Budynek VI Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach

Budynek VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach
 Zabytek: nr rej. A/520/2019 z dnia 30 grudnia 1994
Ilustracja
Budynek od strony północno-wschodniej (2020)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Katowice

Adres

ul. Lwowska 2
40-389 Katowice

Typ budynku

budynek szkolny

Styl architektoniczny

neogotyk

Architekt

Carl Kunze

Kondygnacje

5+1

Powierzchnia użytkowa

1 506 m²

Ukończenie budowy

ok. 1905

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Budynek VILO”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Budynek VILO”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Budynek VILO”
Ziemia50°15′43,77″N 19°05′41,11″E/50,262158 19,094753

Budynek VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicachbudynek szkolny w Katowicach, położony przy ulicy Lwowskiej 2, na terenie dzielnicy Szopienice-Burowiec. Oddany został do użytku w 1905 roku dla potrzeb szkoły żeńskiej, a od 1947 roku był siedzibą powstałego wówczas liceum ogólnokształcącego – późniejszego VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach. Wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych.

Historia

Fragment Roździenia i Szopienic w 1922 roku; po lewej widoczny gmach późn. VI Liceum Ogólnokształcącego

Gmach został wzniesiony w 1904 roku[1][2][3], w latach 1904–1905[4], 1904–1906[5] bądź w 1906 roku[6][7][8] w miejsce wcześniejszego budynku szkolnego według projektu opolskiego budowniczego Carla Kunzego[2][4] (bądź Kuntzego[6][5][9]). 1 lipca 1905 roku został oddany do użytku jako siedziba katolickiej szkoły ludowej dla dziewcząt nr 4 w Roździeniu[4]. Powstał wówczas budynek wyposażony w centralne ogrzewanie, z przestronnymi salami lekcyjnymi, kuchnią i jadalnią[9].

W 1914 roku mieścił się tutaj szpital wojskowy i punkt żywnościowy[4], a w okresie III powstania śląskiego, które wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku, obiekt stał się siedzibą Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych[10]. W gmachu tym rezydował dyktator powstania Wojciech Korfanty[5], a także zakwaterowano w nim prawie 100 żandarmów wojsk powstańczych[11]. Komenda działała tam do końca powstania[12].

Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski (wraz z Roździeniem i Szopienicami) 1 września 1922 roku w budynku tym rozpoczęła działalność ośmioklasowa publiczna szkoła żeńska nr IV, która w 1937 roku stała się placówką koedukacyjną[4]. W 1947 roku z inicjatywy Mariana Mielęckiego i Stanisława Zabierowskiego powstało tutaj liceum ogólnokształcące – późniejsze VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza w Katowicach[1].

30 grudnia 1994 roku budynek wpisano do rejestru zabytków nieruchomych[5] – ochroną objęto cały budynek[13]. W 2001 roku za gmachem liceum wzniesiono salę gimnastyczną[1], w 2010 roku wzmocniono stropy[14], a w 2015 roku wyremontowano elewację i szczyty[15].

Charakterystyka

Fragment fasady budynku (2020)

Budynek położony jest przy ulicy Lwowskiej 2 w Katowicach, w granicach dzielnicy Szopienice-Burowiec[6]. Jest siedzibą VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach[16].

Jest to obiekt murowany z cegły, zwieńczony dachem czterospadowym krytym dachówką[2]. Wzniesiony jest na rzucie prostokąta[17]. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 1 506 m², a powierzchnia zabudowy 618 m². Liczy pięć kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną[6].

Wybudowany został w stylu neogotyckim[3][13]. Posiada charakterystyczny portal wejściowy[2] z tympanonem[17], w którym znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca sceny z życia szkolnego[1]. Podobne płaskorzeźby umieszczono na bocznych ścianach budynku – przedstawiają one chłopców przy zajęciach technicznych i dziewczęta w kuchni. Wypełnione są one ornamentami w kształcie czterolistnej koniczyny[17]. Ponadto na budynku znajdują się takie elementy dekoracyjne, jak: obramienia okienne, ceglane fryzy czy gzymsy[2]. Fasadę wieńczy szczyt udekorowany blendami i żabkami[17].

Na fasadzie gmachu znajdują się dwie kamienne tablice – jedna informująca o tym, że w czasie III powstania śląskiego znajdowała się tutaj siedziba naczelnego dowództwa i rady powstańczej, a druga zawieszona została w październiku 2005 roku na pamiątkę obchodów 100-lecia szkoły[18].

Gmach wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych pod nr. A/520/2019[7]. Ponadto ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice[6].

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Jabłoński 2013 ↓, s. 41.
  2. 1 2 3 4 5 Danilczyk 1995 ↓, s. 133.
  3. 1 2 Szaraniec 1996 ↓, s. 234.
  4. 1 2 3 4 5 Michał Malina: VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza. szopienice.pl, 2022-05-01. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  5. 1 2 3 4 Bulsa 2018 ↓, s. 53.
  6. 1 2 3 4 5 Internetowe mapy Systemu Informacji Przestrzennej Katowic. Zabytki. emapa.katowice.eu. [dostęp 2024-12-16]. (pol.).
  7. 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2024-12-17].
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: budynek VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza. zabytek.pl. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  9. 1 2 Maria Kubera: Co słychać w Długoszu? 1% na VI LO!. www.dlugosz.katowice.pl, 2010-11-16. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  10. Bulsa 2024 ↓, s. 123.
  11. Bulsa 2024 ↓, s. 125.
  12. Szaraniec 1996 ↓, s. 239.
  13. 1 2 Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach. www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  14. Jabłoński 2013 ↓, s. 42.
  15. Remont VI LO im. J. Długosza. szopienice.pl, 2015-11-29. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  16. VI Liceum Ogólnokształcące w Katowicach: Kontakt. www.dlugosz.katowice.pl. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  17. 1 2 3 4 Śląska Organizacja Turystyczna: VI Liceum Ogólnokształcące w Katowicach Szopienicach. slaskie.travel. [dostęp 2024-12-17]. (pol.).
  18. Dzióbek 2023 ↓, s. 211.

Bibliografia