Culex (Culex)

Culex (Culex)
Linnaeus, 1758
Ilustracja
Samica komara brzęczącego
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

muchówki

Podrząd

muchówki długoczułkie

Rodzina

komarowate

Podrodzina

Culicinae

Plemię

Culicini

Rodzaj

Culex

Podrodzaj

Culex (Culex)

Typ nomenklatoryczny

Culex pipiens Linnaeus, 1758

Culex (Culex)podrodzaj muchówek z rodziny komarowatych i rodzaju Culex.

Morfologia

Owad dorosły

Schemat anatomiczny imago komara brzęczącego

Głowa zaopatrzona jest w stykające się lub wąsko rozdzielone oczy złożone i nieco dłuższe od kłujki czułki. Porastające ciemię szczecinki są położone i w większości wąskie. Głaszczki szczękowe u samców zbudowane są z pięciu, a u samic z trzech członów; u samca człon trzeci ma ustawione w szeregu szczecinki brzuszne i dłuższe szczecinki brzuszno-boczne, a człony kolejne odgięte są ku górze i licznie oszczecinione. Chetotaksję tułowia cechują szczecinki środkowe grzbietu w mniej lub bardziej podwojonym rzędzie oraz dobrze rozwinięte szczecinki: śródplecowe, skutalne, przedskrzydłowe i nadskrzydłowe. Po bokach tułowia łuski porastają co najmniej antepronotum, postpronotum, górę proepisternum i mezokatepisternum i mesepimeron. Skrzydła większości gatunków porośnięte są w całości łuskami ciemnymi, rzadziej występują rozproszone lub pogrupowane w plamki łuski jasne. Odnóża mają małe pazurki i dobrze wykształcone przylgi. Samiec ma zwykle krótkie i szerokie, zaopatrzone w jeden lub dwa rzędy szczecinek płaty dziewiątego tergitu odwłoka, zakrzywiony i zwężony ku szczytowi gonostylus ze słabo rozwiniętym i umieszczonym przedwierzchołkowo pazurkiem, wyposażony w koronę kolcowatych szczecinek paraprokt oraz zaopatrzone w szczecinki przysadki odwłokowe[1].

Larwa

Schemat anatomiczny larwy Culex restuans

Larwa ma czułki nie dłuższe od głowy, zwykle z silnie rozwiniętym włoskiem czułkowym 1-A oraz pojedynczymi i najczęściej osadzonymi przedwierzchołkowo włoskami czułkowymi 2-A i 3-A. Włoski przedtułowia od pierwszego do trzeciego są długie i zwykle mniej więcej tej samej długości. Szósta szczecinka segmentów odwłokowych pierwszego i drugiego jest silnie rozwinięta, a tych od trzeciego do szóstego rozwinięta silnie lub umiarkowanie. Na syfonie druga szczecinka jest pojedyncza i niekiedy haczykowata. Zazwyczaj siodło jest kompletne. Dziesiąty segment odwłoka ma pierwszą szczecinkę niezbyt długą, drugą silnie rozwiniętą i rozgałęzioną, a trzecią mocno rozwiniętą acz pojedynczą[1].

Rozprzestrzenienie

Takson kosmopolityczny, znany ze wszystkich krain zoogeograficznych, rozprzestrzeniony od tropików po strefę klimatu chłodnego[1]. W Polsce reprezentowany jest przez 2 gatunki: C. pipiens i C. torrentium[2].

Taksonomia

Do podrodzaju tego zalicza się około 200 opisanych gatunków[1]:

  • Culex abnormalis Lane, 1936
  • Culex acharistus Root, 1927
  • Culex alani Forattini, 1965
  • Culex alienus Colless, 1957
  • Culex alis Theobald, 1903
  • Culex ameliae Casal, 1967
  • Culex andersoni Edwards, 1914
  • Culex annulirostris Skuse, 1889
  • Culex annuliventris (Blanchard, 1852)
  • Culex annulus Theobald, 1901
  • Culex antennatus (Becker, 1903)
  • Culex apicinus Philippi, 1865
  • Culex aquarius Strickman, 1990
  • Culex archegus Dyar, 1929
  • Culex argenteopunctatus (Ventrillon, 1905)
  • Culex articularis Philippi, 1865
  • Culex asteliae Belkin, 1968
  • Culex astridianus de Meillon, 1942
  • Culex atriceps Edwards, 1926
  • Culex australicus Dobrotworsky & Drummond, 1953
  • Culex bahamensis Dyar & Knab, 1906
  • Culex banksensis Maffi & Tenorio, 1977
  • Culex barraudi Edwards, 1922
  • Culex beta Séguy, 1924
  • Culex bickleyi Forattini, 1965
  • Culex bidens Dyar, 1922
  • Culex bihamatus Edwards, 1926
  • Culex bilineatus Theobald, 1903
  • Culex bonneae Dyar & Knab, 1919
  • Culex brami Forattini, Rabello & Souza Lopes, 1967
  • Culex brethesi Dyar, 1919
  • Culex brevispinosus Bonne-Wepster & Bonne, 1920
  • Culex brumpti Galliard, 1931
  • Culex bukavuensis Wolfs, 1947
  • Culex calurus Edwards, 1935
  • Culex camposi Dyar, 1925
  • Culex carcinoxenus de Oliveira Castro, 1932
  • Culex carleti Brunhes & Ravaonjanahary, 1971
  • Culex castelli Hamon, 1957
  • Culex chidesteri Dyar, 1921
  • Culex chitae Duret, 1967
  • Culex chorleyi Edwards, 1941
  • Culex comorensis Brunhes, 1977
  • Culex coronator Dyar & Knab, 1906
  • Culex covagarciai Forattini, 1965
  • Culex crinicauda Edwards, 1921
  • Culex curvibrachius Angulo, 1993
  • Culex cuyanus Duret, 1968
  • Culex decens Theobald, 1901
  • Culex declarator Dyar & Knab, 1906
  • Culex delys Howard, Dyar & Knab, 1915
  • Culex demeilloni Doucet, 1950
  • Culex diengensis Brug, 1931
  • Culex diplophyllum Dyar, 1929
  • Culex dohenyi Hogue, 1975
  • Culex dolosus (Lynch Arribálzaga, 1891)
  • Culex duplicator Dyar & Knab, 1909
  • Culex duttoni Theobald, 1901
  • Culex eduardoi Casal & García, 1968
  • Culex edwardsi Barraud, 1923
  • Culex erythrothorax Dyar, 1907
  • Culex fasyi Baisas, 1938
  • Culex fernandezi Casal, García & Cavalieri, 1966
  • Culex foliaceus Lane, 1945
  • Culex fuscocephala Theobald, 1907
  • Culex gameti Bailly-Choumara, 1966
  • Culex garciai Broche, 2000
  • Culex gelidus Theobald, 1901
  • Culex globocoxitus Dobrotworsky, 1953
  • Culex grahamii Theobald, 1910
  • Culex guayasi Leví-Castillo, 1953
  • Culex guiarti Blanchard, 1905
  • Culex guizhouensis Chen & Zhao, 1985
  • Culex habilitator Dyar & Knab, 1906
  • Culex hancocki Edwards, 1930
  • Culex hopkinsi Edwards, 1932
  • Culex huangae Meng, 1958
  • Culex hutchinsoni Barraud, 1924
  • Culex incognitus Baisas, 1938
  • Culex inflictus Theobald, 1901
  • Culex ingrami Edwards, 1916
  • Culex interfor Dyar, 1928
  • Culex interrogator Dyar & Knab, 1906
  • Culex invidiosus Theobald, 1901
  • Culex iyengari Mattingly & Rageau, 1958
  • Culex jacksoni Edwards, 1934 (in Barraud, 1934)
  • Culex janitor Theobald, 1903
  • Culex kesseli Belkin, 1962
  • Culex lahillei Bachmann & Casal, 1962
  • Culex laticinctus Edwards, 1913
  • Culex laticlasper Galindo & Blanton, 1954
  • Culex levicastilloi Lane, 1945
  • Culex litoralis Bohart, 1946
  • Culex litwakae Harbach, 1985
  • Culex lygrus Root, 1927
  • Culex maracayensis Evans, 1923
  • Culex marquesensis Stone & Rosen, 1953
  • Culex mattinglyi Knight, 1953
  • Culex mauesensis Lane, 1945
  • Culex maxi Dyar, 1928
  • Culex mimeticus Noè, 1899
  • Culex mimuloides Barraud, 1924
  • Culex mimulus Edwards, 1915
  • Culex miraculosus Bonne-Wepster, 1937
  • Culex mirificus Edwards, 1913
  • Culex mollis Dyar & Knab, 1906
  • Culex murrelli Lien, 1968
  • Culex musarum Edwards, 1932
  • Culex nakuruensis Mattingly, 1951
  • Culex neavei Theobald, 1906
  • Culex nigripalpus Theobald, 1901
  • Culex nilgiricus Edwards, 1916
  • Culex ninagongoensis Edwards, 1928
  • Culex omani Belkin, 1962
  • Culex orientalis Edwards, 1921
  • Culex ornatothoracis Theobald, 1909
  • Culex ousqua Dyar, 1918
  • Culex pacificus Edwards, 1916
  • Culex pajoti da Cunha Ramos & Ribeiro, 1982
  • Culex palpalis Taylor, 1912
  • Culex paramaxi Duret, 1968
  • Culex perexiguus Theobald, 1903
  • Culex perfidiosus Edwards, 1914
  • Culex perfuscus Edwards, 1914
  • Culex perplexus Leicester, 1908
  • Culex pervigilans Bergroth, 1889
  • Culex philipi Edwards, 1929
  • Culex philippinensis Sirivanakarn, 1976
  • Culex pinarocampa Dyar & Knab, 1908
  • Culex pipiens Linnaeus, 1758komar brzęczący
  • Culex plicatus Olivares, 1993
  • Culex propinquus Colless, 1955
  • Culex prosecutor Séguy, 1927
  • Culex pruina Theobald, 1901
  • Culex pseudojanthinosoma Senevet & Abonnenc, 1946
  • Culex pseudopruina van Someren, 1951
  • Culex pseudostigmatosoma Strickman, 1990
  • Culex pseudovishnui Colless, 1957
  • Culex quasiguiarti Theobald, 1910
  • Culex quinquefasciatus Say, 1823
  • Culex quitensis Levi-Castillo, 1953
  • Culex restuans Theobald, 1901
  • Culex riojanus Duret, 1968
  • Culex roseni Belkin, 1962
  • Culex rotoruae Belkin, 1968
  • Culex salinarius Coquillett, 1904
  • Culex saltanensis Dyar, 1928
  • Culex scheuberi Carpintero & Leguizamón, 2004
  • Culex schwetzi Edwards, 1929
  • Culex scimitar Branch & Seabrook, 1959
  • Culex scottii Theobald, 1912
  • Culex sechani Brunhes & Boussès, 2009
  • Culex secutor Theobald, 1901
  • Culex seldeslachtsi Wolfs, 1947
  • Culex shoae Hamon & Ovazza, 1954
  • Culex simpsoni Theobald, 1905
  • Culex sinaiticus Kirkpatrick, 1925
  • Culex sitiens Wiedemann, 1828
  • Culex solitarius Bonne-Wepster, 1938
  • Culex sphinx Howard, Dyar & Knab, 1913
  • Culex spinosus Lutz, 1905
  • Culex stenolepis Dyar & Knab, 1908
  • Culex stigmatosoma Dyar, 1907
  • Culex striatipes Edwards, 1941
  • Culex summorosus Dyar, 1920
  • Culex surinamensis Dyar, 1918
  • Culex tamsi Edwards, 1934
  • Culex tarsalis Coquillett, 1896
  • Culex tatoi Casal & García, 1971
  • Culex telesilla de Meillon & Lavoipierre, 1945
  • Culex tenagius van Someren, 1954
  • Culex terzii Edwards, 1941
  • Culex thalassius Theobald, 1903
  • Culex theileri Theobald, 1903
  • Culex thriambus Dyar, 1921
  • Culex tianpingensis Chen, 1981
  • Culex toroensis Edwards & Gibbins, 1939
  • Culex torrentium Martini, 1925
  • Culex toviiensis Klein, Rivière & Séchan, 1984
  • Culex trifilatus Edwards, 1914
  • Culex trifoliatus Edwards, 1914
  • Culex tritaeniorhynchus Giles, 1901
  • Culex tsengi Lien, 1968
  • Culex umbripes Edwards, 1941
  • Culex univittatus Theobald, 1901
  • Culex usquatissimus Dyar, 1922
  • Culex usquatus Dyar, 1918
  • Culex vagans Wiedemann, 1828
  • Culex vansomereni Edwards, 1926
  • Culex ventrilloni Edwards, 1920
  • Culex verutus Harbach, 1987
  • Culex vicinus (Taylor, 1916)
  • Culex vishnui Theobald, 1901
  • Culex watti Edwards, 1920
  • Culex weschei Edwards, 1935
  • Culex whitei Barraud, 1923
  • Culex whitmorei (Giles, 1904)
  • Culex whittingtoni Belkin, 1962
  • Culex yojoae Strickman, 1990
  • Culex zombaensis Theobald, 1901

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Ralph Harbach: Culex (Culex) Linnaeus, 1758. [w:] Mosquito Taxonomic Inventory [on-line]. [dostęp 2020-03-08].
  2. T. Zatwarnicki: podrodzaj: Culex. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2020-03-08].