Edward Moskal (działacz polonijny)

Edward Moskal

Data i miejsce urodzenia	21 maja 1924 Chicago
Data i miejsce śmierci	22 marca 2005 Chicago
Prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej
Okres	od 1988 do 2005
Poprzednik	Alojzy Mazewski
Następca	Franciszek Spula
Prezes Związku Narodowego Polskiego
Okres	od 1988 do 2005
Poprzednik	Alojzy Mazewski
Następca	Franciszek Spula
Odznaczenia

Edward Joseph Moskal (ur. 21 maja 1924 w Chicago, zm. 22 marca 2005 tamże) – przedsiębiorca polskiego pochodzenia, działacz polonijny, prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej i Związku Narodowego Polskiego.

Był synem Józefa i Zofii z d. Grzyb^[1], polskich przedsiębiorców zamieszkałych w Chicago, imigrantów wywodzących się z ziemi tarnowskiej^[2]. Jego ojciec i matka przybyli do Stanów Zjednoczonych odpowiednio w 1911 i 1910, pobrali się ok. 1914 i mieli w 1930 siedmioro dzieci^[3]. W 1930 jego ojciec był właścicielem sklepu tytoniowego i domu o wartości 14 tys. dolarów w Chicago, natomiast matka nie pracowała i nie posiadała obywatelstwa amerykańskiego^[3]. Ukończył polską szkołę katolicką im. św. Jana Kantego przy kościele pod tym wezwaniem w Chicago. Krótko pracował jako broker ubezpieczeniowy, a podczas II wojny światowej służył w armii amerykańskiej po zmobilizowaniu w wieku 18 lat^[4]. W 1942 wstąpił do Związku Narodowego Polskiego (ZNP, ang. PNA).

Po wojnie sprawował funkcję prezesa przedsiębiorstwa Alliance Printers & Publishers, które wydaje najstarszy polonijny dziennik w Stanach Zjednoczonych „Dziennik Związkowy” oraz dwutygodnik „Zgoda”. Prezesował również korporacji radiowej Alliance Communications Inc., do której należała nadająca programy w języku polskim radiostacja WPNA 1490 AM.

W 1963 wszedł do zarządu ZNP^[1], a w 1967 został skarbnikiem Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA, ang. PAC). W 1988 objął po śmierci Alojzego Mazewskiego funkcję prezesa KPA i ZNP.

Współdziałał ze środowiskami Radia Maryja. Przeciwstawiał się wejściu Polski do Unii Europejskiej. Podejmował działania na rzecz wsparcia polskich starań o akcesję do NATO. Wartość pomocy charytatywnej zorganizowanej przez niego dla kraju jest szacowana na 200 mln dolarów^[5].

Zmarł 22 marca 2005^[6]. Nabożeństwo żałobne odbyło się w kościele świętego Jana Kantego w Chicago. Wzięła w nim udział delegacja Rządu RP, biskup Sławoj Leszek Głódź oraz niektórzy znani przedstawiciele Polonii. Pogrzeb odbył się 30 marca 2005 w Niles, na cmentarzu St. Adalbert.

Przyjął wznowiony przez Juliusza Nowina-Sokolnickiego w 1979 Order Świętego Stanisława^[7]. W 1993, za wybitne zasługi w działalności polonijnej oraz osiągnięcia w dziedzinie polsko-amerykańskiej współpracy prezydent Lech Wałęsa odznaczył go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej^[8]. W 1997 został mianowany honorowym obywatelem Krakowa^[9] oraz doktorem honoris causa Akademii Medycznej w Poznaniu. W 1998 został odznaczony Medalem Polonia Mater Nostra Est. W maju 2001 został uhonorowany Złotym Orderem Matki Bożej Królowej Polski^[10]. W 2002 został honorowym obywatelem Dębicy^[11], a w 2003 - Zamościa^[12]. Pośmiertnie w 2007 został uhonorowany Wawrzynem Polonijnym Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” (2007)^[13].

• Edward Moskal w serwisie „Ludzie Wprost”