Śląska Biblioteka Cyfrowa

Śląska Biblioteka Cyfrowa
Ilustracja
Budynek Biblioteki Śląskiej, koordynatora organizacyjnego Śląskiej Biblioteki Cyfrowej[2]
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Katowice

Adres

plac Rady Europy 1
40-021 Katowice

Data założenia

20 lipca 2006[3]

Siglum

ŚBC

Wielkość zbiorów

820 606
(stan na 13 lipca 2024)[4]

Rodzaje zbiorów

e-booki

Strona internetowa

Śląska Biblioteka Cyfrowa (ŚBC) – regionalna biblioteka cyfrowa, której zasób współtworzony jest przez instytucje z terenu historycznego Śląska oraz obecnych województw: śląskiego, opolskiego i małopolskiego. Celem powstania Śląskiej Biblioteki Cyfrowej jest promowanie kultury i nauki oraz zapewnienie powszechnego i swobodnego dostępu do dziedzictwa kulturowego zgromadzonego w instytucjach kulturalnych i edukacyjnych regionu.

Zasób publikowany w ŚBC jest dostępny wszystkim niekomercyjnym użytkownikom nieodpłatnie w zakresie jego kopiowania, warunki komercyjnego wykorzystania zamieszczonych w ŚBC publikacji zależą od decyzji każdego z uczestników – właściciela cyfrowej publikacji[3]. Każdy z nich zachowuje prawa do swojej publikacji i decyduje np. o okresie jej udostępniania. Uczestnicy publikują cyfrowy zasób na równych prawach, decydując autonomicznie o wyborze i liczbie umieszczonych w ŚBC publikacji.

ŚBC jest włączona do Federacji Bibliotek Cyfrowych, za pośrednictwem której można dotrzeć do publikacji umieszczonych w innych regionalnych i instytucjonalnych bibliotekach cyfrowych[3]. Zasoby ŚBC są również widoczne w Europeanie.

ŚBC ma charakter otwarty i mogą przystępować do niej instytucje sfery kultury, nauki i edukacji, które utożsamiają się z celami jej działania. Obecnie zasób współtworzy 69 instytucji, tj. biblioteki i wydawnictwa uczelni państwowych i niepublicznych, biblioteki publiczne, archiwum, muzea, teatry, opera, regionalne stowarzyszenia, inne samorządowe instytucje kultury, związek wyznaniowy oraz firma[5].

ŚBC jest obecnie największą pod względem zasobu regionalną biblioteką cyfrowa w Polsce.

Historia

Śląska Biblioteka Cyfrowa powstała 20 lipca 2006 w Katowicach, dzięki porozumieniu uczestników-założycieli: Biblioteki Śląskiej oraz Uniwersytetu Śląskiego. Porozumienie o cyfrowej archiwizacji, ochronie i prezentacji zbiorów podpisali: rektor UŚ prof. Janusz Janeczek i dyrektor BŚ prof. Jan Malicki[3].

W ŚBC znajdują się m.in. cyfrowe publikacje prezentujące piśmiennictwo, do którego dostęp jest ograniczony ze względu na jego zabytkową wartość. W ramach swoich kolekcji ŚBC prezentuje: dziedzictwo kulturowe Śląska, narodowe, europejskie i światowe dziedzictwo zgromadzone na Śląsku, publikacje regionalne, piśmiennictwo naukowe oraz materiały dydaktyczne.

Kolekcje specjalne to: publikacje dotyczące Kresów (szczególnie Lwowa), judaika, masonika oraz publikacje bibliofilskie[3].

W dniu 27 września 2006 miało miejsce symboliczne otwarcie ŚBC (posiadającej wówczas ok. 600 publikacji), którego dokonał Wicemarszałek Województwa Śląskiego Sergiusz Karpiński.

Od dnia 24 października 2006 ŚBC działa w oparciu o otwarte „Porozumienie o współtworzeniu ŚBC”, przyjęte przez instytucje deklarujące udział w inicjatywie.

11 grudnia 2009 cyfrowe zbiory ŚBC zostały udostępnione w Europejskiej Bibliotece Cyfrowej Europeana[3].

23 maja 2018 roku, we współpracy z Polską Fundacją Morską, wydzielono Kolekcję Morską[6], realizowaną w ramach programu operacyjnego Polskiej Fundacji Morskiej: Morska Biblioteka Cyfrowa.

Przypisy

  1. Kontakt. Śląska biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2018-03-20].
  2. Kontakt. Śląska biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2018-03-20].
  3. 1 2 3 4 5 6 Cyfrowa pamięć regionu. 10 lat Śląskiej Biblioteki Cyfrowej, red. R. Lis, M. Szulc, Katowice 2016, s. 8-11. sbc.org.pl (pol.) [dostęp 2017-12-27]
  4. Śląska Biblioteka Cyfrowa sbc.org.pl (pol.) [dostęp 2024-07-13]
  5. Uczestnicy projektu - Śląska Biblioteka Cyfrowa [online], sbc.org.pl [dostęp 2023-12-19] (pol.).
  6. Kolekcja Morska w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej

Linki zewnętrzne