Biele skaly (Volovské vrchy)

Biele skaly
Państwo

 Słowacja

Kraj

 koszycki

Pasmo

Volovské vrchy,
Rudawy Słowackie

Wysokość

1252 m n.p.m.

Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa konturowa kraju koszyckiego, po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Biele skaly”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, blisko centrum na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Biele skaly”
Ziemia48°43′21″N 20°38′52″E/48,722500 20,647778

Biele skaly (1252 m n.p.m.) - szczyt w Górach Wołowskich w Rudawach Spiskich, we wschodniej Słowacji.

Położenie

Szczyt wznosi się w głównym grzbiecie Gór Wołowskich, rozdzielającym dorzecza Slanej na południowym zachodzie i Hnilca na północnym wschodzie, w grupie Złotego Stołu – najwyższej grupie tych gór. Znajduje się w miejscu, w którym ów grzbiet, biegnący z północnego zachodu na południowy wschód zmienia lokalnie swój kierunek na południowy[1].

Od północnego zachodu masyw Bielych skal ogranicza, położona w głównym grzbiecie Gór Wołowskich przełęcz o słowackiej nazwie Sedlo Krivé (1109 m n.p.m.). W kierunku południowym ten grzbiet opada długo, przez niewybitny Panský vrch (1058 m n.p.m.), na Úhornianske sedlo (999 m n.p.m.). Biele skaly są szczytem zwornikowym: w kierunku północno-wschodnim odbiega od nich szeroki, zrównany grzbiet na Hekerovą (1260 m n.p.m.), która z kolei jest zwornikiem dla dalszych grzbietów grupy, m.in. tego ze szczytem Zlatý stôl (1322 m n.p.m.)[1].

Opis

Wierzchołek Bielych skal ma formę kształtnej, nieco spłaszczonej kopuły. Stoki góry, opadające ku południowemu zachodowi są strome, słabo rozczłonkowane. Ma na nich źródła Krásnohorský potok. Podobnie wyglądają stoki wschodnie, opadające ku źródłowym ciekom potoku Úhorná (dopływ Smolníka). Natomiast stoki północne opadają łagodnie ku Hekerovej i kotlince, w której ma źródła Biely potok (dopływ potoku Stará voda)[1]. Masyw w większości porośnięty lasami, głównie świerkowymi, czasem z domieszką modrzewia. Po stronie północnej szerokie zrównanie biegnące ku Hekerovej pokrywają rozległe polany, zarastające dziś borówczyskami i wrzosem, lokalnie zajęte przez łany kosodrzewiny[2].

Geologia

Masyw Bielych skal budują w znacznej większości średnioziarniste tufity tzw. warstw drnavskich, pochodzące ze starszego dewonu. Na północ od wierzchołka pojawiają się natomiast kwarcytowo-serycytowe fyllity z młodszego syluru[3].

Turystyka

Wierzchołek Bielych skal nie jest praktycznie odwiedzany przez turystów. Natomiast ich kopułę szczytową trawersują od wschodu i północy czerwone Szlak czerwony znaki głównego, najdłuższego szlaku turystycznego Słowacji – Cesta hrdinov SNP, od którego pod szczytem odgałęziają się żółte Szlak żółty znaki szlaku biegnącego przez Hekerovą do Smolníka[1][4].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Mapa turystyczna. [dostęp 2025-04-26].
  2. Mirosław J. Barański. Kto jadł obiad na Złotym Stole? A kto śniadanie pod Złotym Stołem?. „Gazeta Górska”. R. XXXII (nr 4 (128)), s. 70-77, 2024. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie. ISSN 1231-7101. (pol.).
  3. Mapa Geoportalu ŠGÚDŠ. [dostęp 2025-04-26].
  4. Jozef Ďurček a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1988, s. 116-117, seria: Turistický sprievodca ČSSR č. 30.