Śledziennica skrętolistna
![]() | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
śledziennica skrętolistna |
| Nazwa systematyczna | |
| Chrysosplenium alternifolium L. Sp. Pl.: 398 (1753)[3] | |
Śledziennica skrętolistna (Chrysosplenium alternifolium L.) – gatunek rośliny z rodziny skalnicowatych. Występuje w Europie z wyjątkiem jej zachodnich i południowych krańców oraz w północnej Azji sięgając po Półwysep Czukocki[3]. Jest pospolity w całej Polsce, zarówno na niżu, jak i w górach[4].
Morfologia



- Pokrój
- Niska, bladozielona roślina zielna o wysokości zwykle do 15 cm. Kłącze pełzające, z wyrastającymi z niego długimi rozłogami. Łodyga prosto wzniesiona[5].
- Liście
- Liście odziomkowe wyrastają na ogonkach dwukrotnie dłuższych od blaszki, liście łodygowe mają ogonki co najmniej tak długie, jak blaszka. Ułożone skrętolegle. Blaszki okrągławonerkowate[5], u nasady wcięte, o karbowano-wrębnych brzegach, o bardzo wąskich wcięciach między wrębami. Na górnej stronie blaszki nieliczne, grube włoski.
- Kwiaty
- Niepozorne, żółtozielone, zebrane w kwiatostan – baldachogrono. Rolę okwiatu pełnią wyłącznie działki kielicha, płatków korony brak. Kwiaty otoczone są złocistożółtymi liśćmi przykwiatowymi pełniącymi rolę powabni. Kwiaty przedsłupne lub równoczesne[6].
- Owoce
- Jednokomorowe torebki[5].
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit[7]. Kwitnie od marca do czerwca[5]. Przeważnie roślina samopylna, czasami zapylana przez owady i ślimaki[6].
Rośnie w miejscach wilgotnych, o bardzo wysokim poziomie wód gruntowych. Występuje na źródliskach, nad strumieniami i mokradłami w lasach i zaroślach[5]. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Alno-Ulmion[8].
Zmienność
Wyróżnia się dwa podgatunki[3]:
- Chrysosplenium alternifolium subsp. alternifolium – nominatywny, występujący w całym zasięgu gatunku
- Chrysosplenium alternifolium subsp. arctomontanum V.V.Petrovsky – występujący w północno-wschodniej Azji
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
- 1 2 3 Chrysosplenium alternifolium L., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-04-20].
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając, Maria Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 163, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
- 1 2 3 4 5 Jakub Mowszowicz, Flora wiosenna, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1979, s. 102, ISBN 83-02-00322-0.
- 1 2 Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2004, s. 211. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 150. ISBN 83-01-14439-4.
Identyfikatory zewnętrzne:
- BioLib: 39485
- EoL: 5596299
- EUNIS: 181308
- FloraWeb: 1544
- GBIF: 7339315
- iNaturalist: 133031
- IPNI: 30303328-2
- NCBI: 80774
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2720069
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:30303328-2
- Tela Botanica: 17254
- identyfikator Tropicos: 29100012
- USDA PLANTS: CHAL24
- CoL: 5Z5N5
