Łosiera
Łosiera – charakterystyczny dla Warmii typ pielgrzymki o charakterze wotywnym[1], także potocznie w gwarze warmińskiej pielgrzymka[2].
Geneza łosier nie jest pewna. Wiąże się je z trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną na Warmii w wiekach XVII–XIX[2]. Ich celem było wypełnienie określonego ślubu[3], złożonego często w przeszłości, przez dawnych członków lokalnej wspólnoty[4]. Ze względu na intencję łosiery mogły mieć charakter błagalny, dziękczynny, lub w celu uwielbienia Boga albo Najświętszej Marii Panny[5].
Łosiera miała charakter pokutny[4] (zdarzało się, że uczestnicy szli boso[6]), a przy tym uroczysty. W mijanych miejscowościach i kościołach oraz kościele docelowym witano pielgrzymów biciem dzwonów[7]. Brało w niej udział od kilkudziesięciu do kilkuset osób[8]. Organizowanie pielgrzymki spoczywało na tzw. prowodyrze, który zbierał pieniądze na mszę świętą i świece, a także przewodniczył jej, w szczególności prowadząc śpiew[6]. Uczestnicy łosiery nieśli na przedzie zdobione świece[9]. Zwyczaj zaczął stopniowo zanikać po 1920 roku[10], ale pewne praktyki z nim związane zaczęły ożywać od lat 90. XX wieku[4].
Słowo łosiera pochodzi od słowa „ofiara” w znaczeniu pielgrzymki[11].
Przypisy
- ↑ Piwowarski 1977 ↓, s. 155.
- 1 2 Piwowarski 1977 ↓, s. 156.
- ↑ Piwowarski 1977 ↓, s. 154-155.
- 1 2 3 Hochleitner 2017 ↓, s. 66.
- ↑ Falk 1973 ↓, s. 96.
- 1 2 Piwowarski 1977 ↓, s. 166.
- ↑ Hochleitner 2017 ↓, s. 67.
- ↑ Piwowarski 1964 ↓, s. 160.
- ↑ Piwowarski 1977 ↓, s. 166–167.
- ↑ Piwowarski 1977 ↓, s. 172.
- ↑ Robert Kaczorowski Cztery pieśni do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej w świetle Rękopisu 70 z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Teki Gdańskie, wyd. 2004, s 178
Bibliografia
- Maksymilian Falk, Warmińskie łosiery jako przejaw religijności na przykładzie parafii Sętal koło Olsztyna, „Studia Warmińskie”, X, 1973, s. 87–113.
- Janusz Hochleitner, Tradycyjne pielgrzymki do Gietrzwałdu z olsztyńskich Dajtek, „Turystyka Kultura”, 2017 (3), 2017, s. 52–73.
- Władysław Piwowarski, Typologia religijna katolików południowej Warmii, „Studia Warmińskie”, I, 1964, s. 115–197.
- Władysław Piwowarski, Łosiery do Gietrzwałdu, „Studia Warmińskie”, XIV, 1977, s. 153–175.