Aleksander Landau (zm. 1943)
 Od lewej: Jerzy Liebert, Jarosław Iwaszkiewicz, Aleksander Landau, Stanisław Baliński, 1924. | |
| Miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
Aleksander Landau (ur. ?, zm. 1943) – polski pianista pochodzenia żydowskiego[1].
Życiorys
Urodził się w pierwszych latach XX wieku w rodzinie żydowskiej, prawdopodobnie w Tomaszowie Mazowieckim[2] i spowinacony był ze znaną rodziną miejscowych przemysłowców – Landsbergów[3]. Miał dwóch braci: Stefana i Edwarda[4].
Przez kilka lat uczył się w Konserwatorium Warszawskim (klasa fortepianu) u prof. Henryka Melcera-Szczawińskiego, studiów muzycznych jednak nie ukończył[2]. Od 1928 do kwietnia 1931 pracował jako urzędnik w Spółce Akcyjnej Fabryk Sukna „H. Landsberg”. Następnie mieszkał w Warszawie, gdzie zajmował się handlem węglem, a od jesieni 1934 we Lwowie, gdzie trudnił się sprzedażą stołów bilardowych[3].
Przyjaźnił się z Jarosławem Iwaszkiewiczem, którego poznał 23 września 1924 roku[4]. Utrzymywał kontakty ze środowiskiem skamandrytów, a także ze Zbigniewem Uniłowskim, Jerzym Libertem i Romanem Jasińskim[5]. Postać Aleksnadra Landaua pojawia się w korespondencji Jerzego Liberta, a także listach Pawła Hertza do Jarosława Iwaszkiewicza. W archiwum Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, zachowało się również 55 listów Aleksandra Landaua do Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów z lat 1925–1936[4].
Zginął w 1943 w getcie warszawskim, w bliżej nieznanych okolicznościach[6][4].
Upamiętnienie
Jarosław Iwaszkiewicz wspomina Aleksandra Landaua jako Olka w swoim wierszu pt. Stary poeta[7]. Landau pojawia się również jako Aleksander w Odach olimpijskich, Iwaszkiewicza z 1948 roku[8]. Był również pierwowzorem bohatera, nieskończonego opowiadania Iwaszkiewicza pt. Nieważni ludzie, nieważne sprawy[4].
Przyjaźń Landaua i Iwaszkiewicza opisał Robert Papieski w książce Oblicza Iwaszkiewicza[9].
Korespondencja Landaua do Jarosława i Anny Iwaszkiewiczów została wydana w 2020 roku pt. Ważni ludzie, ważne sprawy. Listy do Jarosława Iwaszkiewicz (redakcja Robert Papieski)[4].
Robert Papieski poświęcił również Landauowi artykuł pt. Mężczyzna z papugą na ramieniu na łamach Twórczości (nr 2 (2020), s. 56-63).
Przypisy
- ↑ Anna Iwaszkiewicz – Dzienniki i wspomnienia (Wydawnictwo Czytelnik, 2000; ISBN:9788307027166) s. 136 (przypis)
- 1 2 Aleksander Landau. histmag.org. [dostęp 2024-09-22].
- 1 2 Landau 2020 ↓, s. 6.
- 1 2 3 4 5 6 Grażyna Obrąpalska: Drugie życie Aleksandra Landaua. tworczosc.com.pl. [dostęp 2024-09-22].
- ↑ Landau 2020 ↓, s. 10.
- ↑ Landau 2020 ↓, s. 11–12.
- ↑ Landau 2020 ↓, s. 5.
- ↑ Landau 2020 ↓, s. 13.
- ↑ Anna Kruszyńska: „Oblicza Iwaszkiewicza”. dzieje.pl. [dostęp 2024-09-22].
Bibliografia
- Aleksander Landau: Ważni ludzie, ważne sprawy. Listy do Jarosława Iwaszkiewicz. Warszawa: Sedno Wydawnictwo Akademickie, 2020. ISBN 978-83-7963-101-8.