Ceresan
Ceresan – fungicyd na bazie organicznych związków rtęci. Składnik zapraw do zwalczania chorób grzybowych roślin przemysłowych, np. ziaren zbóż[1][2], bawełny[3] lub trzciny cukrowej[4].
- Składniki czynne przykładowych preparatów
- Ceresan Universal Nassbeize (producent: Bayer, Niemcy): chlorek (2-metoksyetylo)rtęci(II), MEMC (z ang. methoxyethyl mercury chloride[4]), CH
3OCH
2CH
2HgCl, zawartość w preparacie: 2,5%[2]. - Ceresan M (inne nazwy: Granoson M[5], Granosan[6]; producent: DuPont De Nemours and Co.): fenylo(tosylo)amid etylortęci(II) (sulanilamid p-toluilowy etylortęci), CH
3CH
2Hg+
(C
6H
5)(CH
3C
6H
4SO
2)N−
, zawartość w preparacie: 4%[6][7].
W związku z wieloma wypadkami zatruć śmiertelnych Ceresanem i innymi fungicydami rtęcioorganicznymi[6], ich działaniem mutagennym[6] oraz problemem zanieczyszczenia środowiska rtęcią[4], w latach 70. i 80. XX w. zostały one zakazane w większości krajów. Kraje, które wycofały je z użycia później, to USA (1993), Tajlandia (2005), Chiny (2010), Indie (2018) i Australia, w której stosowanie chlorku (2-metoksyetylo)rtęci(II) było dozwolone do 2021 r.[4]
Przypisy
- ↑ Bronisława Legatowa, Sabina Hordynska, Irena Bernstein, Oznaczanie zawartości rtęci w ziarnie zbóż niezaprawianym i zaprawianym preparatami rtęciowymi, „Roczniki Państwowego Zakładu Higieny”, 14 (3), 1963, s. 222-224 [dostęp 2024-10-04].
- 1 2 Teresa Szprengier, Problem skażeń rtęcią środowiska biologicznego i zwierząt domowych, „Medycyna Weterynaryjna”, 27 (2), 1971, s. 82–86 [dostęp 2024-10-04].
- ↑ M.K. Tolba, A.M. Salma, M.I. Ali, Effect of Seed Dressing with ‘Granosan’ on the Prevalence of Fungi in the Root Zone of Cotton Plants, „Nature”, 211 (5054), 1966, s. 1217–1218, DOI: 10.1038/2111217a0 [dostęp 2024-10-04] (ang.).
- 1 2 3 4 Larissa Schneider, When toxic chemicals refuse to die—An examination of the prolonged mercury pesticide use in Australia, „Elementa: Science of the Anthropocene”, 9 (1), 2021, DOI: 10.1525/elementa.2021.053 [dostęp 2024-10-04] (ang.).
- ↑ M.A. Jalili, A.H. Abbasi, Poisoning by Ethyl Mercury Toluene Sulphonanilide, „British Journal of Industrial Medicine”, 18 (4), 1961, s. 303–308, DOI: 10.1136/oem.18.4.303, PMID: 14450973, PMCID: PMC1038246 [dostęp 2024-10-04] (ang.).
- 1 2 3 4 C. Mathew, Z. Al-Doori, The mutagenic effect of the mercury fungicide Ceresan M in Drosophila melanogaster, „Mutation Research”, 40 (1), 1976, s. 31–36, DOI: 10.1016/0165-1218(76)90019-7, PMID: 814456 [dostęp 2024-10-04] (ang.).
- ↑ Ceresan M [online], ChemSpider [dostęp 2024-10-04] (ang.).