Budynek VI Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach
![]() Budynek od strony północno-wschodniej (2020) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Lwowska 2 |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt |
Carl Kunze |
| Kondygnacje |
5+1 |
| Powierzchnia użytkowa |
1 506 m² |
| Ukończenie budowy |
ok. 1905 |
Położenie na mapie Katowic ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Budynek VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach – budynek szkolny w Katowicach, położony przy ulicy Lwowskiej 2, na terenie dzielnicy Szopienice-Burowiec. Oddany został do użytku w 1905 roku dla potrzeb szkoły żeńskiej, a od 1947 roku był siedzibą powstałego wówczas liceum ogólnokształcącego – późniejszego VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach. Wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych.
Historia
Gmach został wzniesiony w 1904 roku[1][2][3], w latach 1904–1905[4], 1904–1906[5] bądź w 1906 roku[6][7][8] w miejsce wcześniejszego budynku szkolnego według projektu opolskiego budowniczego Carla Kunzego[2][4] (bądź Kuntzego[6][5][9]). 1 lipca 1905 roku został oddany do użytku jako siedziba katolickiej szkoły ludowej dla dziewcząt nr 4 w Roździeniu[4]. Powstał wówczas budynek wyposażony w centralne ogrzewanie, z przestronnymi salami lekcyjnymi, kuchnią i jadalnią[9].
W 1914 roku mieścił się tutaj szpital wojskowy i punkt żywnościowy[4], a w okresie III powstania śląskiego, które wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku, obiekt stał się siedzibą Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych[10]. W gmachu tym rezydował dyktator powstania Wojciech Korfanty[5], a także zakwaterowano w nim prawie 100 żandarmów wojsk powstańczych[11]. Komenda działała tam do końca powstania[12].
Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski (wraz z Roździeniem i Szopienicami) 1 września 1922 roku w budynku tym rozpoczęła działalność ośmioklasowa publiczna szkoła żeńska nr IV, która w 1937 roku stała się placówką koedukacyjną[4]. W 1947 roku z inicjatywy Mariana Mielęckiego i Stanisława Zabierowskiego powstało tutaj liceum ogólnokształcące – późniejsze VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza w Katowicach[1].
30 grudnia 1994 roku budynek wpisano do rejestru zabytków nieruchomych[5] – ochroną objęto cały budynek[13]. W 2001 roku za gmachem liceum wzniesiono salę gimnastyczną[1], w 2010 roku wzmocniono stropy[14], a w 2015 roku wyremontowano elewację i szczyty[15].
Charakterystyka

Budynek położony jest przy ulicy Lwowskiej 2 w Katowicach, w granicach dzielnicy Szopienice-Burowiec[6]. Jest siedzibą VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach[16].
Jest to obiekt murowany z cegły, zwieńczony dachem czterospadowym krytym dachówką[2]. Wzniesiony jest na rzucie prostokąta[17]. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 1 506 m², a powierzchnia zabudowy 618 m². Liczy pięć kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną[6].
Wybudowany został w stylu neogotyckim[3][13]. Posiada charakterystyczny portal wejściowy[2] z tympanonem[17], w którym znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca sceny z życia szkolnego[1]. Podobne płaskorzeźby umieszczono na bocznych ścianach budynku – przedstawiają one chłopców przy zajęciach technicznych i dziewczęta w kuchni. Wypełnione są one ornamentami w kształcie czterolistnej koniczyny[17]. Ponadto na budynku znajdują się takie elementy dekoracyjne, jak: obramienia okienne, ceglane fryzy czy gzymsy[2]. Fasadę wieńczy szczyt udekorowany blendami i żabkami[17].
Na fasadzie gmachu znajdują się dwie kamienne tablice – jedna informująca o tym, że w czasie III powstania śląskiego znajdowała się tutaj siedziba naczelnego dowództwa i rady powstańczej, a druga zawieszona została w październiku 2005 roku na pamiątkę obchodów 100-lecia szkoły[18].
Gmach wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych pod nr. A/520/2019[7]. Ponadto ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice[6].
Galeria
- Gmach od strony północno-wschodniej (2014)
- Portal wejściowy z płaskorzeźbą w tympanonie (2014)
Tablice pamiątkowe przy głównym wejściu do gmachu (2020)
Korytarz we wnętrzu gmachu szkoły (2020)
Izba muzealna wewnątrz gmachu szkoły (2020)
Przypisy
- 1 2 3 4 Jabłoński 2013 ↓, s. 41.
- 1 2 3 4 5 Danilczyk 1995 ↓, s. 133.
- 1 2 Szaraniec 1996 ↓, s. 234.
- 1 2 3 4 5 Michał Malina: VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza. szopienice.pl, 2022-05-01. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- 1 2 3 4 Bulsa 2018 ↓, s. 53.
- 1 2 3 4 5 Internetowe mapy Systemu Informacji Przestrzennej Katowic. Zabytki. emapa.katowice.eu. [dostęp 2024-12-16]. (pol.).
- 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2024-12-17].
- ↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: budynek VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza. zabytek.pl. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- 1 2 Maria Kubera: Co słychać w Długoszu? 1% na VI LO!. www.dlugosz.katowice.pl, 2010-11-16. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- ↑ Bulsa 2024 ↓, s. 123.
- ↑ Bulsa 2024 ↓, s. 125.
- ↑ Szaraniec 1996 ↓, s. 239.
- 1 2 Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach. www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- ↑ Jabłoński 2013 ↓, s. 42.
- ↑ Remont VI LO im. J. Długosza. szopienice.pl, 2015-11-29. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- ↑ VI Liceum Ogólnokształcące w Katowicach: Kontakt. www.dlugosz.katowice.pl. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- 1 2 3 4 Śląska Organizacja Turystyczna: VI Liceum Ogólnokształcące w Katowicach Szopienicach. slaskie.travel. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
- ↑ Dzióbek 2023 ↓, s. 211.
Bibliografia
- Michał Bulsa, Ulice i place Katowic, wyd. 3, Katowice: Wydawnictwo „Prasa i Książka”, 2018, ISBN 978-83-63780-28-9 (pol.).
- Michał Bulsa, Sekrety Katowic. Część 2, wyd. 1, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2024, ISBN 978-83-7729-767-4 (pol.).
- Leszek Danilczyk, Studium historyczno-urbanistyczne Katowic w granicach administracyjnych. Szopienice. Tom I tekst, Opublikowano w: Miejski System Zarządzania – Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. Zabytki, Kraków: Pracownie Konserwacji Zabytków „ARKONA” Sp. z o.o. Pracownia Dokumentacji Naukowo-Historycznej, 1995 (pol.).
- Michał Dzióbek, Katowickie pomniki i tablice pamiątkowe: katalog, Katowice: Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, 2023, ISBN 978-83-966732-3-7 (pol.).
- Leszek Jabłoński (red.), Na trasie Balkan Ekspresu. Giszowiec, Nikiszowiec, Szopienice. Przewodnik po dzielnicach Katowic, Katowice: Urząd Miasta Katowice. Warsztaty Szkolne Zespołu Szkół Poligraficzno-Mechanicznych, 2013, ISBN 978-83-907011-6-5 (pol.).
- Lech Szaraniec, Osady i osiedla Katowic, Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, ISBN 83-905115-0-9 (pol.).



