Anton Agius
![]() Pomnik Antona Agiusa na Pjazza Anton Agius w Rabacie | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Alma Mater |
Saint Martin’s School of Art, Londyn |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
Anton Agius (ur. 1 grudnia 1933 w Rabacie, zm. 19 października 2008 w Msidzie) – maltański rzeźbiarz, najbardziej znany z tworzenia dużej liczby pomników na Malcie[1][2][3]. Został nazwany „narodowym rzeźbiarzem” przez byłego prezydenta Malty Ugo Mifsuda Bonniciego[4].
Wczesne życie
Agius urodził się w Rabacie 1 grudnia 1933 r. z rodziców Ġużeppiego i Stelli (z domu Galea)[1][2]. Jego pierwsze zainteresowania artystyczne dotyczyły muzyki, jednak nie skupił się na tym obszarze z powodu wątpliwości matki[5].
Edukacja
Agius najpierw uczęszczał do szkoły państwowej w Rabacie[2].
Jego pierwsze zapoznanie się ze sztuką odbyło się pod okiem kuzyna, rzeźbiarza Samuela Bugei, który uczył go rysunku[5][6][7]. Będąc nastolatkiem Agius praktykował u rzeźbiarza Guzeppiego Galei[5][6][7]. W latach 1950–1953 kontynuował naukę w Malta Society of Arts, Manufacturers and Commerce, gdzie studiował u Ignazio Cefaia[1][2][5][6]. Następnie spędził 4 lata w School of Arts, gdzie uczył się u Emvina Cremony, Vincenta Apapa i Ġorġa Borga, u którego studiował modelowanie w glinie[1][2][5]. W 1957 roku Agius otrzymał stypendium rządowe na studia w Scuola del Nudo dell’ Associazione Artistica Internazionale na Accademia di Belle Arti w Rzymie, gdzie studiował u Pericle Fazziniego i Michele Guerrisiego[1][2][6]. Następnie studiował w Saint Martin’s School of Art w Londynie[2]. Tutaj uczył się pod kierunkiem Franka Martina, Elisabeth Frink, Anthony’ego Caro i Eduardo Paolozziego[5][6]. Studia na Saint Martin’s doprowadziły go do uzyskania państwowego dyplomu z projektowania, modelowania, rzeźbienia i rycia liter w kamieniu[1].
Kariera
Agius pracował jako nauczyciel sztuki w kilku szkołach średnich na Malcie, i jako wykładowca na Uniwersytecie Maltańskim. Był również członkiem Malta Aesthetics Board[1][2].
Artysta tworzył w kilku rodzajach materiału, w tym w glinie, brązie, betonie, kamieniu, żywicy i drewnie, a także metodą linorytu[2][7][8]. Mówiło się, że drewno było ulubionym medium Aguisa[3]. Warto zwrócić uwagę na kolekcję prac z drewna oliwnego, która jest obecnie przechowywana w Muzeum Katedralnym w Mdinie, wraz z rysunkami samego Agiusa[2][6][9]. Wykonał również kilka prac dla kilku podmiotów w Rabacie, m.in. kościołów i St. Paul Band Club, a kilka swoich dzieł przekazał do muzeum parafialnego[2]. Inne godne uwagi dzieła to krucyfiks, który wykonał dla kaplicy Kerygma[3] i posąg św. Franciszka z Asyżu, który stoi w wejściu do Peace Lab[10].
W 2003 roku w foyer ratusza w Cardiff ustawiono pomnik autorstwa Agiusa. Pomnik nosi nazwę „Greenham Marcher” i upamiętnia protestujące kobiety z Greenham Common[11].
Wystawy
Anton Agius wystawiał swoje prace na wielu wystawach; wśród nich były:
- Wystawa w Muzeum Narodowym (1963)[1]
- Wystawy w Muzeum Sztuk Pięknych (1974, 1979)[1]
- Wystawa maltańskich rzeźb i ceramiki, Galleria Fenici (1981)[1]
- Art’84 – wystawa na Malcie (1984)[1]
- Wystawa sztuki w ramach Tygodnia Służby Publicznej (1996)[1]
- 13. wystawa pod patronatem Bank of Valletta (2005)[4][12].
Pomniki
Agius jest najbardziej znany na Malcie z wykonania kilkunastu pomników. Wszystkie one przedstawiają ważne osoby lub wydarzenia na Malcie[2][8]. Niektóre z nich to:
| Pomnik | Lokalizacja | Zdjęcie | Przypisy |
|---|---|---|---|
| Workers’ Monument | Msida | ![]() |
[1][13] |
| Dun Mikiel Xerri and Compatriots | Valletta | ![]() |
[13] |
| Manwel Dimech statue | Valletta | ![]() |
[1][13] |
| Sette Giugno Riots monument | Valletta | ![]() |
[13] |
| Popiersie Mabel Strickland | Strickland House, Valletta | [7] | |
| Pomnik Wolności (Freedom Monument) | Birgu | ![]() |
[1][13] |
| Mgr. G. De Piro monument | Rabat | [1] | |
| Guze’ Ellul Mercer statue | Dingli | [1] | |
| Popiersie Antona Buttigiega | Qala | [1] | |
| Pomnik Mikiela Antona Vassalli | Żebbuġ | ![]() |
[8] |
| Popiersie Fransa Baldacchino „Il-Budaja” | Ir-Razzett Tal-Markiż, Mosta | [14] | |
| Pomnik maltańskich misjonarzy | Mosta | [15] | |
| Pomnik Lorry’ego Santa | Paola | ![]() |
[16] |
| Pomnik Paula Xuereba | Mdina | ![]() |
[17] |
Znaczki pocztowe
Anton Agius zaprojektował również kilka maltańskich znaczków pocztowych[9]:
- De Soldanis & Dun Karm 1971 – 2s Dun Karm[18]
- Heart 1972 – 2d Heart and WHO emblem[19]
- Heart 1972 – 10d Heart and WHO emblem[20]
- Heart 1972 – 2s 6d Heart & WHO emblem[21]
- Maltese Workers 1977 – 2c Helping handicapped workers[22]
- Maltese Workers 1977 – 7c Stone building and industrial trades[23]
- Maltese Workers 1977 – 20c Dangers encountered by workers[24]
- International Year of Peace 1986 – 8c[25][26]
Nagrody i wyróżnienia
Anton Agius otrzymał wiele nagród i wyróżnień, niektóre z nich przedstawiono w poniższej tabeli.
| Nagroda i lokata | Organ przyznający | Kraj | Rok | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Wystawa Sztuki Prawa Człowieka - I nagroda | 1968 | [1] | ||
| Trofeum dla najlepiej utrzymanej wioski – I nagroda | 1971 | [1] | ||
| Oznaczenie Del Dio Pan | Florence, Italy | 1979 | [1][2] | |
| Nagroda Artysty Roku | 1980 | [1][2] | ||
| Targa d’Onore | Associazione Artistica Culturale d’Italia | 1982 | [1][2][16] | |
| I Międzynarodowe Biennale Sztuki - II nagroda | Malta | 1995 | [1] | |
| Bienneale Internazzjonali tal-Arti | Malta | 1997 | [2] | |
| National Order of Merit IV klasy | Rząd Malty | Malta | 2005 | [1][7] |
| Złoty Medal 2006 | Society of Arts, Manufacturers and Commerce | Malta | 2007 | [1][7] |
Śmierć
Anton Agius zmarł 19 października 2008 r. w wieku 74 lat[2][3][7] w Msidzie[16]. Naborzeństwo pogrzebowe odbyło się 22 października 2008 r. w kościele Narodzenia NMP (znanym jako ta’ Ġieżu), po czym został on pochowany na cmentarzu św. Małgorzaty w Rabacie[2].
Dziedzictwo
Pomnik
Plany budowy pomnika Antona Agiusa rozpoczęły się w sierpniu 2009 r. wraz z powołaniem komitetu. W jego skład wchodził burmistrz Rabatu Alexander Craus jako przewodniczący. Gotowy pomnik odsłonięto w Rabacie 7 maja 2011 r.[27][28][29].
Pomnik przedstawia Antona Agiusa przy swoim stanowisku pracy, rzeźbiącego ryby z kawałka drewna oliwnego w towarzystwie swoich dwóch psów. Projekt pomnika jest dziełem Josepha Scerriego, jednego z uczniów Agiusa. Przedstawione na pomniku ryby były dziełem innej uczennicy Agiusa, Moniki Spiteri. Spiteri powierzono modelowanie kopii dzieła Aguisa „Ławica ryb”, które wyrzeźbił z drewna, tak jak przedstawiono na pomniku. Stanowisko pracy w pomniku jest repliką rzeczywistego stanowiska pracy Aguisa. Stworzył ją jego brat Micheal Agius, wykonując gipsowy odlew oryginalnej ławki[8][13][27].
Pomnik został odlany z brązu w Fonderia d’Arte Massimo del Chiaro w Pietrasanta we Włoszech. Agius pracował z tą odlewnią za życia i zaprzyjaźnił się z rodziną del Chiaro[8][27][28][29].
Wystawy okolicznościowe
W 2009 roku Komisja Kultury L’Isle Adam Band Club zorganizowała wystawę prac Agiusa z okazji pierwszej rocznicy jego śmierci. Prace zawarte na tej wystawie były różne, w tym rzeźby, posągi, modele i bozzetto[30].
Kolejna wystawa prac Agiusa odbyła się w 2010 roku w Moście. Wystawę zorganizowało stowarzyszenie Talent Mosti, którego Agius był honorowym członkiem[31].
Fundacja Antona Agiusa
W 2009 r. rada miasta Rabatu powołała Fundację Antona Agiusa. Celem tej fundacji jest odrestaurowanie kilku zabytków, budynków i nisz w Rabacie, które wymagały naprawy[32].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Agius Anton. Malta Society of Arts. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-04)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Tislima lill-iskultur Rabti Anton Agius (1934–2008). um.edu.mt, 2009. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-10-24)]. (malt.).
- 1 2 3 4 Sculptor Anton Agius Passes away. [w:] The Malta Independent [on-line]. 2008-10-21. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- 1 2 'National' sculptor's works to go on display. [w:] Times of Malta [on-line]. 2005-05-13. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Joseph Agius: Caught between the abstract and the representational. [w:] Times of Malta [on-line]. 2021-06-03. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Anton Agius And Gothic Socialist Realism. [w:] The Malta Independent [on-line]. 2012-06-03. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-10-24)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Lisa Gwen Baldacchino: Anton Agius, sculptor of monuments, dies aged 74. [w:] Times of Malta [on-line]. 2008-10-21. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Adriana Bishop: An ode to the monument maker: Anton Agius monument, Rabat. GuideMeMalta.com. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- 1 2 Anton Agius – Thinking On Wood. metropolitanchapter.com. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ Dionysius Mintoff: Appreciation - Anton Agius. [w:] Times of Malta [on-line]. 2008-10-23. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- ↑ Agius sculpture finally at Cardiff City Hall. [w:] Times of Malta [on-line]. 2003-11-05. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- ↑ BoV's Anton Agius exhibition. [w:] Times of Malta [on-line]. 2005-05-29. [dostęp 2022-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Martina Said: Monument of late sculptor Anton Agius unveiled in Rabat. [w:] Malta Today [on-line]. 2011-05-20. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-10-25)]. (ang.).
- ↑ Bust of Il-Budaj. [w:] Times of Malta [on-line]. 2007-03-06. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- ↑ James Debono: Borg's roadbuilders want Virgin Mary instead of Anton Agius sculpure. [w:] Malta Today [on-line]. 2021-05-16. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- 1 2 3 AGIUS Anton. Museo Dei Bozzetti. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (wł.).
- ↑ Gardens: Howard Gardens. Local Government: Mdina. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: De Soldanis & Dun Karm 1971 – 2s Dun Karm. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: Heart 1972 – 2d Heart and WHO emblem. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-10-25)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: Heart 1972 – 10d Heart and WHO emblem. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: Heart 1972 – 2s 6d Heart & WHO emblem. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: Maltese Workers 1977 – 2c Helping handicapped workers. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: Maltese Workers 1977 – 7c Stone building and industrial trades. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: Maltese Workers 1977 – 20c Dangers encountered by workers. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ MaltaPost: International Year of Peace 1986 – 8c. maltaphilately.com. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ Hadrian Wood: Artworks for stamps. [w:] Times of Malta [on-line]. 2012-10-12. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- 1 2 3 Anton Camilleri: Monument u busti fil-Gżejjer Maltin. Malta: Book Distributors Limited (BDL), 2019. ISBN 978-99957-99-97-7. (malt.).
- 1 2 Rabat monument to Anton Agius. [w:] Times of Malta [on-line]. 2009-08-20. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- 1 2 Monument To sculptor Anton Agius. [w:] The Malta Independent [on-line]. 2009-08-21. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- ↑ Anton Agius Commemorative exhibition. [w:] The Malta Independent [on-line]. 2009-10-18. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-07)]. (ang.).
- ↑ Exhibition Of works by sculptor Anton Agius. [w:] The Malta Independent [on-line]. 2010-11-02. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-14)]. (ang.).
- ↑ Rabat Pays a very special tribute to Anton Agius. [w:] The Malta Independent [on-line]. 2009-03-05. [dostęp 2022-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-10-25)]. (ang.).
.jpg)







_01_ies.jpg)