Dom pogrzebowy przy ul. Piekarskiej 99 w Bytomiu
 nr rej. A/300/13 z 27 lutego 2013[1] | |
 Widok z południa (2019) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres | |
| Styl architektoniczny |
funkcjonalizm lub późny modernizm |
| Inwestor |
gmina Bytom |
| Powierzchnia użytkowa |
700 m² |
| Ukończenie budowy |
1933 |
| Pierwszy właściciel |
gmina Bytom |
Położenie na mapie Bytomia  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
 50°21′30,9″N 18°55′17,8″E/50,358583 18,921611 | |
Dom pogrzebowy przy ul. Piekarskiej 99 (niem. Zentralleichenhalle[2]) – dom pogrzebowy z kaplicą z 1933 roku w Bytomiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Historia
Obiekt został wzniesiony przez gminę Bytom[1] na działce po fragmencie linii Kolei Prawego Brzegu Odry wykorzystywanej do 1931 roku (odcinek Bytom–Szarlej)[2]. Projektantem budynku był prawdopodobnie architekt Brück[2]. Prace budowlane prowadziła firma W. Gemkow & Juretko (konstrukcja dachowa została wykonana przez bytomskie przedsiębiorstwo M. Mlinarik) od maja 1933 roku, w listopadzie urządzano wnętrza, a oddanie obiektu do użytku nastąpiło 7 lutego 1934 roku[2].
służył jako komunalny dom pogrzebowy[3]. Po II wojnie światowej obiekt nadal pozostawał komunalnym domem pogrzebowym[3]. W latach 90. XX wieku przeprowadzono kapitalny remont[3]. Budynek użytkuje zakład pogrzebowy Firma Walicki co najmniej od 1999 roku[3]. 27 lutego 2013 roku obiekt został wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków nieruchomych (nr. rej.: A/300/13)[1].
Architektura
Budynek wolno stojący na planie zbliżonym do litery L o powierzchni użytkowej 700 m² (pierwotnie 605 m²[2]) i kubaturze 4300 m³[3] (lub 4360 m³[2]), murowany z czerwonej cegły klinkierowej w stylu funkcjonalizmu[3] (lub późnego modernizmu[4]). Składa się z dwóch skrzydeł: części biurowej z 11-arkadowym podcieniem oraz wyższej bryły kaplicy[3] (sali obrzędowej, niem. Einsegnungshalle[2]) i wieży[2]. W niższej części znajdowały się: przechowalnia zwłok, pomieszczenia dla duchownych i lekarza, biuro i pomieszczenie na zwłoki dzieci[2]. Elewacje ceglane, bez zdobień[3]. Pierwotnie dach był pokryty ceramiczną dachówką[3]. Przed budynkiem reprezentacyjny dziedziniec otoczony zielenią[3]. Od północy znajdowało się dobudowane mieszkanie dla zarządcy obiektu[2]. Wokół budynku powstało murowane ogrodzenie przed końcem 1934 roku[2].
Kompleks był nowoczesny: dysponował chłodnią w suterenie[2] wyłożonej płytkami ceramicznymi, prosektorium oraz pomieszczeniem na trumny, był wyposażony zachowaną do dziś windę z 1934 roku berlińskiej firmy Carl Flohr A.G.[2] i połączenie z kaplicą[3].
Przypisy
- 1 2 3 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 28 [dostęp 2025-02-26].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Przemysław Nadolski, Dom Pogrzebowy, [w:] Jan Drabina (red.), Bytomskie zabytki: praca zbiorowa, Bytom: Towarzystwo Miłośników Bytomia, 2001, s. 246, ISBN 978-83-908018-4-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Magdalena Łabuz, Dom pogrzebowy. Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa [online], sierpień 1999.
- ↑ O nas – Firma Walicki [online], walicki.eu [dostęp 2025-02-26].