Dzbanek do herbaty
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Typ utworu | |
| Wydanie oryginalne | |
| Miejsce wydania | |
| Język | |
| Data wydania |
grudzień 1863 |
| Wydawca |
C. A. Reitzel |
Dzbanek do herbaty, Imbryk (duń. Theepotten, współ. duń. Tepotten) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w grudniu 1863 roku.
Historia
Baśń literacka o Dzbanku do herbaty została napisana przez Hansa Christiana Andersena w Toledo, podczas podróży do Hiszpanii i Maroka. Baśń może być interpretowana jako miniesej na temat losu człowieka. Andersen użył przedmiotu (personifikacja), w tym przypadku imbryka, by przedstawić życie, pokazać świat myśli i uczuć[1].
Utwór opublikowany został po raz pierwszy w grudniu 1863 roku w kalendarzu „Folkekalender for Danmark. 1864”. Po raz kolejny baśń wydano 12 grudnia 1871 roku w zbiorze Bajki i opowieści. Tom czwarty. 1871 (duń. Eventyr og Historier. Fjerde Bind. 1871). Wydanie to zawierało razem 27 baśni[2][3].
Przekłady na język polski
Baśń o Imbryku była tłumaczona na język polski[4]:
- 1931 – Imbryk: Stefania Beylin (tłum.): Baśnie. Warszawa.
- 2006 – Dzbanek do herbaty: Bogusława Sochańska (tłum.): Baśnie i opowieści. Tom III 1862–1873. Poznań. s. 48–49. ISBN 978-83-7278-194-9. (z oryginału duńskiego)
Fabuła
Imbryk jest dumny ze swojej porcelany, smukłej szyi i dużego ucha. Nie wspomina o stłuczonej pokrywce, bo nie lubi mówić o swoich wadach. Inne elementy serwisu zauważają pęknięcie i więcej o nim mówią niż o jego zaletach. Imbryk twierdzi, że zna swoje wady i potrafi je zaakceptować. Uważa, że ma więcej zalet niż inni, bo posiada zarówno szyję, jak i ucho oraz pokrywkę. Czuje się królem stołu, rozdającym błogosławieństwo w postaci herbaty. Pewnego dnia delikatna rączka go upuszcza i imbryk się tłucze. Traci szyję i ucho, a z jego wnętrza wylewa się wrzątek. Najbardziej boli go, że to z niego się śmieją, a nie z osoby, która go upuściła[5].
Zostaje nazwany inwalidą i oddany ubogiej kobiecie. Trafia w kąt i myśli, że jego życie się kończy. Ktoś napełnia go ziemią i wkłada do środka cebulkę kwiatu. Cebulka staje się jego sercem i daje mu nowe życie. Z cebulki wyrasta kwiat, który ludzie podziwiają, zapominając o imbryku. W końcu rozbijają imbryk, by dać kwiatowi lepszą doniczkę, a on pozostaje tylko wspomnieniem, ale pięknym[5].
Przypisy
- ↑ Ewa Ogłoza: Antonimia w podręczniku i „Dzbanek do herbaty” Hansa Christiana Andersena. W: D. Krzyżyk, B. Niesporek-Szamburska (red.): Językowe, literackie i kulturowe ścieżki edukacji polonistycznej (tradycja i współczesność): księga jubileuszowa dedykowana Profesor Helenie Synowiec w czterdziestolecie pracy naukowej i dydaktycznej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014, s. 183–194. ISBN 978-83-8012-268-0.
- ↑ Theepotten. andersen.sdu.dk. [dostęp 2025-05-04]. (duń.).
- ↑ Eventyr og Historier. Fjerde Bind. 1871. andersen.sdu.dk. [dostęp 2025-05-04]. (duń.).
- ↑ Hans Christian Andersen, Bogusława Sochańska (tłum.): Baśnie i opowieści. T. III: 1862–1873. Poznań: Media Rodzina, 2006, s. 487. ISBN 978-83-7278-194-9.
- 1 2 Imbryk. W: Hans Christian Andersen, Stefania Beylin: Baśnie. Wyd. VII. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1965, s. 115–117. [dostęp 2025-04-29].