Autoportret w zielonym Bugatti

Autoportret w zielonym Bugatti, także Tamara w zielonym Bugatti^[1] – autoportret Tamary Łempickiej namalowany w Paryżu w 1929. Jest to jej najczęściej reprodukowane oraz najsłynniejsze dzieło, uznawane za typowe dla stylu art déco^[2][3].

W 1928 Łempicka otrzymała zlecenie od redaktorki niemieckiego czasopisma modowego Die Dame. Miało ona polegać na przeniesieniu wizerunku kobiety „wolnej i wyzwolonej” na okładkę jednego z numerów magazynu^[4][5]. W związku z tym praca szybko zyskała rozgłos jako uosobienie współczesnej kobiety^[6].

Łempicka inspirowała się zdjęciem, które w 1928 roku zobaczyła na okładce magazynu „Vu”; widniała na nim młoda kobieta za kierownicą samochodu sportowego, nosząca akcesoria podobne do tych użytych w obrazie^[3][7].

Obraz zyskał popularność jako reprodukcja; oryginalne dzieło sztuki pierwszy raz wystawiono w 1972^[2]. Obecnie znajduje się w szwajcarskiej kolekcji prywatnej^[3].

Obraz przedstawia autorkę podczas jazdy zielonym bugatti, mimo że tego modelu auta nie posiadała; jeździła małym, jasnożółtym renault. Ma na głowie czapkę pilota^[8]. Na rękach nosi skórzane rękawiczki, a jej szyja jest otoczona szalem. Krótkie blond włosy, pomalowane usta oraz wyzywające spojrzenie zmrużonych oczu podkreślają jej niezależność^[2][3]. Samochód, w którym się znajduje, symbolizuje emancypację kobiet^[9].

W swoim obrazie Łempicka zgłębiała komodyfikację wizerunku kobiety współczesnej w epoce industrializmu^[1].

• Gilles Néret: Tamara de Lempicka, 1898-1980. Köln: Taschen, 1993. ISBN 978-3-8228-0558-9. (ang.).