Gieorgij Czełpanow
![]() | |
| Państwo działania |
Imperium Rosyjskie |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| doktor nauk filozoficznych | |
| Alma Mater |
Cesarski Uniwersytet Noworosyjski |
| Nauczyciel akademicki | |
| profesor | |
| Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa | |
Gieorgij Iwanowicz Czełpanow (ros. Гео́ргий Ива́нович Челпа́нов; ur. 1862 w Mariupolu, zm. 13 lutego 1936 w Moskwie) – rosyjski filozof i psycholog. Był przedstawicielem tzw. legalnego marksizmu[1].
Poglądy filozoficzne
Czełpanow propagował tak zwany paralelizm empiryczny, zgodnie z którym to, co fizyczne, nie może zrodzić tego, co psychiczne. Zjawiska fizyczne i psychiczne zachodzą równolegle. Zjawiska psychiczne rodzi wola, dusza, w ostatecznym rachunku — Bóg; poznać je można tylko w drodze samoobserwacji, „doświadczenia wewnętrznego”. Wola, uczucia, myśli dane są bezpośrednio, materia zaś i atomy — to tylko hipoteza[1].
Przypisy
- 1 2 Szczipanow 1969 ↓, s. 548.
Bibliografia
- Iwan Szczipanow: Filozofia idealistyczna w Rosji w drugiej połowie XIX w. i na początku XX wieku. W: Krótki zarys historii filozofii. Pod redakcją M.T. Jowczuka, T.I. Ojzermana, I.J. Szczipanowa. Przeł. Marian Drużkowski i in.. Wyd. II, poprawione i uzupełnione. Warszawa: Książka i Wiedza, listopad 1969, s. 538-559. (pol.).
- Радлов Э.: Челпанов, Георгий Иванович. W: Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona. 1890-1907. (ros.).
