Gołąbek miękki

Gołąbek miękki (Russula mollis Quél.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1883 roku Lucien Quélet, według Index Fungorum jednak jest to takson niepewny^[1]. Polską nazwę zarekomendował w 2003 r. Władysław Wojewoda^[2].

Kapelusz

Średnica 4,3–6,5 cm, mięsisty, gruby, początkowo dość wypukły i twardy, potem kruchy, płaski, lekko zagłębiony lub lekko pagórkowaty w środku. Brzeg tępy. Powierzchnia gładka, na końcu może stać się niewyraźnie żłobkowano-grudkowata, intensywnie żółtozielona, oliwkowo-ochrowa do silnie płowożółtej, często ciemniejsza w środku, czasami nakrapiana jaskrawo żółtozieloymi plamkami lub ze śladami czerwieni na brzegu. Skórka da się oddzielić do połowy promienia lub więcej, jest gładka, błyszcząca, nieco chropowata^[3].

Blaszki

Średnio gęste lub gęste, dość cienkie, o szerokości 4–6 mm, zazwyczaj słabo rozwidlone przy trzonie, zaokrąglone i tępe z przodu, o barwie początkowo żółtawokremowej, następnie jasno-maślanej, w końcu złocistożółtej. Ostrza blaszek tej samej barwy^[3].

Trzon

Wysokość 5–7,5 cm, grubość 1–1,5 cm, prawie równogruby, lekko rozszerzony pod blaszkami i lekko zwężony u dołu, początkowo pełny, potem miękki, w końcu pusty, z dwiema cienkimi strefami korowymi, ale początkowo elastyczny, potem kruchy. Powierzchnia biała, wyraźnie z szarawym, brązowawym przebarwieniem i wyraźnie szarzejący po zgnieceniu, mniej lub bardziej chropowata^[3].

Miąższ

Gruby, początkowo dość sztywny, potem bardziej lub mniej kruchy, biały, szarzejący po zgnieceniu. Ma zapach owocowy i łagodny smak (lub z czasem ledwo wyraźnie ostry na ostrzach). Rakcja z gwajakolem powolna, ale pozytywna, z fenolem słaba^[3].

Wysyp zarodników

Jasnożółty^[3].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 6,7–9,2 × 5,7–7,2 µm, krótkie, odwrotnie jajowate, kolczaste, dołkowane, z niewielką ilością łączników, z nieregularnymi kolcami, tępymi lub ostrymi, bardzo nierównej wielkości, czasem ustawione w jednej linii i połączone, czasem rozproszone, osiągające 1 µm wysokości, dość amyloidalne. Wyrostek wnęki 1,5-2 × 1 µm, łysinka zaokrąglona, osiągająca 3 µm, bardzo amyloidalna. Podstawki 30-52 × 8,5-11,5-(15) µm. Cystydy cylindryczne, 53-105 × 7,5-12,5 µm, czasami nieco powyginane, tępe lub z kończykiem, wystające, większość optycznie pusta, niektóre pod wpływem sulfowaniliny ze słabą szarawą emulsją lub czarniawymi ciałkami na górze, bardzo liczne, często z mieniącą się zawartością na krawędzi. Epikutis złożony z bardzo cienkich strzępek o szerokości 2-3,5 µm, ale czasami z częściami ampułkowatymi o szerokośći do 4,2-6,5-(8,5) µm. Strzępki pierwotne smukłe, cylindryczne lub stopniowo zwężające się ku górze, z częstymi przegrodami, o pogrubionych, sztywnych ścianach, czasami rozgałęzione, o szerokości 2,5-4 µm, silnie inkrustowane (z wyjątkiem górnej części) po działaniu fuksyną. Brak wyraźnych dermatocystyd, w subkutisie są cienkie przewody mleczne^[3].

Podano jego stanowiska tylko w Europie^[4]. W Polsce do 2003 roku jedyne stanowisko podano w 1971 r. w Murowanej Goślinie^[2].

Naziemny grzyb mykoryzowy występujący w lasach liściastych^[2].