Dom cadyków Morgensternów w Kocku

Dom cadyków Morgensternów w Kocku
Rabinówka
Ilustracja
Widok narożny
Państwo

 Polska

Miejscowość

Kock

Adres

Polna 4, 21-150 Kock

Typ budynku

dom drewniany

Kondygnacje

1

Położenie na mapie Kocka
Mapa konturowa Kocka, na dole znajduje się punkt z opisem „Dom cadyków Morgensternów w Kocku”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Dom cadyków Morgensternów w Kocku”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Dom cadyków Morgensternów w Kocku”
Położenie na mapie powiatu lubartowskiego
Mapa konturowa powiatu lubartowskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Dom cadyków Morgensternów w Kocku”
Położenie na mapie gminy Kock
Mapa konturowa gminy Kock, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Dom cadyków Morgensternów w Kocku”
Ziemia51°38′24,5119″N 22°26′40,0448″E/51,640142 22,444457

Dom cadyków Morgensternów w Kocku potocznie zwany Rabinówką – znajduje się u zbiegu obecnych ulic Wojska Polskiego i Polnej w Kocku[1], jest budynkiem drewnianym, parterowym z charakterystyczną wieżyczką na rogu. Do obiektu przylega niewielki ogródek[2].

Historia

Obiekt został wzniesiony dla cadyka Menachema Mendela Morgensterna, który był jednym z najbardziej cenionych cadyków lubelskich. Powstał w drugiej ćwierci XIX wieku (być może w 1830[3] – cadyk zamieszkał w Kocku w 1829, zakładając wspólnotę wiernych). Dom mieszkalny przeznaczono dla członków jego dworu. Rodzina posiadała budynek do II wojny światowej, czyli do czasów cadyka Josefa Morgensterna[4]. Żydzi koccy zostali wymordowani przez Niemców[5].

Po zakończeniu wojny w domu działał sąd, potem biura Herbapolu, a od lat 60. XX wieku, szkoła. W końcu tej dekady urządzono tu mieszkania. W 2001 doszło do wykupu domu na własność przez zamieszkujące go osoby[4].

Architektura

Budowla usytuowana kalenicowo do ulicy, stoi na zbliżonej do prostokąta działce i jest ogrodzona parkanem z metalu. Przed frontem znajduje się niewielki ogród. Dom stoi na podwalinie z bali dębowych i jest konstrukcji wieńcowej, z drewna sosnowego. Więźba dachowa jest krokwiowo-jętkowa, stropy wykonano z belek sosnowych, częściowo z podsufitką. Dachy pokryto papą i blachą (od 1998 eternit, wcześniej strzecha). Podłogi są drewniane, oparte na legarach, częściowo, w łazienkach, mają ceramiczne posadzki[4].

Parterowy, kryty dachem dwuspadowym obiekt wzniesiono na planie prostokąta. Ma trzy ryzality od frontu (narożny jest ścięty). Od północy przylegają dwie przybudówki. W narożu usytuowano ośmioboczną wieżyczkę krytą dachem namiotowym. Elewacja południowa (frontowa) jest dziewięcioosiowa i symetryczna, ma ganek wsparty na dwóch słupach. Naroża elewacji zaakcentowano pseudopilastrami. Dom jest ozdobiony dookolnym drewnianym gzymsem z fryzem. Elewacja wschodnia jest trójosiowa, bez dekoracji, zachodnia czteroosiowa i symetryczna, natomiast północna ośmioosiowa, niesymetryczna[4].

Wnętrza zostały bardzo mocno przebudowane. W zachodniej części zachował się strych z otwieranym dachem, służący dawniej cadykowi do modłów na otwartej przestrzeni. Z oryginalnego wyposażenia zachowała się wyłącznie stolarka okienna i drzwiowa[4].

Turystyka

Dom nie jest w żaden sposób oznakowany, ani nie udostępniono go do zwiedzania[6].

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Cmentarz żydowski w Kocku Jewish cemetery in Kock [online], www.kirkuty.xip.pl [dostęp 2017-11-22].
  2. ↑ Kock [online], www.kirkuty.xip.pl [dostęp 2017-11-22].
  3. ↑ Eleonora Bergman, Dom cadyka w Kocku, „Polska Sztuka Ludowa” (3), 1990, s. 39-42.
  4. 1 2 3 4 5 Jacek Studziński, Karta zabytku, Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie, 2004, s. 2.
  5. ↑ Urząd Miasta Kock, Cmentarz żydowski [online], kock.pl, 2013 [dostęp 2025-01-15].
  6. ↑ Małgorzata Flaga, Joanna Szczęsna, Krajobrazy województwa lubelskiegojako inspiracja do rozwoju turystyki kulturowej w regionie, w: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, nr 34/2016, s. 76

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.