Dom czynszowy przy ul. Narutowicza 107 w Łodzi
![]() Dom czynszowy w grudniu 2024 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Narutowicza 107 |
| Typ budynku |
dom miejski |
| Styl architektoniczny |
modernizm historyczny |
| Architekt | |
| Kondygnacje |
5 |
| Rozpoczęcie budowy |
1928 |
| Ukończenie budowy |
1936 |
| Pierwszy właściciel |
Firma „Gross i Spółka” |
Położenie na mapie Łodzi ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
Dom czynszowy przy ul. Narutowicza 107 w Łodzi – dom miejski w stylu modernizmu historycznego znajdujący przy ul. Narutowicza 107 w Łodzi.
Historia
W dom domu tym mieszkał Wacławem Kowalewskim, który był kierownikiem Inspekcji Budowlanej w Wydziale Budownictwa Zarządu miasta Łodzi, a potem Oddziału Zabudowy oraz rzeczoznawcą budowlanym Banku Gospodarczego w Łodzi[1]. Przez okres II wojny światowej rodzina Kowalewski mieszkała w piwnicy budynku, gdzie została przeniesiona. Do ich mieszkania natomiast zakwaterowano Niemców bałtyckich[2].
Innymi mieszkańcami domu byli również Franciszek Kędzierski, technik w Urzędzie Wojewódzkim, a później dyplomowany inżynier w Inspekcji Budowlanej[1], a także Antoni Władysław Idźkowski, nauczyciel, dyrektor Gimnazjum Handlowego Zgromadzenia Kupców w Łodzi, krajoznawca, działacz społeczny, od którego w latach 50. w budynku pokój wynajmował Roman Polański[3].
W latach 40. w budynku mieszkali różni pracownicy naukowi Uniwersytetu Łódzkiego, m.in.: Mieczysław Wallis, Kazimierz Secomski, Jan Chodorowski, Bogdan Wróblewski czy Franciszek Sadowski[4].
Budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi pod numerem 770[5].
Architektura
Budynek jest wolno stojący, zlokalizowany po północnej stronie ul. Narutowicza (cofnięty w stosunku do linii pierzei), na prostokątnej, rozgrodzonej działce. Rzut założono na planie prostokąta, z licznymi ryzalitami podkreślającymi poprzeczny siedmioprzęsłowy, dwutraktowy układ konstrukcyjny. Kompozycja planu osiowo-klasyczna, w prześle środkowym klatki schodowe - frontowa i tylna, z których na każdej kondygnacji znajdują się wejścia do dwóch mieszkań (główne i służbowe)[1].
Budynek składa się z 3 pięter, z częściowo użytkowym poddaszem (w strefie traktu dziedzińcowego) oraz piwnicy. Wjazd na posesję pozostawiono otwarty. Dach natomiast posiada cztery spady o niewielkim kącie nachylenia połaci, ukryty za murem attykowym. Mieszkania w obszarze pięter posiadają loggie od frontu i narożne balkony od tyłu. Mieszkania trzeciego piętra pomniejszono kosztem tarasów nad ryzalitami od strony frontowej. Łącznie mieszkań w budynku mieście się 8[1].
Elewacja frontowa północna złożona z siedmiu symetrycznych osi, z wydatnymi jednoosiowymi ryzalitami skrajnymi oraz trójosiowymi ryzalitami flankującymi strefę wejścia. W poziomie ostatniej kondygnacji umieszczono tarasy, stanowiące przedłużenie balkonów, pod którymi loggie łączące ryzality skrajne z ryzalitami flankującymi wejście. Wejście natomiast znajduje się w poziomie terenu w osi środkowej fasady. Nad dwuskrzydłowymi, częściowo zaszklonymi drzwiami frontowymi z nadświetlem usytuowano pion okien klatki schodowej. Dach ukryto za uskokowym murem attykowym, ze zgrupowanymi po dwa i trzy otworami wentylującymi poddasze i z gzymsem koronującym[1].
Elewacja tylna południowa złożona z dziewięciu osi symetryczna, z dwoma trójosiowymi ryzalitami w osi drugiej i ósmej, nad którymi w poziomie gzymsu koronującego tarasy dostępne z użytkowej części poddasza. Ryzality połączono z analogicznymi ryzalitami w elewacjach bocznych poprzez balkony narożne. W osi środkowej elewacji wybudowane wejście tylne z pionem okien klatki schodowej służbowej. Elewacje boczne natomiast czteroosiowe, z pojedynczymi trójosiowymi ryzalitami strefy środkowej i wyjściami na narożne balkony[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Joanna Olenderek, Łódzki modernizm i inne nurty przedwojennego budownictwa, t. 2, Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2012, s. 157, ISBN 978-83-7729-088-0.
- ↑ Wacław Kowalewski - członek założyciel rotary club łódź [online], rotary.intv.pl [dostęp 2024-10-02] (pol.).
- ↑ Karolina Tatarzyńska, Radiostacja pełna gwiazd. Polański, Edelman i Rżewski [online], lodz.wyborcza.pl, 2016 [dostęp 2024-10-02] (pol.).
- ↑ Skład osobowy i spis wykładowców, cybra.lodz.pl, 1947, s. 5, 17, 28, 35 [dostęp 2024-10-03] (pol.).
- ↑ ZARZĄDZENIE Nr 772/2023 PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia 06 kwietnia 2023 r. [online], bip.uml.lodz.pl, 6 kwietnia 2023, s. 36 [dostęp 2024-09-30] (pol.).
.jpg)


