Andriej Czikatiło
![]() Andriej Czikatiło (1992) | |
| Data i miejsce urodzenia |
16 października 1936 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
14 lutego 1994 |
| Przyczyna śmierci |
egzekucja |
| Zawód, zajęcie |
nauczyciel, urzędnik |
Andriej Romanowicz Czikatiło (ros. Андре́й Рома́нович Чикати́ло; ur. 16 października 1936 w Jabłucznem, obwód sumski, Ukraińska SRR[1], zm. 14 lutego 1994 w Nowoczerkasku, Rosja) – radziecki seryjny morderca, znany też jako Rzeźnik z Rostowa, oskarżony o 53 zabójstwa w latach 1978–1990.
Dzieciństwo i młodość
Urodził się w wiosce Jabłuczne. Jego dzieciństwo było traumatyczne, ponieważ przypadło na kilka lat po klęsce głodu na Ukrainie spowodowanym kolektywizacją, a także na okres II wojny światowej. Czikatiło słyszał opowieści rodzinne o swoim starszym bracie, który zmarł z głodu i został zjedzony przez sąsiadów. Nie wiadomo, czy historia ta jest prawdziwa, ale faktem jest, że zdarzały się wówczas przypadki kanibalizmu. W czasie II wojny światowej Czikatiło był świadkiem zbrodni popełnianych przez Wehrmacht. Wtedy śniło mu się, że zabiera niemieckich żołnierzy do lasu i tam ich morduje.
W czasie wojny, gdy jego ojciec przebywał na froncie, Andriej sypiał w jednym łóżku z matką. Często moczył się w nocy, za co matka go biła i upokarzała. Jego ojciec, który dostał się do niewoli niemieckiej, wrócił jako wyrzutek społeczny. W tamtych czasach jeńców wojennych, którzy przeżyli wojnę, uważano w ZSRR za tchórzy.
Czikatiło ukończył szkołę, ale nie dostał się na Uniwersytet Moskiewski. Po odbyciu służby wojskowej w 1960 pracował jako telefonista w miejscowości Rodionowo Nieswietajewski. W 1963 r. jego siostra zaaranżowała małżeństwo ze swoją przyjaciółką. Mimo że cierpiał na impotencję, spłodził syna i córkę. W 1971 ukończył studia korespondencyjne literatury rosyjskiej i spróbował swoich sił jako nauczyciel. Nie sprawdził się w tym zawodzie, nie umiejąc zdobyć szacunku wśród uczniów, oskarżano go także o molestowanie dzieci. Ostatecznie podjął pracę jako urzędnik w fabryce.
Działalność przestępcza
Swoje pierwsze morderstwo popełnił w 1978 r. w Szachtach, usiłując zgwałcić dziewięcioletnią dziewczynkę. Kiedy dziecko usiłowało uciec, pchnął je kilkakrotnie nożem. W trakcie dokonywania czynu pojawiła się u niego erekcja. W ten sposób odkrył, że tylko tak może osiągnąć podniecenie seksualne. Mimo dowodów łączących Czikatiłę z zabójstwem skazano i stracono Aleksandra Krawczenkę, recydywistę skazanego już wcześniej za gwałt i morderstwo. W międzyczasie Czikatiło stracił pracę nauczyciela i został sprzedawcą w miejscowej firmie.
Czikatiło zaczął ponownie mordować w 1982. Swoje przyszłe ofiary znajdował na dworcach kolejowych i autobusowych, często wybierając młodocianych uciekinierów z domu i bezdomne dzieci. Kobiety kusił obietnicą pieniędzy lub alkoholu. Dzieci ujmował przyjacielskim zachowaniem i obietnicą zabawki lub słodyczy. Swoje ofiary zabierał do lasu i tam mordował. Najczęściej usiłował odbyć z ofiarą stosunek seksualny, co często się nie udawało z racji tego, że był impotentem. Wtedy wpadał w szał i dźgał swoje ofiary, osiągając seksualne spełnienie. Później Czikatiło przyznał się również do zjadania niektórych fragmentów ciał ofiar.
W 1984 r. został zatrzymany, po tym jak zaczął zachowywać się podejrzanie. Wobec braku dowodów popełnienia morderstw został skazany za inne przestępstwa na rok więzienia. Wyszedł po trzech miesiącach. W 1985 dokonał dwóch zabójstw w Nowoczerkasku. Następnych zabójstw dokonał w Rewdzie, Zaporożu, Nowoszachtyńsku i Krasnym Sulinie w latach 1985–1990.
Reakcja władz
W Związku Radzieckim informacje o gwałtach na dzieciach czy o seryjnych mordercach były tuszowane przez władze, które uważały, że takie zbrodnie mogły się zdarzać w państwach „zgniłego kapitalistycznego Zachodu”, natomiast Związek Radziecki powinien być od nich wolny. W konsekwencji rodzice nie ostrzegali swoich dzieci o niebezpieczeństwie. Kiedy informacje o przestępstwach wyciekły do publicznej wiadomości, a władze nie chciały udzielać informacji, powstawały najróżniejsze plotki, często zupełnie absurdalne, głoszące, iż winnymi mordów są sabotażyści mordujący sowieckich mężczyzn przed inwazją na ZSRR, a nawet wilkołaki.
Milicja skoncentrowała śledztwo na chorych psychicznie i przestępcach seksualnych. Wielu z podejrzanych przyznało się do winy, często po długich i brutalnych przesłuchaniach. Kiedy większość ofiar zaczęli stanowić chłopcy, milicja zaczęła szukać sprawców wśród homoseksualistów; jeden z podejrzanych, nieletni homoseksualista, popełnił samobójstwo w areszcie.
Aresztowanie i proces

Czikatiło został aresztowany w 1990, kiedy zauważono jego podejrzane zachowanie. Podczas przesłuchania przyznał się do popełnienia 56 zabójstw. Zaszokował tym milicjantów, którzy zanotowali „tylko” 36 morderstw. Trzech ofiar nie odnaleziono, więc oskarżono go o 53 morderstwa.
Mimo jego dziwnego zachowania uznano, że jest w stanie stanąć przed sądem. W trakcie procesu Czikatiło oskarżał reżim, niektórych przywódców i swoją impotencję. Przedstawiał się jako ofiara ciężkich przeżyć z dzieciństwa. W 1992 został skazany na śmierć. Przed egzekucją powiedział: „Teraz mój mózg powinien zostać zabrany i zbadany, kawałek po kawałku, aby już nigdy nie było nikogo takiego”. Wyrok wykonano 14 lutego 1994, strzałem w tył głowy za prawym uchem.
Andriej Czikatiło w kulturze masowej
Historia śledztwa zmierzającego do wykrycia Czikatiły została pokazana w filmach:
- Obywatel X z 1995 roku (opis na filmweb.pl)
- Morderca ze wschodu z 2004 roku (opis na filmweb.pl)
- nawiązanie System (Child 44) z 2015 roku (opis na filmweb.pl)
Ponadto utwór Psychopathy Red thrashmetalowego zespołu Slayer z albumu World Painted Blood (2009). Utwór „W każdom iz nas żywiot Czikatiło” punkowego zespołu Brigaden Choj (1994). Książka Ofiara 44 Toma Roba Smitha (2008) została zainspirowana zbrodniami Czikatiły.
Ofiary

| Lp. | Ofiara | Wiek | Data morderstwa | Miejsce morderstwa |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Jelena Zakotnowa | 9 | 22 grudnia 1978 | Szachty |
| 2. | Łarisa Tkaczenko | 17 | 3 września 1981 | Rostów nad Donem |
| 3. | Lubow Biriuk | 12 | 12 czerwca 1982 | Rostów nad Donem |
| 4. | Lubow Wołobujewa | 14 | 25 lipca 1982 | Krasnodar |
| 5. | Oleg Pożydajew | 9 | 13 sierpnia 1982 | Enem |
| 6. | Olga Kuprina | 16 | 16 sierpnia 1982 | Szachty |
| 7. | Irina Karabielnikowa | 18 | 8 września 1982 | Szachty |
| 8. | Siergiej Kuźmin | 9 | 15 września 1982 | Szachty |
| 9. | Olga Stalmaczonok | 10 | 11 grudnia 1982 | Nowoszachtyńsk |
| 10. | Laura Sarkisjan | 18 | 18 czerwca 1983 | Rostów nad Donem |
| 11. | Irina Dunienkowa | 9 | Lipiec 1983 | Rostów nad Donem |
| 12. | Ludmiła Kuciuba | 24 | Lipiec 1983 | Szachty |
| 13. | Igor Gudkow | 7 | 9 sierpnia 1983 | Rostów nad Donem |
| 14. | Niezidentyfikowana | ok. 25 | Sierpień 1983 | Nowoszachtyńsk |
| 15. | Walentina Czuczulina | 22 | 19 września 1983 | Szachty |
| 16. | Wiera Szewkun | 19 | 27 października 1983 | Szachty |
| 17. | Siergiej Markow | 14 | 27 grudnia 1983 | Nowoczerkask |
| 18. | Natalja Szałopinina | 17 | 9 stycznia 1984 | Rostów nad Donem |
| 19. | Marta Riabienko | 44 | 21 lutego 1984 | Rostów nad Donem |
| 20. | Dmitrij Ptasznikow | 10 | 24 marca 1984 | Nowoszachtyńsk |
| 21. | Tatjana Petrosjan | 29 | 25 maja 1984 | Szachty |
| 22. | Swietłana Petrosjan | 10 | 25 maja 1984 | Szachty |
| 23. | Jelena Bakulina | 21 | 22 czerwca 1984 | rejon bagajewski |
| 24. | Dmitrij Iłłarionow | 13 | 10 lipca 1984 | Rostów nad Donem |
| 25. | Anna Lemieszewa | 19 | 19 lipca 1984 | Szachty |
| 26. | Swietłana Cana | 20 | 28 lipca 1984 | Rostów nad Donem |
| 27. | Natalja Gołosowska | 16 | 2 sierpnia 1984 | Rostów nad Donem |
| 28. | Ludmiła Aleksiejewa | 17 | 7 sierpnia 1984 | Rostów nad Donem |
| 29. | Niezidentyfikowana | ok. 25 | 11 sierpnia 1984 | Taszkent |
| 30. | Akmaral Sieidalijewa | 10 | 13 sierpnia 1984 | Taszkent |
| 31. | Aleksandr Czepiel | 11 | 28 sierpnia 1984 | Rostów nad Donem |
| 32. | Irina Łuczinska | 24 | 6 września 1984 | Rostów nad Donem |
| 33. | Natalja Pochlistowa | 18 | 1 sierpnia 1985 | Domodiedowo |
| 34. | Irina Gulajewa | 18 | 27 sierpnia 1985 | Szachty |
| 35. | Oleg Makarenkow | 12 | 16 maja 1987 | Rewda |
| 36. | Iwan Biłowiecki | 12 | 29 lipca 1987 | Zaporoże |
| 37. | Jurij Tierieszonok | 16 | 15 września 1987 | Wsiewołożsk |
| 38. | Niezidentyfikowana | ok. 30 | 1 kwietnia 1988 | Krasnyj Sulin |
| 39. | Aleksiej Worońko | 9 | 15 maja 1988 | Rostów nad Donem |
| 40. | Jewgienij Muratow | 15 | 14 lipca 1988 | Krasnyj Sulin |
| 41. | Tatjana Ryżkowa | 16 | 8 marca 1989 | Szachty |
| 42. | Aleksandr Djakonow | 9 | 11 maja 1989 | Rostów nad Donem |
| 43. | Aleksiej Moisiejew | 10 | 20 czerwca 1989 | Kolczugino |
| 44. | Jelena Warga | 19 | 19 sierpnia 1989 | Rostów nad Donem |
| 45. | Aleksiej Chobotow | 10 | 28 sierpnia 1989 | Szachty |
| 46. | Andriej Krawczenko | 11 | 14 stycznia 1990 | Szachty |
| 47. | Jarosław Makarow | 10 | 7 marca 1990 | Rostów nad Donem |
| 48. | Lubow Zujewa | 31 | 4 kwietnia 1990 | Nowoczerkask |
| 49. | Wiktor Pietrow | 13 | 28 lipca 1990 | Rostów nad Donem |
| 50. | Iwan Fomin | 11 | 14 sierpnia 1990 | Nowoczerkask |
| 51. | Wadim Gromow | 17 | 17 października 1990 | Taganrog |
| 52. | Wiktor Tiszczenko | 16 | 30 października 1990 | Szachty |
| 53. | Swietłana Korostik | 22 | 6 listopada 1990 | Szachty |
Przypisy
- ↑ Michał Filipczak: Czikatiło Andrej – krótka biografia. www.zbrodnia.of.pl. [dostęp 2014-09-20]. (pol.).
Bibliografia
- Giannangelo, S.J., Psychopatologia seryjnego morderstwa., Jeżeli p to q Wydawnictwo, Poznań 2007 (pol.)
- Wiktor Gonczarow, Wampir z Rostowa, Gutenberg – Print, Warszawa 1997
- Richard Lourie, DRAPIEŻCA. Polowanie na diabła, Przekład: Robert P. Lipski, wydawnictwo UNIV-COMP, Warszawa 1995 (pol.)
Linki zewnętrzne
- Czikatiło Andrej – Dziewczynka w czerwonym palcie. killer.radom.net. [dostęp 2011-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-14)]. (pol.).
- Informacje na Crime Library. crimelibrary.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-03-10)]. (ang.).
- Ofiary Czikatiło (ros.)
