Anna-Teresa Tymieniecka

Anna-Teresa Tymieniecka Houthakker^[1] (ur. 28 lutego 1923 w Marianowie koło Mławy, zm. 7 czerwca 2014^[2][3]) – amerykańska filozofka polskiego pochodzenia.

Urodziła się w polsko-żydowskiej rodzinie. Była córką Władysława Tymienieckiego i Marii Ludwiki z domu Loewenstein^[4]. Po II wojnie światowej podjęła studia filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednocześnie uczęszczając do Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie^[5]. Napisała rozprawę doktorską na temat filozofii Romana Ingardena i Nicolaia Hartmanna, a także obroniła drugi doktorat z literatury francuskiej i filozofii^[5]. Promotorem jej pracy doktorskiej filozoficznej z 1952 roku obronionej we Fryburgu był logik i filozof dominikanin Józef Maria Bocheński.

Od 1952 do 1953 roku studiowała w Collège d’Europe w Brugii, a od 1955 roku wykładała na Oregon State College^[5].

Pierwszym mężem był krakowski artysta malarz Leszek Dutka. W 1956 roku wyszła za amerykańskiego ekonomistę i biznesmena Hendrika S. Houthakkera^[5], pozostali małżeństwem do jego śmierci w 2008 roku. Para doczekała się trojga dzieci^[6] (Louis, Jan i Isabelle^[1]).

Tymieniecka była założycielką lub współzałożycielką kilku towarzystw naukowych, m.in. Międzynarodowego Towarzystwa Fenomenologii i Nauk Humanistycznych (ang. International Society for Phenomenology and the Human Sciences), Towarzystwa Fenomenologii, Estetyki i Sztuk Pięknych (ang. International Society of Phenomenology, Aesthetics, and Fine Arts) oraz Towarzystwa Badań nad Husserlem i Fenomenologią (ang. International Husserl and Phenomenological Research Society)^[5]. Od 1968 roku była redaktorką książkowej serii „Analecta Husserliana”, a od 1976 roku prezesem założonego przez siebie Światowego Instytutu Fenomenologii (ang. The World Phenomenology Institute)^[5]. Członek korespondencyjny zamiejscowy Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie (od 1970)^[7].

W 1973 roku zaprzyjaźniła się z kardynałem Karolem Wojtyłą^[3]. Przyjaźń trwała do śmierci Wojtyły w 2005 roku, Tymieniecka odwiedziła go ostatni raz na dzień przed jego śmiercią^[6]. W wydanej w 1997 roku biografii Jana Pawła II His Holiness Carl Bernstein i Marco Politi twierdzą, że historia tej przyjaźni jest kluczowa dla zrozumienia postaci polskiego papieża^[6]. W 2008 roku Tymieniecka sprzedała polskiej Bibliotece Narodowej kolekcję listów napisanych do niej przez Jana Pawła II^[6] poprzez Sotheby’s za 3,6 mln dolarów^[8]. Jej przyjaźń z papieżem stała się kanwą dla filmu dokumentalnego BBC Sekretne listy Jana Pawła II^[3]. Listy Jana Pawła II do Anny-Teresy Tymienieckiej znajdują się w zbiorach Biblioteki Narodowej. Z powodu powtarzających się plotek Tymieniecka w wywiadzie dla Bernsteina i Politiego zaprzeczyła istnieniu jakiejkolwiek romantycznej relacji między nimi^[9].

Zmarła w 2014 roku^[3]. Została pochowana obok męża na Riverside Cemetery w Woodstock w stanie Vermont^[1].