GCIRS 13E
GCIRS 13E – potencjalna czarna dziura o masie pośredniej rzędu około 1300 mas Słońca znajdująca się na orbicie o promieniu około 3 lat świetlnych od supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* w centrum Drogi Mlecznej. Na swojej orbicie porusza się z prędkością 280 km/s[1].
GCIRS 13E jest związana z niewielką gromadą siedmiu masywnych gwiazd IRS 13. Przypuszcza się, że masywne gwiazdy nie mogą powstawać tak blisko supermasywnej czarnej dziury takiej jak Sagittarius A*. Ponieważ mają one krótki okres życia to prawdopodobnie gwiazdy IRS 13 muszą migrować w kierunku centralnej czarnej dziury od ostatnich 10 milionów lat, prawdopodobnie z orbity znajdującej się około 60 lat świetlnych dalej niż obecna. Gwiazdy towarzyszące GCIRS 13E są prawdopodobnie pozostałością gromady kulistej, której kolizje gwiazd przyczyniały się do rozwoju czarnej dziury.
W 2005 roku grupa niemieckich naukowców stwierdziła, że obecność mniejszej czarnej dziury w pobliżu centrum Galaktyki jest wątpliwa[2]. Wniosek ten oparto na dynamicznych badaniach małych gromad gwiazd, w których powinny znajdować się prawdopodobne czarne dziury. Jednak gdyby w gromadzie IRS 13 nie występował tak masywny obiekt, nie byłaby ona powiązana grawitacyjnie, a z obserwacji wynika, że jest związana. Dodatkowo obserwacje prowadzone za pomocą teleskopu Chandra wskazują, że gromada jest źródłem promieniowania rentgenowskiego. Debata na temat rzeczywistego istnienia GCIRS 13E jest nadal otwarta.
Przypisy
- ↑ S2 and Central Black Hole. SolStation.com. (ang.).
- ↑ A Black Hole in the Galactic Center Complex IRS 13E?. „The Astrophysical Journal Letters”, 2015-05-10. DOI: 10.1086/431307. [dostęp 2019-09-21]. (ang.).
Bibliografia
- Monika Mościbrodzka. Czarna dziura w Mlecznej Drodze. „Urania – Postępy Astronomii”. 2, 2008. [dostęp 2019-09-21].
- Położenie gromady IRS 13. „Urania – Postępy Astronomii”. [zarchiwizowane z adresu 2016-03-07].
- GCIRS 13E w bazie SIMBAD (ang.)
