Budynek Urzędu Miejskiego w Bytomiu
 nr rej. A/498/2018 z 6 marca 2018 | |
 Fasada (2008) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Parkowa 2 |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt |
nieznany |
| Kondygnacje |
3 |
| Rozpoczęcie budowy |
1915 |
| Ukończenie budowy |
1916 |
Położenie na mapie Bytomia  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
 50°21′00,9″N 18°54′43,0″E/50,350250 18,911944 | |
Budynek Urzędu Miejskiego w Bytomiu – budynek użyteczności publicznej wzniesiony w latach 1915–1916 w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego; pierwotnie siedziba sądu cywilnego.
Historia
Projekt nowego gmachu sądu powstał w 1913 roku, jego autor nie jest znany[1]. Roboty budowlane trwały od 1915 do 1916 roku[2]. Po wybudowaniu tegoż gmachu w starym budynku sądu znalazły się izby karne sądu powiatowego i odwoławczego, natomiast w nowym obiekcie od 1916 roku urządzono sąd cywilny[1], który działał do 1945 roku[3]. Budynek po II wojnie światowej był nieużytkowany do 1947 roku, kiedy to rozpoczęto jego remont[1]. Posłużył następnie jako obiekt administracyjny Zjednoczenia Fabryki Maszyn in Sprzętu Górniczego[1]. Kolejnym użytkownikiem była Miejska Rada Narodowa od lat 60. XX wieku, a następnie Urząd Miejski i Rada Gminy[1]. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku wzniesiono dobudówkę z salą sesyjną oraz pomieszczeniami biurowymi w tylnej części budynku[4]. Około 2014 roku do jednego z ryzalitów dobudowano z zewnątrz windę[5]. 6 marca 2018 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego pod numerem A/498/2018[2].
Architektura
Gmach wzniesiono na skraju parku miejskiego w stylu eklektyzmu z elementami modernizmu[1]. Nawiązuje formalnie do klasycystycznych i barokowych rezydencji[6]. Budynek na symetrycznym rzucie prostokąta, trzykondygnacyjny, z dwoma bocznymi ryzalitami, podpiwniczony, z nieużytkowym poddaszem i dwoma wewnętrznymi dziedzińcami[1]. Na każdej z kondygnacji znajdują się hole połączone reprezentacyjną klatką schodową[1]. Środkowy ryzalit jest pięcioosiowy, wieńczy go trójkątny przyczółek[6] (tympanon). Główne wejście znajduje się pośrodku budynku w osi fasady, którą podkreśla balkon i wieżyczka ze zwieńczeniem[4]. Z tyłu do budynku przylega żelbetowa przeszklona dobudówka[4]. Przed fasadą znajduje się plac Georga Brunninga z fontanną[7].
Galeria
Ryzalit środkowy (2022)
Widok z zachodu (2022)
Widok z północnego zachodu (2023)
Fasada i ryzalit wschodni (2022)
Wieżyczka (2022)
Zewnętrzna winda (2023)
Hol na parterze (2021)
Witraż z herbem Bytomia nad głównym wejściem (2018)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Ariana Gano-Kotula, Architektura śródmieścia Bytomia, Pracownia Konserwatorska Akant, 1995 (Bytom Wczoraj i Dziś), s. 36, ISBN 83-902209-0-3.
- 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 24 [dostęp 2023-10-08].
- ↑ Na spacer... do aresztu [online], Urząd Miejski w Bytomiu, 13 lipca 2019 [dostęp 2023-10-07] (pol.).
- 1 2 3 Ariana Gano-Kotula, Architektura śródmieścia Bytomia, Pracownia Konserwatorska Akant, 1995 (Bytom Wczoraj i Dziś), s. 37, ISBN 83-902209-0-3.
- ↑ Magdalena Nowacka-Goik, Bytom: Winda w Urzędzie Miejskim budzi kontrowersje. Oszpeci budynek? [online], bytom.naszemiasto.pl, 28 lipca 2014 [dostęp 2023-10-08].
- 1 2 Gmach Urzędu Miejskiego w Bytomiu [online], slaskie.travel [dostęp 2023-10-07] (pol.).
- ↑ Plac Georga Brüninga - MZDiM Bytom [online], www.mzdim.bytom.pl [dostęp 2023-10-08].