Cerkiew Wszechmiłującego Zbawiciela w Moskwie (Wieszniaki)

Cerkiew Wszechmiłującego Zbawiciela

Церковь Спаса Всемилостивого

nr rej. 7710966017[1] z dnia 30 sierpnia 1960
cerkiew parafialna
Elewacja cerkwi
Państwo	Rosja
Miasto wydzielone	Moskwa
Miejscowość	Moskwa
Wyznanie	prawosławne
Kościół	Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia	moskiewska miejska
Wezwanie	Wszechmiłującego Zbawiciela (Wyniesienia Świętych Drzew Krzyża Pańskiego)
Wspomnienie liturgiczne	1/14 sierpnia
Historia Data rozpoczęcia budowy 1737 Data zakończenia budowy 1739 Data poświęcenia 1739; 1991 Data zamknięcia lata 30. XX wieku Aktualne przeznaczenie czynna świątynia prawosławna Data reaktywacji 1991 Fundator Piotr Szeremetiew
Dane świątyni Styl barokowy Kopuła • liczba kopuł 1 Liczba ikonostasów 1 Ołtarz • liczba ołtarzy 1 Liczba naw 1
Położenie na mapie Moskwy Cerkiew Wszechmiłującego Zbawiciela
Położenie na mapie Rosji Cerkiew Wszechmiłującego Zbawiciela
55°44′05″N 37°48′30″E/55,734722 37,808333
Strona internetowa

Cerkiew Wszechmiłującego Zbawiciela – prawosławna cerkiew w Moskwie, we wschodnim okręgu administracyjnym, w rejonie Wieszniaki, w dekanacie Narodzenia Pańskiego eparchii moskiewskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Pierwotnie była to prywatna świątynia na terenie majątku Kuskowo należącego do Szeremietiewów.

Kuskowo było rodzinną posiadłością Szeremietiewów. Pierwsza wzmianka o istniejącej w tym miejscu cerkwi pochodzi z XVII w. i dotyczy budowli drewnianej. Obecnie istniejąca świątynia została zbudowana w latach 1737–1739. Jej wzniesienie było pierwszym etapem budowy kompleksu pałacowego^[2]. W 1792 przy obiekcie zbudowano dzwonnicę zwieńczoną złoconą iglicą^[2]. We wnętrzu cerkwi znajdował się rzeźbiony ikonostas ze złoconymi carskimi wrotami i trzymetrowe panikadiło (ozdobny żyrandol cerkiewny) z figurami serafinów. Według miejscowej tradycji pokrowce na kielichy pozostające na wyposażeniu cerkwi, obszyte złotą nicią i perłami, były dziełem carycy Elżbiety Pietrowny^[2].

Pałac Szeremietiewów w 1919 został zaadaptowany na muzeum krajoznawcze^[2]. Cerkiew pozostawała czynna do lat 30. XX wieku, gdy również ją przekazano muzeum. W 1978 budynek został odremontowany^[3]. Rosyjski Kościół Prawosławny odzyskał obiekt w 1991, wtedy też miało miejsce jego powtórne poświęcenie^[2].

Obiekt wzniesiono w stylu barokowym w wariancie typowym dla epoki panowania carycy Anny Iwanowny; cerkiew – nigdy nieprzebudowywana od momentu oddania do użytku liturgicznego – jest jedną z nielicznych budowli w Moskwie reprezentujących ten styl^[2].

Cerkiew wzniesiona jest na planie czworoboku i zwieńczona jedną kopułą. Wejście do obiektu prowadzi przez ozdobny portyk, boczne ściany zdobione są rzędami pilastrów. W bębnie kopuły znajdują się nisze z rzeźbami. We wnętrzu cerkwi przetrwało oryginalne wyposażenie^[3].