Żuraw indyjski

Żuraw indyjski
Antigone antigone[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

żurawiowe

Rodzina

żurawie

Podrodzina

żurawie

Rodzaj

Antigone

Gatunek

żuraw indyjski

Synonimy
  • Ardea Antigone Linnaeus, 1758[2]
  • Grus antigone (Linnaeus, 1758)[1]
Podgatunki
  • A. a. antigone (Linnaeus, 1758)
  • A. a. sharpii (Blanford, 1895)
  • A. a. gillae (Schodde, Blackman & Haffenden, 1989)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Żuraw indyjski[4], antygona indyjska[5] (Antigone antigone) – gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi (Gruidae) występujący w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej oraz w północnej Australii.

Podgatunki i zasięg występowania

Głowa i szyja żurawia indyjskiego

Obecnie wyróżnia się trzy podgatunki żurawia indyjskiego[2][6]:

  • A. antigone antigone (Linnaeus, 1758) – północne Indie, Nepal, Bangladesz
  • A. antigone sharpii (Blanford, 1895)Mjanma, Kambodża, południowy Laos, południowy Wietnam
  • A. antigone gillae (Schodde, Blackman & Haffenden, 1989) – północna i północno-wschodnia Australia (głównie Queensland).

Populację z północnych Filipin (która już wymarła) zaliczono do podgatunku A. a. luzonica Hachisuka, 1940, obecnie zwykle traktowanego jako synonim A. a. sharpii. Badania genetyczne, których wyniki opublikowano w 2020, sugerują, że faktycznie może to być odrębny podgatunek[6].

Morfologia

Wygląd
Upierzenie popielatoszare z prawie nagą głową, której górna część jest biaława, a pozostała część, gardło i górna część szyi w charakterystycznym, czerwonym kolorze. Podgatunek nominatywny ma białą środkową część szyi i lotki trzeciego rzędu; jest największym z podgatunków, sharpii jest mniejszy, a gillae najmniejszy. Tęczówka pomarańczowa[2].

Żuraw indyjski jest najwyższym z wszystkich gatunków ptaków latających[2].

Średnie wymiary
  • Długość ciała – 152–176 cm[2]
  • Rozpiętość skrzydeł – 220–280 cm[2]
  • Masa ciała – 6,8–12,2 kg (podgatunek nominatywny), 5,4–8,4 kg (sharpii), 5,2–8,4 kg (gillae)[2]

Ekologia i zachowanie

Jajo z kolekcji muzealnej
Biotop
Tereny podmokłe, przerzedzone lasy.
Pożywienie
Żywi się małymi gryzoniami, rybami, płazami, dużymi owadami, a także roślinami wodnymi. Żeruje w niewielkich stadach.
Rozmnażanie
Żurawie indyjskie łączą się ze sobą na całe życie. W okresie godowym para wykonuje charakterystyczny taniec. Gniazdo budują na niewielkich wysepkach, po czym samica składa w nim 2 jaja. Pisklęta usamodzielniają się po 85–100 dniach, dojrzałość płciową uzyskują w wieku 2 lat.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2000 roku klasyfikuje żurawia indyjskiego jako gatunek narażony (VU, Vulnerable). Liczebność populacji w 2005 roku była szacowana na 13–15 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3][7].

Przypisy

  1. 1 2 Antigone antigone, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-02-17] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Archibald, G.W., Meine, C.D. & Garcia, E.F.J.: Sarus Crane (Antigone antigone). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-02].
  3. 1 2 Antigone antigone, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Gruinae Vigors, 1825 - żurawie (wersja: 2024-06-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-17].
  5. antygona indyjska, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-02-17].
  6. 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2025-02-17]. (ang.).
  7. Species factsheet: Sarus Crane Grus antigone [online], BirdLife International, 2016 [dostęp 2025-02-17] (ang.).

Linki zewnętrzne