Cywilizacja przemysłowa
Cywilizacja przemysłowa lub cywilizacja industrialna – typ cywilizacji, w którym największą rolę pełni przemysł fabryczny. Cywilizacja przemysłowa zaczęła kształtować się ok. połowy XVIII wieku[1] (według niektórych już w XVII wieku[2]) zastępując cywilizację rolniczą[2][3], ale jej szczyt przypada na XIX i XX wiek[4] (w niektórych państwach i regionach jeszcze później). Cywilizacja przemysłowa jest uzależniona od produkcji masowej, a władzę w niej sprawują ludzie, którzy mają środki pozwalające im na kierowanie społeczeństwem dla działania i rozwoju tej produkcji[2]. Względy gospodarcze sprawiły, że również społeczeństwo w takiej cywilizacji różni się od społeczeństwa w cywilizacji rolniczej (agrarnej)[2].
Superideologia
Cywilizację przemysłową spaja tzw. superideologia, która opierała się na: uznaniu człowieka za najważniejszy gatunek, uznanie ludzkości za cel rozwoju gospodarczego oraz przyznanie człowiekowi prawa do nieograniczonego wykorzystywania zasobów naturalnych[2].
Zagrożenia i upadek
Cywilizacja przemysłowa zagraża środowisku naturalnemu (doprowadza do wielu katastrof ekologicznych) i sobie samej. Jednym z głównych zagrożeń jest jednoczesne wykorzystywanie nieodnawialnych źródeł energii i dążenie do stałego, nieskończonego wzrostu gospodarczego. Innym zagrożeniem dla cywilizacji przemysłowej jest fala przemian cywilizacyjnych, która trwa już obecnie, a ponieważ ma inną superideologię, musi zakończyć istnienie cywilizacji industrialnej[2].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ cywilizacja przemysłowa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-03-15].
- 1 2 3 4 5 6 Alvin Toffler, Cywilizacyjne falowanie, czyli nie taki diabeł straszny, „Gazeta Uniwersytecka [[Uniwersytet Śląski w Katowicach|UŚ]]” [dostęp 2025-03-14] (pol.).
- ↑ Rafał Woś, Elżbieta Mączyńska, Jesteśmy w trakcie przesilenia cywilizacyjnego [online], forsal.pl, 22 stycznia 2023 [dostęp 2025-03-14].
- ↑ Jadwiga Błahut-Prusik, Proces rozwoju zachodniej cywilizacji w amerykańskiej myśli II połowy XX wieku/Development Process of the Western Civilization in American Thought of the Second Half of XX Century [online], 2002, s. 62 [dostęp 2025-03-14].