Bolesław Dypoldowic
 Klęska Legnicka – Odrodzenie autorstwa Jana Matejki z cyklu Dzieje cywilizacji w Polsce. Zwłoki Bolesława Dypoldowica na pierwszym z lewej katafalku[2] | |
| Książę | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Przyczyna śmierci |
poległ w bitwie pod Legnicą |
| Miejsce spoczynku | |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Rodzeństwo | |
Bolesław Dypoldowic (czes. Boleslav, przezwisko polskie Szepiołka[a][3], ur. 1182/1183 w Margrabstwie Moraw, zm. 9 kwietnia 1241 w bitwie pod Legnicą) – czeski książę z dynastii Przemyślidów, syn Dypolda II i Adelajdy Zbysławy, brat Dypolda III Borzywoja, Sobiesława i Ottona.
Życiorys
Około 1202 roku został wraz z braćmi wypędzony z Królestwa Czech przez króla Przemysła Ottokara I, lecz powrócił w roku 1204. W 1229 i 1230 roku wspólnie z bratem Sobiesławem uczestniczył w walkach księcia Henryka I Brodatego z arcybiskupem magdeburskim, Albrechtem, o ziemię lubuską. Prawdopodobnie, choć nie ma na to bezpośredniego dowodu Bolesław brał udział w walkach Brodatego o Kraków (Małopolskę)[3]. Po raz drugi został wygnany z Czech w 1233 lub 1234 roku przez króla Wacława I. Udał się wówczas na dwór Henryka I Brodatego.
9 kwietnia 1241 roku dowodząc jednym z hufców składającym się z rycerstwa morawskiego, joannitów, templariuszy oraz niemieckich górników ze Złotoryi i Lwówka, poległ w bitwie pod Legnicą jako bezdzietny kawaler:
Pierwsze wszczęło walkę wojsko złożone z krzyżowców, ochotników i kopaczy złota (...) Obie strony zwarły się w ostrym natarciu. Krzyżowcy i obcy rycerze rozbili kopiami pierwsze szeregi Tatarów (Mongołów) i posuwali się naprzód. Ale kiedy zaczęto walczyć wręcz na miecze, łucznicy tatarscy (mongolscy) tak otoczyli ze wszech stron oddział krzyżowców i cudzoziemskich rycerzy, że inne oddziały polskie nie mogły mu przyjść z pomocą bez narażenia się na niebezpieczeństwo [oddział] zachwiał się wreszcie i legł pod gradem strzał, podobnie jak delikatne kłosy zbite gradem (bo wielu w nim było nieosłoniętych i nieopancerzonych). A kiedy padli tam syn Dypolda (...), i inni rycerze z pierwszych szeregów, pozostali, których również przerzedziły strzały tatarskie (mongolskie), cofnęli się do oddziałów polskich[4].
Bolesław Dypoldowic pochowany został w klasztorze Cystersów w Lubiążu[3].
Uwagi
- ↑ Przezwisko Szepiołka wskazuje na wadę wymowy (seplenienie) → M. Arcta Słownik Staropolski/Szepiołka
Przypisy
- „Klęska Lignicka – Odrodzenie” R.P. 1241.. Duszpasterstwo Ludzi Pracy ′90. [dostęp 2025-02-02]. (pol.).
- ↑ „Klęska Lignicka – Odrodzenie” R.P. 1241.. Duszpasterstwo Ludzi Pracy ′90. [dostęp 2025-02-02]. (pol.).
- 1 2 3 Kazimierz Jasiński: Działalność czeskich Dypoldowiców na Śląsku w pierwszej połowie XIII wieku. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. s. 22-23. [dostęp 2025-02-02]. (pol.).
- ↑ Jerzy Maroń: Koczownicy i rycerze. Najazd Mongołów na Polskę w 1241 roku na tle sztuki wojennej Europy XII i XIII w. Wodzisław Śląski: Wydawnictwo Templum, 2011, s. 116-117. ISBN 978-83-932793-2-6.
Bibliografia
- Arkadiusz Szczawiński: Genealogia Dypoldowiczów, [w:] Genealogia. Studia i materiały historyczne. T. 7. Poznań-Wrocław: 1996, s. 8–56.