Bilbil żałobny
| Microtarsus melanoleucos | |||
| Eyton, 1839 | |||
 Okaz muzealny | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
bilbil żałobny | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Bilbil żałobny[4] (Microtarsus melanoleucos) − gatunek małego, śpiewającego ptaka z rodziny bilbili (Pycnonotidae), zamieszkujący Azję Południowo-Wschodnią. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka
Gatunek ten opisał w 1839 roku brytyjski przyrodnik Thomas Campbell Eyton, nadając mu nazwę Microtarsus melanoleucos i tworząc dla niego nowy rodzaj Microtarsus. Jako miejsce typowe autor wskazał Malaje[2][5]. Później gatunek był zaliczany do rodzaju Pycnonotus[6][7], a niekiedy do innych rodzajów[2]. Obecnie znów zalicza się go do Microtarsus ponownie wyodrębnionego z Pycnonotus[4][6][8].
Występowanie
Bilbil żałobny zamieszkuje Półwysep Malajski, Sumatrę, Siberut i Borneo[7]. Kraje, w których występuje, to: Brunei, Indonezja, Malezja i Tajlandia, dawniej także Singapur[3]. Jego naturalne siedliska to subtropikalne i tropikalne wilgotne lasy nizin oraz lasy mgliste regla gór. Zwykle jest spotykany od poziomu morza do 1500[3]–1830 m n.p.m., niekiedy wyżej[8].
Morfologia
Długość ciała 16–18 cm; masa ciała 23–33 g[8]. Samiec jest jednolicie czarniawobrązowy z kontrastującymi, w większości kremowobiałymi pokrywami nadskrzydłowymi i podskrzydłowymi; ogon zaokrąglony i cały czarny. Tęczówka czekoladowobrązowa do czerwonobrązowej a nawet czerwonej; dziób czarny; nogi czarne lub czarnobrązowe, czasami niebieskawoszare. Samica jest bardziej brązowa niż samiec, z mniejszą ilością bieli na pokrywach nadskrzydłowych[8].
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2000 roku uznaje bilbila żałobnego za gatunek bliski zagrożenia (NT – near threatened); wcześniej, od 1988 roku miał on status gatunku najmniejszej troski (LC – least concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, aczkolwiek ptak ten jest ewidentnie rzadko spotykany. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy ze względu na postępujące wylesianie w obrębie jego zasięgu występowania[3].
Przypisy
- ↑ Pycnonotus melanoleucos, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2016-03-10] (ang.).
- 1 2 3 4 D. Lepage, Black-and-white Bulbul Microtarsus melanoleucos, [w:] Avibase [online] [dostęp 2025-04-28] (ang.).
- 1 2 3 4 BirdLife International, Microtarsus melanoleucos, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-1 [dostęp 2025-04-28] (ang.).
- 1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 - bilbile - Bulbuls (wersja: 2024-06-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-04-28].
- ↑ T.C. Eyton. Catalogue of a Collection of Birds from Malaya, with Descriptions of the New Species. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 7 (78), s. 102, 1839. (ang. • łac.).
- 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Bulbuls. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-04-28]. (ang.).
- 1 2 Black-and-white Bulbul (Pycnonotus melanoleucos). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-04)]. (ang.).
- 1 2 3 4 L. Fishpool & J. Tobias: Black-and-white Bulbul (Microtarsus melanoleucos), version 1.1. [w:] Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana, Editors) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023. [dostęp 2025-04-28]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i materiały audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).