Feliks Kamiński (pułkownik)

Feliks Kamiński
Ilustracja
pułkownik artylerii pułkownik artylerii
Pełne imię i nazwisko

Feliks Stanisław Kamiński

Data i miejsce urodzenia

17 kwietnia 1886
Jaworzno, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków, USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1914–1936

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

1 pułk artylerii przeciwlotniczej

Stanowiska

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Komandor Orderu Świętego Sawy (Serbia) Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Odznaka „Za wierną służbę”
Od lewej: minister spraw zagranicznych Włoch Dino Grandi, minister spraw zagranicznych Polski August Zaleski, Marszałek Józef Piłsudski i ppłk Feliks Kamiński (11 czerwca 1930)

Feliks Stanisław Kamiński (ur. 17 kwietnia 1886 w Jaworznie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Jana i Balbiny z Borowczyków[1], urodzony 17 kwietnia 1886 w Jaworznie, pow. chrzanowski[1]. Ukończył szkołę powszechną w Jaworznie, następnie Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim[1], początkowo na Wydziale Lekarskim, po czym przeniósł się na Wydział Filozoficzny, który ukończył w 1914.

Od 1 stycznia 1912 był członkiem Związku Strzeleckiego[1]. Po wybuchu I wojny światowej, 8 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[1]. Służył w V batalionie, a od lutego 1915 był podporucznikiem w 1 pułku artylerii. Uczestniczył we wszystkich bitwach I Brygady (nad Styrem, pod Stochodem, pod Kostiuchnówką). Po kryzysie przysięgowym, 17 września 1917 został wcielony do Armii Austro-Węgier, gdzie służył do 1918[2]. Działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. U kresu wojny w październiku uczestniczył w rozbrajaniu Austriaków w Krakowie.

8 stycznia 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 15 listopada 1918 z tymczasowym zatwierdzeniem stopnia porucznika nadanego przez generała Bolesława Roję[3][4]. Najpierw pracował w Dowództwie WP w Krakowie, następnie został przydzielony do pociągu pancernego „Piłsudczyk”[1] i Inspektoratu Artylerii w Warszawie[2]. Służył w 2 pułku artylerii polowej Legionów, od lutego 1919 jako adiutant II Brygady Artylerii, od 6 maja 1920 dowódca I dywizjonu. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej: w walkach o Mińsk, o Borysów, w kampanii nad Berezyną, walkach odwrotowych nad Bugiem, a także pościgowych w roku 1920[2].

Za odwagę i bohaterstwo podczas ofensywy rosyjskiej z 4 lipca 1916, otrzymał 17 maja 1922 order wojskowy „Virtuti Militari" V klasy[5], a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.[2][6]:

W pierwszym dniu ofensywy rosyjskiej, jako obserwator 1 baterii wytrwał przez cały dzień na punkcie obserwacyjnym w huraganowym ogniu artylerii nieprzyjaciela. Z narażeniem życia brał czynny udział w naprawie ciągle niszczonej linii telefonicznej. Doskonałe prowadzenie ognia baterii przez ppor. Kamińskiego przyczyniło się w znacznej mierze do odparcia nieprzyjaciela w tym dniu.

Wniosek ten podpisał ppłk J. M. Bolda, który scharakteryzował odznaczonego następującymi słowami[2][6]:

Oficer wysoce ideowy, bardzo sumienny w pracy organizacyjnej i zahartowany w służbie frontowej.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku i został zweryfikowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Nadal służył w 2 pap Legionów w Kielcach, gdzie od 1921 był zastępcą dowódcy pułku[2]. Od 28 maja do 9 października 1924 był odkomenderowany na kurs dowódców pułków w Toruniu[7].

Podczas przewrotu majowego kierując I dywizjonem pułku 13 maja 1926 udał się do stolicy, uczestniczył w walkach po stronie Marszałka Józefa Piłsudskiego[2], a 22 maja ta jednostka powróciła do Kielc bez odniesionych strat. W sierpniu 1926 został przeniesiony do kadry oficerów artylerii i przydzielony do Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko zastępcy szefa gabinetu Ministra Spraw Wojskowych[8]. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1927 i 17. lokatą w korpusie oficerów artylerii[9]. Od 26 sierpnia 1930 był oficerem sztabowym do zleceń I wiceministra Spraw Wojskowych. 12 maja 1932 został mianowany dowódcą 1 pułku artylerii przeciwlotniczej w Warszawie. Od 24 lipca 1933 pełnił równocześnie obowiązki dowódcy 11 Grupy Artylerii. Na pułkownika został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 2. lokatą w korpusie oficerów artylerii[10]. Orzeczeniem komisji wojskowo-lekarskiej przy ministrze spraw wojskowych dla wojskowych zawodowych z 14 stycznia 1936 został uznany za zupełnie i trwale niezdolnego do służby wojskowej[11]. Z dniem 31 marca 1936 został przeniesiony w stan spoczynku[12].

W 1929 został prezesem Towarzystwa Przyjaciół „Miasta-Ogrodu Czerniaków”, łącząc tę funkcję z funkcją prezesa Spółdzielni Oficerskiej „Sadyba”[13]. W 1936 został przeniesiony w stan spoczynku[1]. Wszedł w skład zarządu Polskich Zakładów Optycznych[14].

Po ataku III Rzeszy na Polskę ewakuowany wraz z przedsiębiorstwem na południowy wschód. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, w okolicach Lwowa został wzięty do niewoli sowieckiej[2]. Był przetrzymywany w obozie jenieckim w Starobielsku[2]. Wiosną 1940 wraz z innymi jeńcami z tego obozu został przewieziony do Charkowa i zamordowany strzałem w tył głowy przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Charkowie oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach[1], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[15]. Figuruje się na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 1677[1].

27 października 1923 ożenił się z Marią Plutyńską[16], z którą miał dwóch synów: Krzysztofa Huberta (ur. 1926) i Pawła Józefa (ur. 1928) oraz córkę Barbarę (ur. 1935).

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady[17][18]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” Feliks Kamiński został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Szkole Podstawowej im. św. Maksymiliana Marii Kolbe w Pusznie Godowskim[26]. Ponadto został upamiętniony na tablicy pamiątkowej przy Dębie Pamięci w Jaworznie, zbiorowo honorujących dziewięć ofiar zbrodni katyńskiej[27].

9 września 2017 został patronem ulicy Jaworznie w miejsce Oskara Langego[28].

Patron 18. Zamojskiego Pułku Przeciwlotniczego w Sitańcu[29].

Zobacz też

Uwagi

  1. Stanisław Łoza w Czy wiesz kto to jest? z 1938 i Bogusław Szwedo w publikacji Małopolski słownik biograficzny uczestników działań niepodległościowych 1939–1956 podali, iż Feliks Kamiński został odznaczony Krzyżem Walecznych sześciokrotnie.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 207.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 121.
  3. 1 2 Kolekcja ↓, s. 224.
  4. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 6 z 21 stycznia 1919, poz. 238, jako Feliks Kamieński.
  5. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. Nr 59 z 30 grudnia 1922, s. 945 [online], polona.pl [dostęp 2025-04-12] (pol.).
  6. 1 2 Feliks Kamiński - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], www.ogrodywspomnien.pl [dostęp 2025-04-12].
  7. Kolekcja ↓, s. 139.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 15 sierpnia 1926, s. 262.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927, s. 118.
  10. Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 374.
  11. Kolekcja ↓, s. 220.
  12. Kolekcja ↓, s. 222.
  13. Towarzystwo Miasto-Ogród Sadyba, 1921–1938 Powstaje osiedle willowe według idei Miasta-Ogrodu [dostęp 2012-06-22]
  14. Archiwum historii mówionej - Paweł Kamiński
  15. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  16. 1 2 Kolekcja ↓, s. 133.
  17. M.P. z 2007 r. nr 85, poz. 885.
  18. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 2 [dostęp 2024-08-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 30 grudnia 1922, s. 945.
  20. M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199.
  21. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 64)
  22. M.P. z 1930 r. nr 98, poz. 143 „za zasługi na polu administracji wojska”.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 11 listopada 1935, s. 125.
  24. Dziennik Personalny MSWojsk. nr 13/1934, s. 231.
  25. Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 19/1929, s. 361.
  26. Osiągnięcia. sppuszno.w.interia.pl. [dostęp 2014-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (18 października 2014)].
  27. Dąb Pamięci dla ofiar Katynia. insilesia.pl, 20 września 2009. [dostęp 2014-10-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (21 października 2014)].
  28. Uchwała Nr XXXI/452/2017 Rady Miejskiej w Jaworznie w sprawie zmiany nazw ulic w Jaworznie, „Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego”, Katowice, dnia 9 września 2017 r. poz. 4862.
  29. Uroczystość nadania sztandaru 18. Zamojskiemu Pułkowi Przeciwlotniczemu im. gen. bryg. Feliksa Kamińskiego w S - Powiat Zamojski [online], www.powiatzamojski.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).

Bibliografia

  • Feliks Stanisław Kamiński. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.757 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-02-04].
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
  • Rocznik Oficerski 1923 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1923, s. 717, 816.
  • Rocznik Oficerski 1924 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 640, 739.
  • Rocznik Oficerski 1928 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 430, 451.
  • Rocznik Oficerski 1932 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 177, 727.
  • Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
  • Stanisław Łoza: Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 858.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp. z o.o., 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
  • Bogusław Szwedo: Małopolski słownik biograficzny uczestników działań niepodległościowych 1939–1956. T. 11. Kraków: Barbara, 2005, s. 49–51. ISBN 83-921802-1-6.
  • Feliks Kamiński. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2014-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  • Archiwum historii mówionej - Paweł Kamiński.
  • Banaszek Kazimierz; Roman Wanda Krystyna; Sawicki Zdzisław: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.