Årsgång
Årsgång (wym. [ˈoːʂgɔŋ]) – dawna szwedzka metoda wróżenia[1]. Czasami jest nazywana wędrówką roku[2] lub rocznym kręgiem[3].
Według badacza Tommy'ego Kuuseli, årsgång to w szwedzkiej tradycji ludowej złożona forma wróżbiarstwa, zazwyczaj praktykowana w Boże Narodzenie lub w noc sylwestrową[2][4]. Mogła się znacznie różnić w zależności od regionu, a nawet w obrębie tej samej okolicy, jednak ogólny przebieg był podobny: jeśli praktykujący (zwani „wędrowcami roku”) zdołali przestrzegać określonych instrukcji i rozwiązać konkretne wyzwania (np. spotkania z istotami nadprzyrodzonymi), mogli ujrzeć przebłyski wydarzeń nadchodzącego roku.
Opis årsgångu znajduje się w XVIII-wiecznym dziele Beskriftning om Svenska Allmogens Sinneslag och Seder… („Charakter i zwyczaje chłopstwa”) autorstwa Petrusa Gaslandera, który zaznacza, że zwyczaj ten nie był już wtedy praktykowany. Pisze on, że aby odbyć årsgång, należy przed pierwszym świtem w Wigilię Bożego Narodzenia udać się do lasu, nie spoglądając na ogień, nie spożywając jedzenia ani napojów, i iść tak daleko, by nie było już słychać piania koguta. Po spełnieniu tych warunków „wędrowiec roku” zyskuje zdolność dostrzegania przyszłych wydarzeń, a obserwując pola i drogi prowadzące do kościołów, może poznać przyszłe zbiory i pogrzeby nadchodzącego roku[2].
W kulturze popularnej
Årsgång to podstawa gry przygodowej Year Walk z 2013 roku.
Przypisy
- ↑ Westermarck Society, Transactions, 1947, s. 173 [dostęp 2025-05-10] (ang.).
- 1 2 3 Tommy Kuusela, 'He met his own funeral procession': The Year walk-ritual in Swedish folk tradition., „Chapter in: "Folk Belief and Traditions of the Supernatural". Edited by Tommy Kuusela & Giuseppe Maiello. Beewolf Press 2016. Pp. 58-91.” [dostęp 2025-05-10].
- ↑ Henry Mills Alden i inni, Harper's New Monthly Magazine, Harper's Magazine Company, 1871, s. 166 [dostęp 2025-05-10] (ang.).
- ↑ Swedish Year Walk. From Folk-tradition to Computer Game. [online], www.academia.edu [dostęp 2025-05-10].