Dom Handlowy Zofii Hirszbergowej

Dom Handlowy Zofii Hirszbergowej

Państwo	Polska
Miejscowość	Łódź
Adres	al. Kościuszki 19 90-418 Łódź Łódź
Styl architektoniczny	modernizm
Architekt	przypuszczalnie Gustaw Landau-Gutenteger
Kondygnacje	4
Rozpoczęcie budowy	1911
Ukończenie budowy	1912
Pierwszy właściciel	Zofia Hirszerg
Położenie na mapie Łodzi al. Kościuszki 19
Położenie na mapie Polski al. Kościuszki 19
Położenie na mapie województwa łódzkiego al. Kościuszki 19
51°46′03,9″N 19°27′13,0″E/51,767750 19,453611

Dom Handlowy Zofii Hirszbergowej (także dom rodziny Hirszberg) – pierwotnie modernistyczny dom towarowy znajdujący się w Łodzi przy al. Kościuszki 19, wzniesiony w 1912 r. Obecnie siedziba Miejskiej Pracowni Urbanistycznej^[1]. Obiekt został wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków.

Pierwotnie na działce znajdował się skład desek. Teren posesji do 1909 r. należał do Józefa Bayera i jego rodziny. W tymże roku, po śmierci właściciela, został sprzedany Zofii Hirszberg. Hirszbergowie w latach 1911-1912 wybudowali na działce obiekt biurowo-handlowy^[1], przypuszczalnie wg projektu Gustawa Landau-Gutentegera^[2]. Podejrzenie to wynika z faktu, iż architekt realizował inne obiekty dla rodziny Hirszbergów. W budynku na przestrzeni lat, siedziby miały różne instytucje. Po I wojnie światowej znalazła się w nim lecznica Kasy Chorych („Zakład fizykalnych sposobów leczenia i rozpoznawania”). Była to lecznica dla dzieci, w której podejmowano się nowatorskich metod leczenia. Od 1938 r. znajdował się w budynku wydział wojskowy. W 1941 r. obiekt przejęli okupanci, a w 1945 r. władze polskie. Po II wojnie światowej była w nim siedziba wydziału meldunkowego, a także Milicji Obywatelskiej. W latach 1989–2015 w budynku znajdowała się siedziba Policji. We wrześniu 2019 r. swoją siedzibę z ul. Wileńskiej 53/55 przeniosła Miejska Pracownia Urbanistyczna^[3]. Wraz z remontem budynku rozpoczęto prace nad utworzeniem Lapidarium Detalu Architektonicznego, które ma znajdować się w pasażu pomiędzy ul. Kościuszki 19, a willą Józefa Bayera^[1][4].

Obiekt posiada cechy modernistyczne. Został wykonany z żelbetu, również przy użyciu żelbetowych stropów. Budynek cechuje konstrukcja szkieletowa, wykorzystująca układ słupowo-ryglowy. Większość elewacji pokrywają duże, prostokątne okna, z wyjątkiem czwartej kondygnacji, gdzie są one zakończone spłaszczonymi łukami. Ponadto pomiędzy oknami na najwyższym piętrze znajdują się smukłe lizeny. Budynek posiada również klasyczne detale w postaci kimationów, astragali i kampanuli. Fasada budynku została wykonana z piaskowca, natomiast elewacja od strony podwórza pokryta jest glazurowaną białą cegłą^[2].

• architektura modernistyczna w Łodzi