Edolisoma

Edolisoma
Jacquinot & Pucheran, 1853[1]
Ilustracja
Gąsienicojad cienkodzioby (E. tenuirostre)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

liszkojady

Podrodzina

liszkojady

Rodzaj

Edolisoma

Typ nomenklatoryczny

Edolisoma marescoti Jacquinot & Pucheran, 1853 (= Lanius melas Lesson, 1828)

Synonimy
Gatunki

27 gatunków – zobacz opis w tekście

Edolisoma – rodzaj ptaków z podrodziny liszkojadów (Campephaginae) w obrębie rodziny liszkojadów (Campephagidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowo-Wschodniej, Australii i Oceanii[10].

Morfologia

Długość ciała 20–28 cm; masa ciała 41–97 g[11].

Systematyka

Rodzaj zdefiniowała w 1853 roku para francuskich zoologów, Honoré Jacquinot i Jacques Pucheran, w publikacji własnego autorstwa poświęconej odkryciom zoologicznym podczas wyprawy na biegun południowy i do Oceanii na korwetach Astrolabe i Zélée[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) gąsienicojad czarny (E. melas).

Nazewnictwo

  • Edolisoma (Edoliisoma, Edoliosoma): rodzaj Edolius Cuvier, 1816 (dziwogon); gr. σωμα sōma, σωματος sōmatos ‘ciało’[12].
  • Eucampophaga (Eucampephaga): gr. ευ eu ‘dobry’; rodzaj Campophaga Agassiz, 1846 (liszkojad)[13]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ceblepyris melas S. Müller, 1843 (= Lanius melas Lesson, 1828).
  • Metagraucalus: gr. μετα meta ‘pomiędzy’; rodzaj Graucalus Cuvier, 1816 (kruczyna)[14]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Graucalus tenuirostre Jardine, 1831.
  • Graucasoma (Graucosoma): rodzaj Graucalus Cuvier, 1816; gr. σωμα sōma, σωματος sōmatos ‘ciało’[15]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Edolisoma obiense Salvadori, 1878[d].
  • Lisomada: częściowy anagram nazwy rodzaju Edolisoma Jacquinot & Pucheran, 1853[16]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Volvocivora insperata[d] Finsch, 1875.
  • Analisoma: częściowy anagram epitetu gatunkowego Edolisoma anale[17]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Campephaga analis J. Verreaux & Des Murs, 1860.

Podział systematyczny

Takson wyodrębniony z Coracina[18]. Do rodzaju należą następujące gatunki[19]:

  • Edolisoma anale (J. Verreaux & Des Murs, 1860) – gąsienicojad rdzaworzytny
  • Edolisoma ostentum (Ripley, 1952) – gąsienicojad białoskrzydły
  • Edolisoma coerulescens (Blyth, 1842) – gąsienicojad czarniawy
  • Edolisoma montanum (A.B. Meyer, 1874) – gąsienicojad czarnobrzuchy
  • Edolisoma schisticeps (G.R. Gray, 1846) – gąsienicojad szarogłowy
  • Edolisoma dohertyi E. Hartert, 1896 – gąsienicojad jasnoskrzydły
  • Edolisoma dispar Salvadori, 1878 – gąsienicojad smolisty
  • Edolisoma ceramense (Bonaparte, 1850) – gąsienicojad blady
  • Edolisoma insperatum (Finsch, 1876) – gąsienicojad stalowy
  • Edolisoma mindanense (Tweeddale, 1879) – gąsienicojad czarnobrody
  • Edolisoma melas (Lesson, 1828) – gąsienicojad czarny
  • Edolisoma holopolium (Sharpe, 1888) – gąsienicojad lśniący
  • Edolisoma admiralitatis Rothschild & E. Hartert, 1914 – gąsienicojad czarnolicy
  • Edolisoma salomonis Tristram, 1879 – gąsienicojad okopcony
  • Edolisoma salvadorii Sharpe, 1878 – gąsienicojad smolny
  • Edolisoma monacha (Hartlaub & Finsch, 1872) – gąsienicojad samotny
  • Edolisoma nesiotis (Hartlaub & Finsch, 1872) – gąsienicojad karoliński
  • Edolisoma erythropygium Sharpe, 1888 – gąsienicojad rdzawy
  • Edolisoma morio (S. Müller, 1843) – gąsienicojad cykający
  • Edolisoma meyerii Salvadori, 1878 – gąsienicojad śniady
  • Edolisoma obiense Salvadori, 1878 – gąsienicojad popielaty
  • Edolisoma sula E. Hartert, 1917 – gąsienicojad sulański
  • Edolisoma grayi Salvadori, 1879 – gąsienicojad skryty
  • Edolisoma incertum (A.B. Meyer, 1874) – gąsienicojad epoletowy
  • Edolisoma remotum Sharpe, 1878 – gąsienicojad melanezyjski
  • Edolisoma rostratum E. Hartert, 1898 – gąsienicojad wielkodzioby
  • Edolisoma tenuirostre (Jardine, 1831) – gąsienicojad cienkodzioby

Uwagi

  1. 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Edolisoma Jacquinot & Pucheran, 1853.
  2. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Graucasoma Mathews, 1925.
  3. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Eucampophaga Fitzinger, 1863.
  4. 1 2 Podgatunek E. tenuirostre.

Przypisy

  1. 1 2 H. Jacquinot & J. Pucheran: Voyage au pole sud et dans l’Océanie sur les corvettes l’Astrolabe et la Zélée. Zoologie. Cz. 3. Paris: Gide, 1853, s. 69. (fr.).
  2. ↑ P.L. Sclater. On the Zoology of New Guinea. „Journal of the proceedings of the Linnean Society”. Zoology. 2, s. 160, 1855. (ang.).
  3. ↑ F. Heine. Die geographische Verbreitung der Vögel von P.L. Sclater. „Journal für Ornithologie”. 8 (43), s. 43, 1860. (niem.).
  4. ↑ L.J.F.J. Fitzinger. Über das System und die Charakteristik der natürlichen Familien der Vögel. „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 46 (1), s. 199, 1863. (niem.).
  5. ↑ G.M. Mathews. New generic names, with some notes on others. „Austral Avian Record”. 2 (2 & 3), s. 59, 1913–1915. (ang.).
  6. ↑ G.M. Mathews. Proposed new names. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 45 (295), s. 87, 1925. (ang.).
  7. 1 2 G.M. Mathews. Bird notes. „Novitates Zoologicae”. 34 (3), s. 372, 1927–1928. (ang.).
  8. ↑ J.L. Peters, E. Mayr & H.G. Deignan: Family Campephagidae. W: E. Mayr & J.L. Greenway, Jr. (red.): Check-list of birds of the world: A continuation of the work of James L. Peters. Cz. 9. Cambridge: Harvard University Press, 1960, s. 169. (ang.).
  9. ↑ Y.-J. Golvan. Répertoire systématique des noms de genres de Vertébrés. „Annales de parasitologie humaine et comparée”. 36 (5–6), s. 430, 1961. DOI: 10.1051/parasite/1961365826. (fr.).
  10. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (redaktorzy): Bristlehead, butcherbirds, woodswallows, ioras, cuckooshrikes, Shriketit. IOC World Bird List (v13.1). [dostęp 2023-06-05]. (ang.).
  11. ↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Cuckooshrikes (Campephagidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Edolisoma, DOI: 10.2173/bow.campep2.01 [dostęp 2023-06-05] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  12. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Edolisoma [dostęp 2021-12-27].
  13. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Eucampophaga [dostęp 2023-06-05].
  14. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Metagraucalus [dostęp 2021-12-27].
  15. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Graucasoma [dostęp 2021-12-27].
  16. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Lisomada [dostęp 2021-12-27].
  17. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Analisoma [dostęp 2021-12-27].
  18. ↑ E.C. Dickinson (Editor), L. Christidis: The Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World. Cz. 2: Passerines. Eastbourne: Aves Press, 2014, s. 1–752. ISBN 978-0-9568611-2-2. (ang.).
  19. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko, Podrodzina: Campephaginae Vigors, 1825 – liszkojady (wersja: 2024-10-09), [w:] Kompletna lista ptaków świata [online], Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2024-11-20].

Bibliografia

  • The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.