Feliks Lipiński (1895–1940)

Feliks Lipiński

Pełne imię i nazwisko	Feliks Stanisław Lipiński
Data i miejsce urodzenia	21 sierpnia 1895 Świerzowa Polska
Data i miejsce śmierci	30 kwietnia 1940 Katyń
Zawód, zajęcie	kupiec, przemysłowiec
Odznaczenia

Feliks Stanisław Lipiński (ur. 21 sierpnia 1895 w Świerzowej Polskiej, zm. 30 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski działacz niepodległościowy, kupiec i przemysłowiec, porucznik łączności rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Urodził się 21 sierpnia 1895 w Świerzowej Polskiej, w ówczesnym powiecie krośnieńskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Aleksandra i Anieli z Gnidów^[1][2].

18 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich^[3]. Do lutego 1915 służył w 3 pułku piechoty^[3]. Uznany za zmarłego 24 grudnia 1914 na zapalenie płuc^[1][4][5]. W 1917, w stopniu starszego szeregowca, pełnił służbę w kompanii telefonicznej Komendy LP na stanowisku sekcyjnego^[3]. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) służył w kompanii telefonicznej Dowództwa Polskiego Korpusu Posiłkowego^[3]. W lutym 1918, po przejściu frontu pod Rarańczą, został internowany w Bustyaháza^[3].

Od 1919 kierownik składów telefonicznych w Łodzi^[6]. 19 stycznia 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w wojskach łączności, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich^[7]. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Centralnych Zakładach Telegraficznych Ministerstwa Spraw Wojskowych, a jego oddziałem macierzystym był I batalion zapasowy telegraficzny^[8]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 64. lokatą w korpusie oficerów łączności, a jego oddziałem macierzystym był 1 pułk łączności w Zegrzu^[9][10][11]. Później był przydzielony do Centralnych Zakładów Wojsk Łączności w Warszawie^[12][13]. W 1926 został przeniesiony do rezerwy^[6].

Po zwolnieniu z wojska został właścicielem biura technicznego w Warszawie^[6]. W 1927 ukończył kurs w Obozie Szkolnym Wojsk Łączności w Zegrzu i został przydzielony do 1 pułku łączności^[6]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III i posiadał przydział w rezerwie do Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu^[14]. Mieszkał przy ul. Koszykowej 19 m. 3^[1].

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, w nieznanych okolicznościach, dostał się do niewoli sowieckiej. W kwietniu 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku^[15]. 28 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego^[15] – lista wywózkowa 052/2 z 27 kwietnia 1940^[15][6]. 30 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu^[15][6] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[16][17]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[18][19]. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców^[20] pod numerem 3867^{[21][22][15][6][23]} – dosł. opisany jako Lipinski Feliks (raport dzienny z 2 czerwca 1943)^[15]. Przy jego szczątkach znaleziono kartę pocztową oraz legit. MSWojsk. – Krzyża Walecznych^[24][23]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 03867^[24]. W Archiwum Robla w pakiecie 0873-13^[15], wymieniony pod adresem „Grajewska 4 W-wa Praga”, w notatniku znalezionym przy szczątkach Tomasza Siwickiego^[25].

Był żonaty, miał synów Janusza i Zdzisława^[6].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana^[26]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007^[27] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”^[28].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” został zasadzony Dąb Pamięci Feliksa Lipińskiego, przez uczniów Gimnazjum im. Jana Pawła II w Zręcinie^[29].

• Krzyż Niepodległości – 23 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[30][1][31]
• Krzyż Walecznych dwukrotnie^[32][33] „za czyny orężne w bojach Legionów Polskich” (po raz pierwszy w kompanii telegraficznej LP^[34] i po raz pierwszy „pośmiertnie” w 3 pp LP^[35])

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Eugeniusz Quirini: 3 Pułk Piechoty Legionów. W dwudziestą rocznicę 1914 – 30 IX – 1934. Jarosław: Zarząd Główny „Koła Trzeciaków” w Warszawie, 1934.