Dom przedpogrzebowy w Krakowie

Dom przedpogrzebowy w Krakowie

Ruiny domu przedpogrzebowego
Państwo	Polska
Miejscowość	Kraków
Adres	ul. Jerozolimska 14 /ul. Abrahama 3
Styl architektoniczny	eklektyzm
Architekt	Adolf Siódmak
Rozpoczęcie budowy	1926
Zniszczono	1944
Położenie na mapie Krakowa Dom pogrzebowy
Położenie na mapie Polski Dom pogrzebowy
Położenie na mapie województwa małopolskiego Dom pogrzebowy
50°01′56″N 19°57′49″E/50,032222 19,963611

Dom przedpogrzebowy w Krakowie – dawny żydowski dom przedpogrzebowy zlokalizowany na podgórskim cmentarzu żydowskim nowym w Krakowie-Podgórzu.

Przygotowania do budowy domu przedpogrzebowego sięgają roku 1920, gdy ogłoszono międzynarodowy konkurs skierowany do architektów pochodzenia żydowskiego na zagospodarowanie przestrzeni cmentarza. W warunkach określono m.in. że dominującym budynkiem ma być monumentalna hala przedpogrzebowa. Za zwycięski uznano projekt Adolfa Siódmaka. Do września 1922 przygotowano plany realizacyjne, zaś budowa rozpoczęła się w 1926 roku. Hala była trzyczęściowa, z czego najwyższa część (środkowa) miała 25 metrów wysokości. Wszystkie trzy części zwieńczone były kopułami i udekorowane w stylu orientalnym, zaś w oknach hali znajdowały się witraże. Cmentarz wraz z domem przedpogrzebowym otwarto 6 kwietnia 1932 roku, prace wykończeniowe trwały jednak do końca lat 30. XX wieku i nie zostały ukończone. W czasie II wojny światowej budynek był miejscem przechowywania m.in. 150 zwojów Tory oraz różnych elementów wyposażenia krakowskich synagog, które ukryto w kopule domu. W 1943 komendant obozu Plaszow (obóz obejmował m.in. teren cmentarza) Amon Göth rozkazał zlokalizować w budynku stajnię oraz chlew. W 1944 zdecydowano o wysadzeniu gmachu – przetrwało jedynie zachodnie skrzydło hali, które uległo zniszczeniu w czasach powojennych^[1]