Aleksander Pacho
| Data i miejsce urodzenia |
3 kwietnia 1912 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 sierpnia 1971 |
| Zawód, zajęcie |
działacz państwowy i partyjny, lekarz |
| Alma Mater | |
| Stanowisko |
wiceminister zdrowia (1956–1960), wiceminister zdrowia i opieki społecznej (1960–1961) |
| Partia |
Polska Partia Robotnicza, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza |
| Odznaczenia | |
 | |
Aleksander Edward Pacho, nazwisko rodowe Kachan (ur. 3 kwietnia 1912 w Warszawie[1], zm. 26 sierpnia 1971[2] tamże[3]) – polski działacz państwowy i partyjny, lekarz, podsekretarz stanu w resortach związanych ze zdrowiem (1956–1961).
Życiorys
Syn Jakuba i Leonii. W latach 1931–1937 studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Sanitarnych Rezerwy i pracował w Szpitalu pw. Przemienienia Pańskiego i Szpitalu na Czystem. W 1939 uczestniczył w wojnie obronnej. Powrócił do pracy w Szpitalu na Czystem, który służył jako placówka zakaźna dla ludności żydowskiej. Po likwidacji getta warszawskiego ukrywał się w Warszawie wraz z żoną i matką. Podczas powstania warszawskiego pod pseudonimem „Edward” służył w szpitalu polowym przy ul. Hożej 13[3]. Po upadku powstania dostał się do Krakowa i następnie w okolice Nawojowej, gdzie współpracował z oddziałami partyzanckimi Batalionów Chłopskich „Lawiny” oraz udzielał pomocy medycznej oddziałom Armii Krajowej (Juliana Zubka ps. „Tatar”) i Armii Ludowej (pod dowództwem „Aloszy”)[1].
W lutym 1945 powrócił do Warszawy, pracował w ambulatorium Państwowego Urzędu Samochodowego oraz jako kierownik sekcji szpitalnictwa w zarządzie miejskim Warszawy i szef Wydziału Zdrowia Publicznego miasta stołecznego Warszawy. Od marca 1945 działał w Polskiej Partii Robotniczej, przekształconej w Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą. Był członkiem Komitetu Warszawskiego i członkiem egzekutywy Komitetu Dzielnicowego Warszawa-Wola PPR oraz delegatem na Zjazd Zjednoczeniowy PZPR. Od sierpnia 1956 podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia[4], po przekształceniu w Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej pełnił w nim tożsamą funkcję do maja 1961[1][5].
W latach 50. XX wieku Aleksander Pacho był inicjatorem budowy Szpitala Bielańskiego w Warszawie. Jako ówczesny kierownik Stołecznego Wydziału Zdrowia wmurował kamień węgielny pod jego budowę. Po otwarciu placówki w grudniu 1960 roku przez ponad dziesięć lat pełnił funkcję jej dyrektora.[6]
Autor kilku książek, m.in. autobiografii Narodziny lekarza (1970) czy Organizacji służby zdrowia w PRL (1966). Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[2].
Odznaczenia
Odznaczony dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi za zasługi w dziedzinie służby zdrowia (1954)[7].
Przypisy
- 1 2 3 Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2024-10-15].
- 1 2 Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2024-10-16].
- 1 2 Aleksander Pacho. 1944.pl. [dostęp 2024-10-16].
- ↑ Kochański 2022 ↓, s. 286.
- ↑ Kochański 2022 ↓, s. 287.
- ↑ https://www.tlw.waw.pl/kliniczny-oddzial-poloznictwa-i-ginekologii-w-szpitalu-bielanskim/
- ↑ M.P. z 1954 r. nr 100, poz. 1225
Bibliografia
- Aleksander Kochański: Polska 1944–1991. Informator historyczny. Struktury i ludzie. T. 1. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2022. ISBN 978-83-8229-465-1.