Europejski Komisarz ds. spójności i reformy

Europejski Komisarz ds. spójności i reformy – członek Komisji Europejskiej. Stanowisko kluczowe w kontekście budowy silniejszej, bardziej zrównoważonej i zjednoczonej Europy. Główną misją osoby pełniącej tę funkcję jest wspieranie inwestycji oraz reform, które wzmacniają gospodarki i społeczeństwa Unii Europejskiej, zapewniając jednocześnie równomierny rozwój wszystkich regionów. Działania te muszą być zgodne z celami Zielonego Ładu, transformacji cyfrowej i zrównoważonego rozwoju. W szczególności, wiceprzewodniczący koordynuje wdrażanie planów odbudowy i zwiększenia odporności gospodarek w oparciu o program NextGenerationEU, mając na uwadze potrzeby lokalnych społeczności, rozwój miast oraz eliminację regionalnych nierówności. Misja opiera się na zasadach współpracy, zrównoważoności oraz dążeniu do uproszczenia i zwiększenia efektywności działań instytucji unijnych^[1]. Obecnym komisarzem jest Raffaele Fitto (w randze wiceprzewodniczącego wykonawczego)^[2].

Stanowisko powstało w ramach szerszych reform strukturalnych Komisji Europejskiej, zaproponowanych przez jej przewodniczącą, by lepiej dostosować działania instytucji do współczesnych wyzwań globalnych i europejskich. W liście misyjnym przewodnicząca podkreśliła, że cele spójności i reform są kluczowe dla przeciwdziałania regionalnym nierównościom, wspierania zrównoważonego rozwoju oraz realizacji priorytetów unijnych w zakresie transformacji ekologicznej i cyfrowej. Wiceprzewodniczący ma za zadanie nie tylko koordynować politykę spójności, ale także wspierać państwa członkowskie i regiony w wdrażaniu reform gospodarczych oraz inwestycji związanych z odbudową po kryzysach i przekształcaniem gospodarek na bardziej innowacyjne i odporne. Rola ta została dodatkowo wzmocniona przez wprowadzenie programu NextGenerationEU, który wymaga spójnej i skoordynowanej implementacji reform i inwestycji^[1].

Wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej ds. spójności i reformy odpowiada za^[1]:

• koordynacja wdrażania reform i inwestycji określonych w Planach Odbudowy i Zwiększenia Odporności państw członkowskich, zgodnie z harmonogramem wydatków przewidzianym do 2026 roku,
• wspieranie zrównoważonego rozwoju gospodarczego, społecznego i terytorialnego w ramach polityki spójności, ze szczególnym uwzględnieniem likwidacji regionalnych nierówności,
• opracowywanie i promowanie polityki wzrostu oraz modernizacji regionów i miast, w tym rozwój infrastruktury, cyfryzacji, edukacji, mobilności i dostępu do usług publicznych,
• wspieranie przejścia na zieloną i cyfrową gospodarkę w ramach realizacji celów Zielonego Ładu i adaptacji do zmian klimatycznych,
• koordynacja działań w zakresie sprawiedliwej transformacji regionów, w tym efektywne wykorzystanie Funduszu Sprawiedliwej Transformacji,
• promowanie i wdrażanie Agendy dla Miast, obejmującej kwestie takie jak dostępne mieszkalnictwo, mobilność, inkluzja społeczna, digitalizacja i zrównoważony rozwój,
• wzmocnienie widoczności i promocji projektów unijnych poprzez wizyty w regionach oraz dialog z lokalnymi społecznościami, władzami i interesariuszami,
• monitorowanie i wspieranie inicjatyw wspierających regiony najbardziej dotknięte agresją Rosji oraz pomoc w ich gospodarczym i społecznym dostosowaniu,
• przygotowanie przyszłościowej polityki spójności uwzględniającej rozszerzenie UE oraz wspieranie krajów kandydujących w procesach reform,
• współpraca z innymi członkami Komisji Europejskiej na rzecz realizacji celów zrównoważonego rozwoju, w tym celów ONZ do 2030 roku,
• przeciwdziałanie dezinformacji oraz zapewnienie skutecznej komunikacji działań Komisji na szczeblu lokalnym, krajowym i europejskim,
• uproszczenie przepisów oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw i regionów, z naciskiem na efektywne i transparentne wykorzystanie środków UE.