Łuk (powieść)

Łuk – powieść autorstwa Juliusza Kadena-Bandrowskiego wydana przez Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie w 1919^[1].

Powieść powstała w czasie wolnym od obowiązków wojskowych autora, od końca 1917 do listopada 1918. Dotyczyła cywilnych aspektów tragedii wojny, która stanowiła tło dla wątków obyczajowych. Miejscem akcji jest Kraków doby I wojny światowej, a główną bohaterką kobieta, której mąż prawdopodobnie zginął na wojnie. Otoczona jest przez przedstawicieli intelektualnych elit miasta – profesorów, urzędników wyższego szczebla, czy dziennikarzy. Środowisko to ukazane zostało jako plotkarskie i małostkowe, a przy tym niezwykle koniunkturalne. Autor piętnuje galicyjski lojalizm elit, ich zachowawczość, posuwając się do niemalże karykaturalizmu. Gani dulszczyznę i brak zainteresowania podjęciem jakiegokolwiek patriotycznego ryzyka dla dobra Ojczyzny^[2].

Wydanie powieści w 1919 stanowiło skandal środowiskowy, ponieważ część osób została bardzo łatwo rozpoznana^[2].

Powieść jest stylistycznie jednorodna, dobrze portretuje postaci, choć nie wnosi wiele nowego do prozatorskiego kanonu autora^[3]. Reprezentuje coś pośredniego pomiędzy opartą na biografii konstrukcją czasu w Niezgule a niejasną, bezkształtną konstrukcją czasu w Generale Barczu^[4]. Krystyna Jakowska wskazała, że pierwszy raz w tej powieści dochodzi do głosu tak charakterystyczna dla Kadena forma nacechowania stylistycznego narracji „odautorskiej”, ale — co bardzo ważne i dotychczas nie zaobserwowane przez badaczy stylu Kadena — nacechowania bez motywacji mimetycznej. Tu upatrywalibyśmy wyjścia poza praktyki młodopolskie^[4].

W 1987 r. powieść została zekranizowana przez Jerzego Domaradzkiego jako pełnometrażowy film fabularny zatytułowany Łuk Erosa^[5].