Dawny kościół i klasztor Bernardynów w Kościanie
 nr rej. 1313/A z 3.06.1992[1] | |||||||||
| kaplica filialna | |||||||||
 ołtarz główny i prezbiterium | |||||||||
| Państwo | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||||
| Miejscowość | |||||||||
| Adres |
pl. Paderewskiego | ||||||||
| Wyznanie | |||||||||
| Kościół | |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
Położenie na mapie Kościana  | |||||||||
Położenie na mapie Polski  | |||||||||
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego  | |||||||||
Położenie na mapie powiatu kościańskiego  | |||||||||
 52°05′05,0″N 16°38′11,7″E/52,084722 16,636583 | |||||||||
Dawny kościół i klasztor Bernardynów – dawny zespół klasztorny bernardynów znajdujący się w Kościanie, w województwie wielkopolskim.
Kościół i klasztor zostały zbudowane w latach 1605–1611, na miejscu pierwotnych budynków drewnianych z 1456 roku. Świątynię pw. NMP Anielskiej konsekrował 17 kwietnia 1611 roku bp Andrzej Rychlicki, sufragana poznański. Obok znajdowała się kaplica ku czci św. Walentego[2]. Po kasacie zakonu w 1830 roku zespół został poważnie przebudowany – m.in. zostały zbudowane dwie wieże (1836 rok), na siedzibę domu poprawczego, natomiast od 1866 roku – szpitala wojskowego. W 1893 roku został tam utworzony zakład dla psychicznie chorych, natomiast w 1898 roku – na miejscu klasztoru i ogrodów klasztornych powstało sanatorium dla nerwowo chorych.
Najstarszą częścią zespołu jest kaplica pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Anielskiej, która powstała z dawnego wczesnobarokowego prezbiterium. W dwudziestoleciu międzywojennym kaplica była przeznaczona dla pacjentów Zakładu Psychiatrycznego. Podczas okupacji – w 1944 roku – w kaplicy odprawiane były nabożeństwa dla katolickich żołnierzy niemieckich. Budynki, po zamordowaniu pacjentów, zostały przeznaczone na koszary wojskowe. Budowla jest zamknięta trójbocznie, trzyprzęsłowa, nakryta jest sklepieniem kolebkowym z lunetami, opartym na gurtach. Kaplicę nakrywa dach dwuspadowy. We wnętrzu jest umieszczony ołtarz główny wykonany w 1780 roku oraz stalle dwudziestosiedzeniowe, wkomponowane w zamknięcie prezbiterium (powstały w tym samym roku).
Innymi budynkami wchodzącymi w skład kompleksu są dawny budynek klasztorny i budynki szpitalne. Budynek klasztorny jest murowany, wzniesiony z cegły na planie prostokąta, posiada dwa piętra i sześciokondygnacyjne wieże. Budynki szpitalne wzniesiono pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku. Są to budowle murowane, wzniesione z cegły ceramicznej, nieotynkowane, posiadające mieszkalne poddasze. Budynki nakrywają dachy wielopołaciowe i nakryte dachówką[3].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2020-08-07].
- ↑ Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], www.slownik.ihpan.edu.pl [dostęp 2023-07-12].
- ↑ Dawny klasztor Bernardynów [online], Urząd Miejski Kościana [dostęp 2020-08-07].