Góropatwa arabska

Góropatwa arabska
Alectoris melanocephala[1]
(Rüppell, 1835)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

grzebiące

Rodzina

kurowate

Podrodzina

bażanty

Plemię

Coturnicini

Rodzaj

Alectoris

Gatunek

góropatwa arabska

Synonimy
  • Perdix melanocephala Rüppell, 1835[2][3]
  • Alectoris melanocephala melanocephala (Rüppell, 1835)[4]
  • Alectoris melanocephala guichardi R. Meinertzhagen, 1951[4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]

Góropatwa arabska[6] (Alectoris melanocephala) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Zamieszkuje Półwysep Arabski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) nie wyróżnia podgatunków[7]. Podgatunek guichardi, opisany w 1951 roku z Hadramaut we wschodnim Jemenie na podstawie jednego osobnika, został uznany za wątpliwy[7][8]. Stare stwierdzenie z Erytrei prawdopodobnie dotyczyło ptaków wypuszczonych na wolność przez człowieka[3].

Morfologia

Największy gatunek z rodzaju Alectoris. Cechy charakterystyczne to czarny czub na głowie i widoczne w locie szare pióra ogonowe.

Wygląd zewnętrzny: Obie płci ubarwione jednakowo, ale samica nieco mniejsza od samca. Młode ptaki można odróżnić od dorosłych po krótszym czubie, czarniawym dziobie i bardziej stonowanym ubarwieniu.

Rozmiary: długość ciała: 40–43 cm

Masa ciała: samce ok. 720 g, samice ok. 520 g.

Występowanie

Środowisko

Skaliste, ale pokryte stosunkowo bujną roślinnością zbocza górskie, wzgórza i płaskowyże i suche koryta rzeczne od poziomu morza do 3000 m n.p.m. Może pojawiać się na terenach uprawnych.

Zasięg występowania

Góropatwa arabska występuje na Półwyspie Arabskim – od południowo-zachodniej Arabii Saudyjskiej do Jemenu i południowo-zachodniego Omanu[7].

Pożywienie

Pokarm roślinny i bezkręgowce. Na niektórych terenach spory udział w diecie mogą mieć nasiona zbóż.

Tryb życia i zachowanie

Najbardziej aktywna rano i wieczorem. Przed drapieżnikami najczęściej ucieka na piechotę.

Rozród

Gniazdo: na ziemi, dobrze ukryte.

Liczba jaj: 5–8.

Okres lęgów od końca marca.

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN góropatwa arabska klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern)[5]. Gatunek lokalnie liczny, zwłaszcza w lasach jałowcowych w Arabii Saudyjskiej[3], ale dokładna liczebność populacji nie jest znana[5]. Ze względu na brak istotnych zagrożeń i dowodów na spadki liczebności organizacja BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny[5].

Znaczenie dla człowieka

Gatunek łowny, na niektórych terenach ludność wybiera jaja z gniazd góropatwy arabskiej.

Przypisy

  1. Alectoris melanocephala, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Arabian Partridge (Alectoris melanocephala). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)]. (ang.).
  3. 1 2 3 McGowan 1994 ↓, s. 485.
  4. 1 2 D. Lepage, Arabian Partridge Alectoris melanocephala, [w:] Avibase [online] [dostęp 2025-04-26] (ang.).
  5. 1 2 3 4 Alectoris melanocephala, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  6. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Coturnicini Reichenbach, 1848 (wersja 2020-07-21). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-27].
  7. 1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-04-26]. (ang.).
  8. Guy M. Kirwan, Comments on two Yemen endemic subspecies: Alectoris melanocephala guichardi R. Meinertzhagen, 1951, and Pterocles lichtensteinii ingramsi Bates & Kinnear, 1937, „Sandgrouse”, 43, 2021, s. 263–270 (ang.).

Bibliografia

  • P.J.K. McGowan: Family Phasianidae (Pheasants and Partridges). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994. ISBN 84-87334-15-6. (ang.).

Linki zewnętrzne