Aleksander Patejdl
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 października 1887 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
Pułk Piechoty Nr 80 |
| Stanowiska |
dowódca batalionu |
| Odznaczenia | |
Aleksander Patejdl (ur. 13 października 1887 w Żurawnie, zm. 1940 w ZSRR) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, doktor filozofii.
Życiorys
Urodził się 13 października 1887 w Żurawnie jako syn Wacława[1]. W 1908 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Stryju[2]. W Stryju należał do Drużyn Bartoszowych[3].
Podczas I wojny światowej w rezerwie piechoty C. K. Armii został mianowany chorążym z dniem 1 sierpnia 1916[4]. Do 1918 był przydzielony do pułku piechoty nr 80[5].
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. W 1921 pełnił służbę w Wojskowym Instytucie Naukowo-Wydawniczym, a jego oddziałem macierzystym był 40 pułk piechoty[6]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 344. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 40 pułk piechoty[7]. W 1923 pełnił służbę w Oddziale V Sztabu Generalnego, pozostając oficerem nadetatowym 21 pułku piechoty w Warszawie[8]. 1 lipca 1924 został przydzielony z Oddziału V SG do macierzystego pułku[9]. 1 listopada 1924 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego 1924–1926[10]. 11 października 1926, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie[11].
Następnie był dowódcą I batalionu 3 pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku[12]. W listopadzie 1928 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do 21 Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku na stanowisko szefa sztabu[13]. W czerwcu 1930 został przydzielony do Oddziału IV Sztabu Głównego na stanowisko delegata Sztabu Głównego przy Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Stanisławowie[14][15][16][17]. Z dniem 31 października 1933 został przeniesiony w stan spoczynku[18].
W maju 1921 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie[19]. Został profesorem i pracownikiem naukowym tej uczelni[20]. W 1939 był pracownikiem Okręgowej Ubezpieczalni Społecznej we Lwowie[3].
Po wybuchu II wojny światowej w 1939 w stopniu majora był oficerem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego[21]. W czasie okupacji sowieckiej pod koniec 1939 został aresztowany przez Sowietów[20]. Został zamordowany przez NKWD w 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 55/4-38 oznaczony numerem 2233)[22]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Był żonaty z Heleną, miał synów Bogdana (ur. ok. 1923) i młodszego (ur. ok. 1933), którzy zostali przez Sowietów zesłani w głąb ZSRR w okolice Semipałatyńska[23]. Tam na początku 1940 syn Bogdan został zasztyletowany podczas napadu rabunkowego[24].
Publikacje
- Pisownia Polska. Przepisy – interpunkcja – słownik. Wskazówki praktyczne (1936[25], 1966[26])
- Gramatyka polska dla młodzieży szkolnej (1937, 1938, 1939[27], 1963[28][26])
- Wademekum ortograficzne czyli pisownia polska (1938[20], 1941[26])
- Psychologia pracownika oraz stosunek pracownika instytucji ubezpieczeń społecznych do ubezpieczonego pracodawcy i przełożonych (1938)[29]
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Walecznych (przed 1929)[30]
- Złoty Krzyż Zasługi (1938)[31]
- Medal Międzysojuszniczy „Médaille Interalliée” (przed 1929)[30]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Aleksander Patejdl. wbh.wp.mil.pl. [dostęp 2020-12-21].
•Zuzanna Gajowniczek: Ukraiński ślad Katynia. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, 1995, s. 94. [dostęp 2024-12-25]. - ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1908. Stryj: 1908, s. 64, 86. [dostęp 2024-12-25].
- 1 2 Drużyny Bartoszowe 1908-1914. Lwów: 1939, s. 366. [dostęp 2024-12-25].
- ↑ Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 246.
- ↑ Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1916. Wiedeń: 1916, s. 428.
•Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1917. Wiedeń: 1917, s. 571.
•Ranglisten des Kaiserlichen und Königlichen Heeres 1918. Wiedeń: 1918, s. 725. - ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 136, 808.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 33.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 13, 185, 402.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 61 z 29 czerwca 1924 roku, s. 364.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 174, 346, 1364.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 341.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 103, 169.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 339.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 206.
- ↑ Lista oficerów dyplomowanych 1931 ↓, s. 8.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 25, 425.
- ↑ Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 15.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 118.
- ↑ Z Uniwersytetu Jana Kazimierza. „Gazeta Lwowska”. Nr 128, s. 3, 11 czerwca 1921.
- 1 2 3 Czuruk 2007 ↓, s. 15.
- ↑ Osoby poszukiwane przez rodziny lub znajomych przebywających w Rosji. „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie”. Nr 28, s. 8, 11 lipca 1942.
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 70. [dostęp 2014-10-27].
- ↑ Adresy rodzin wojskowych w Z.S.R.R.. „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie”. Nr 17, s. 7, 25 kwietnia 1942.
- ↑ Czuruk 2007 ↓, s. 16.
- ↑ Najnowsz pisownia polska. „Głos Narodu”. Nr 253, s. 8, 15 września 1936.
•Pisownia Polska 1936 r.. tezeusz.pl. [dostęp 2024-12-25]. - 1 2 3 Lista publikacji wydawnictw emigracyjnych na sprzedaż. polishlibrarylondon.co.uk. [dostęp 2024-12-25].
- ↑ Gramatyka polska dla młodzieży szkolnej. gramatyki.uw.edu.pl. [dostęp 2024-12-25].
- ↑ Gramatyka polska dla młodzieży szkolnej / Aleksander Patejdl. katalog.fides.org.pl/. [dostęp 2024-12-25].
- ↑ Psychologia pracownika oraz stosunek pracownika instytucji ubezpieczeń społecznych do ubezpieczonego pracodawcy i przełożonych. bc.gbpizs.gov.pl. [dostęp 2024-12-25].
- 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 103.
- ↑ Dekoracja Krzyżami Zasługi w Urzędzie Wojewódzkim. „Gazeta Lwowska”. Nr 70, s. 2, 26 marca 1939.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 roku). Warszawa: Sztab Główny, 1931.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1 lipca 1933. Warszawa: Przegląd Piechoty, 1933.
- Stanisław Czuruk: Lwów w cieniu Kołymy. Warszawa: Ośrodek KARTA, 2007, s. 7-184. ISBN 978-83-88288-54-8.
