Żądania narodu słowackiego

Żądania narodu słowackiego (słow. Žiadosti slovenského národa) – memorandum^[1], pierwszy dokument wyrażający słowackie dążenia narodowe, ogłoszony 10 maja 1848^[2].

Dokument powstał podczas wydarzeń Wiosny Ludów, kiedy to zwolennicy Ľudovíta Štúra sformułowali pierwszy polityczny program narodu słowackiego, co było odpowiedzią na brak zainteresowania sprawą słowacką ze strony władz węgierskich^[3]. Żądania podpisane zostały w Liptowskim Mikułaszu przez Michala Miloslava Hodžę, prezesa Słowackiej Rady Narodowej^[4].

Naród słowacki w ramach Królestwa Węgier po ponad dziewięciu wiekach snu czuje się jak pranaród w tym kraju, uświadamiając sobie, że ta święta ziemia i kraj matka, będący źródłem i kolebką minionej sławy jego przodków oraz teatrem, na którego scenie ojcowie jego i bohaterowie za koronę przelewali krew, był jeszcze do niedawna jedynie jego macochą, obchodzącą się z nim bez serca i trzymającą jego mowę i narodowość na łańcuchu wstydu i zhańbienia^[4].

Dokument skupia w sobie wszelkie, narosłe przez długi czas, słowackie tęsknoty narodowe oraz poczucie krzywdy związane z „tysiącletnią” niewolą. Retoryka i argumentacja dzieła wskazuje na antykolonializm jako linię strategiczną słowackiego romantyzmu^[4].

Formułując program w obszarze wychowania i oświaty, twórcy Żądań stawiali sobie za cel zmianę stosunków feudalnych na wsi oraz ukształtowanie niezależnego narodu słowackiego^[3].