Świt (obraz)
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
1892 |
| Medium | |
| Wymiary |
52 × 74,5 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Lokalizacja |
Muzeum Narodowe w Krakowie, |
Świt – obraz olejny (pejzaż) autorstwa polskiego malarza Józefa Chełmońskiego, ukończony w 1892 roku. Znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Historia
Pejzaż Świt został namalowany przez Józefa Chełmońskiego w 1892 roku w Kuklówce Zarzecznej na Mazowszu, gdzie Chełmoński osiedlił się w 1889 roku. Obraz trafił później do kolekcji Feliksa Jasieńskiego, który w 1920 roku przekazał go Muzeum Narodowemu w Krakowie[1]. Instytucja zdecydowała o włączeniu dzieła do stałej ekspozycji w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach na Rynku Głównym[1].
26 września 2024 roku obraz czasowo usunięto z krakowskiego muzeum i przewieziono do Muzeum Narodowego w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 3, gdzie został zaprezentowany na wystawie poświęconej twórczości Józefa Chełmońskiego. Powrót dzieła do Krakowa planowany jest na 26 stycznia 2025 roku, po zakończeniu ekspozycji[2][3].
Opis
Obraz Świt przedstawia rozległą łąkę, nad którą unoszą się fioletowe elementy porannej mgły, harmonijnie współgrające z rozświetlonym niebem, przesyconym złocistoróżową zorzą. Kompozycja opiera się na poziomych, łagodnie przenikających się pasmach barw, a formę kształtuje delikatnie nakładany kolor, z miękkimi, subtelnymi przejściami tonalnymi[1].
Nastrojowy blask pejzażu przywołuje skojarzenia z impresjonizmem, podczas gdy głęboka kontemplacja natury ujawnia panteistyczne postrzeganie obecności sacrum w świecie przyrody. Ten sposób przedstawiania krajobrazu, typowy dla późnych prac Chełmońskiego, często zestawiano z twórczością Adolfa Dygasińskiego, Józefa Weyssenhoffa oraz Marii Rodziewiczówny, z którą artysta podróżował po Podolu latem 1906 roku[1].
Płótno obrazu ma 52 cm wysokości, 74 cm szerokości[4], natomiast z masywną ramą ma wysokość 71,5 cm, szerokość 94 cm oraz głębokość wynoszącą 6 cm[3]. W lewym dolnym rogu płótna znajduje się sygnatura: „Józef Chełmoński 1892”[3].
Przypisy
- 1 2 3 4 Józef Chełmoński – Świt, 1892. [w:] Wirtualne Muzeum Narodowe w Krakowie [on-line]. zbiory.mnk.pl. [dostęp 2024-01-06]. (pol.).
- ↑ Wystawy / Muzeum Narodowe w Warszawie [online], www.mnw.art.pl [dostęp 2025-01-05].
- 1 2 3 Józef Chełmoński – Świt, 1892. [w:] Muzeum Narodowe w Krakowie [on-line]. zbiory.mnk.pl. [dostęp 2024-01-06]. (pol.).
- ↑ Alfred Ligocki: Józef Chełmoński. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, s. 101. ISBN 83-03-00033-0.
Bibliografia
- Alfred Ligocki: Józef Chełmoński. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983. ISBN 83-03-00033-0.