Festivali i Këngës 63

Festivali i Këngës 63 – 63. edycja festiwalu muzycznego Festivali i Këngës, organizowanego przez albańskiego nadawcę Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) w dniach 19–22 grudnia 2024 roku w Pałacu Kongresów w Tiranie^[3]. Podczas rund półfinałowych o wynikach zadecydowali jurorzy, natomiast zwycięzcę wybrali wraz z telewidzami za pomocą głosowania internautów i telefonicznego za pomocą SMS.

W maju 2024 albańska telewizja RTSH potwierdziła udział w 69. Konkursie Piosenki Eurowizji w Bazylei wraz z rozpoczęciem przygotowań do kolejnej edycji Festivali i Këngës^[4][5]. W czerwcu stacja ogłosiła, że mianowała Elhaidę Dani na stanowisko dyrektorki artystycznej festiwalu^[6]; w tym samym miesiącu Dani odwiedziła siedzibę włoskiego nadawcy Rai – Radiotelevisione italiana aby zaczerpnąć inspiracji z organizowanego przez niego Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo, stwierdzając, że ze swojej wizyty wyciągnie to co najlepsze i wprowadzi to na albański festiwal^[7].

Na początku grudnia opublikowany został regulamin festiwalu, w którym przedstawiona została jego mechanika: podczas pierwszych dwóch nocy (tzw. półfinałów) wystąpiło po 15 artystów; podczas trzeciej nocy (tzw. nocy nostalgii) wystąpili wszyscy uczestnicy festiwalu, a pod koniec wieczoru zostali ogłoszeni uczestnicy zakwalifikowani do czwartej nocy, których w pierwotnym założeniu miało być 18; natomiast podczas czwartej nocy (tzw. finału) w drodze łącznego głosowania jurorów i telewidzów został wybrany zwycięzca festiwalu i reprezentant Albanii na Eurowizję, a samo jury przyznało dodatkowo dwie nagrody: za najlepszy tekst i nagrodę krytyków muzycznych^[8]. Podczas tej edycji po raz pierwszy w historii festiwalu głosować mogli członkowie albańskiej diaspory^[9], co zostało umożliwione poprzez internetową platformę do głosowania^[10]; głosy internautów przybrały przez to miano „głosów diaspory”^[11]. 20 grudnia, w dniu pierwszej nocy festiwalu, wprowadzono poprawki do regulaminu – zadecydowano, że finalistów wyłonią wyłącznie jurorzy i będzie ich jednak 15^[12]. Według regulaminu pod koniec każdego wieczoru publikowane miały być „wyniki głosowania jurorów i telewidzów” w niesprecyzowanej formie^[8], jednak ostatecznie podczas pierwszej i drugiej nocy nie ujawniono jakichkolwiek wyników.

Prowadzącymi zostali Enkel Demi i Ornela Bregu, których jako dyrektorka artystyczna festiwalu wybrała Dani^[13][12]. W skład festiwalowego jury weszli: Zana Çela (przewodnicząca), Alma Bektashi, Florent Boshnjaku, Jonida Maliqi, Merita Rexha Tërshana, Ramona Tullumani i Ylljet Aliçka^[12]. Koncerty były transmitowane na kanałach RTSH 1 i RTSH Muzikë oraz stacji Radio Tirana na terenie Albanii, Kosowa i Macedonii Północnej; finał śledzić można było również na RTK 1 w Kosowie oraz MRT 2 w Macedonii Północnej^[14][15]. Oprócz głównych koncertów festiwalu, w tygodniu wydarzenia emitowano również towarzyszący program Këndi i Fest 63 (tłum. Kącik Fest 63^[b])^[16].

Proces nadsyłania propozycji przez twórców trwał między 27 a 29 września 2024^[17]. 7 października ogłoszono stawkę festiwalu składającą się z 30 uczestników, których jednogłośnie spośród 85 zgłoszeń wybrała komisja stworzona przez RTSH^[18][19]. Tytuły konkursowych utworów były ujawniane partiami między 21 października a 15 listopada^[20][21]. Również w listopadzie ze stawki festiwalu wycofał się Olsi Bylyku, a jego miejsce zajęła znajdująca się jako pierwsza na liście rezerwowej Klea Dina^[22]. 6 grudnia premierowo opublikowano konkursowe utwory oraz oficjalne teledyski na kanale RTSH w serwisie YouTube^[23].

Legenda:

     Uczestnicy, którzy wycofali się ze stawki festiwalu

     Uczestnicy, którzy trafili do stawki po wycofaniu się innego wykonawcy

• Festivali i Këngës
• Konkurs Piosenki Eurowizji 2025