Świece (baśń)

Świece
Lysene / The Candles
Ilustracja
ilustracja wygenerowana przez AI, ChatGPT
Autor

Hans Christian Andersen

Typ utworu

baśń literacka

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Nowy Jork

Język

angielski

Data wydania

lipiec 1870

Wydawca

Hurd & Houghton

Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego

1901

Przekład

Maria Glotz

Świece (duń. Lysene, ang. The Candles) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w tłumaczeniu na język angielski w lipcu 1870.

Publikacja

Baśń literacka o Świecach została przez Hansa Christiana Andersena opublikowana najpierw w tłumaczeniu na język angielski w amerykańskim czasopiśmie „Riverside Magazine For Young People” w lipcu 1870 roku. Dziełko ukazało się pod tytułem The Candles. Autorką tłumaczenia była Anne Raasløff. Duńskie pierwsze wydanie ukazało się w październiku 1870 roku na łamach Nowego almanachu na rok 1871 (duń. Den nye Alamanak for 1871). Almanach wydało wydawnictwo Madsa Hansena i Antona Nielsena. Wznowienia baśni nastąpiły za życia pisarza w latach 1872 oraz 1874[1][2].

Polskie przekłady

Baśń została przetłumaczona na język polski[2]:

  • 1901Świeca i łojówka: Maria Glotz (tłum.): Nowe powieści czarodziejskie Andersena. T. 2. Warszawa.
  • 1931Świece: Stefania Beylin (tłum.): Baśnie. Warszawa.
  • 2006Świece: Bogusława Sochańska (tłum.): Baśnie i opowieści. Tom III 1862–1873. Poznań. s. 275–277. ISBN 978-83-7278-194-9. (z oryginału duńskiego)

Fabuła

Woskowa świeca chwali się swoim pochodzeniem i wyższością nad innymi świecami. Mówi, że świeci lepiej i dłużej, i że jej miejsce jest w żyrandolu lub srebrnym świeczniku. Świeca z łoju (łojówka) przyznaje, że jest skromniejsza, ale też zna swoją wartość i cieszy się ze swojego losu. Jest dumna, że została zanurzona osiem razy w łoju, a nie tylko dwa, jak najtańsze świece[3].

Woskowa świeca mówi, że najważniejsze są bale i świecenie dla ludzi, nie tylko dawanie światła w kuchni. Zostaje zabrana razem z innymi woskowymi świecami na bal. Łojówka również zostaje wzięta, ale do kuchni, gdzie trafia do koszyka dla biednego chłopca. Pani domu daje mu jedzenie i świecę dla matki, która pracuje nocami. Córka pani domu bardzo się cieszy z balu, jej twarz promienieje szczęściem. Świeca z łoju jest poruszona jej radością i zapamiętuje ten widok[2].

Łojówka trafia do biednej wdowy z trójką dzieci, gdzie zostaje zapalona. Narzeka na zapach zapałki, ale potem zauważa radość dzieci. Najmłodsza dziewczynka cieszy się z gotowanych ziemniaków. Dzieci dziękują Bogu za posiłek, a matka szyje nocą, by zarobić na ich utrzymanie. Świeca z łoju zastanawia się, czy świece woskowe rzeczywiście mają lepszy wieczór od niej...[2]

Przypisy

  1. The Candles. andersen.sdu.dk. [dostęp 2025-05-27]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 Hans Christian Andersen, Bogusława Sochańska (tłum.): Baśnie i opowieści. T. III: 1862–1873. Poznań: Media Rodzina, 2006, s. 436–437. ISBN 978-83-7278-194-9.
  3. Hans Christian Andersen: Lysene. 1872. [dostęp 2025-05-27]. (duń.).

Linki zewnętrzne