Gołąbek norweski
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
gołąbek norweski |
| Nazwa systematyczna | |
| Russula laccata Huijsman Fungus, Wageningen 25: 40 (1955) | |
| Zasięg | |
 Zasięg w Europie | |
Gołąbek norweski (Russula laccata Huijsman) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1955 roku H.S.C. Huijsman na bagnach i torfowiskach w Holandii. Nadana przez niego nazwa naukowa jest ważna[1]. Synonimy[2]:
- Russula norvegica D.A. Reid 1972
- Russula norvegica var. rubromarginata Kühner 1975
Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 r. dla synonimu Russula norvegica[3].
Morfologia
Grzyby o drobnych owocnikach, o średnicy 15–32 mm. Powierzchnia błyszcząca, czerwonobrązowa, czerwonofioletowa do fioletowej. Blaszki i trzon białe. Smak bardzo ostry, zapach kompotu jabłkowego, szafranu lub laudanum. Pod działaniem gwajakolu powoli blaszki i trzon zmieniają barwę na niebieską. Zarodniki 7–9 × 5,5–7,5 μm, siateczkowate[4].
Rozróżnienie gołąbka norweskiego od gołąbka czarnoczerwonego (Russula atrorubens) nie jest łatwe i wciąż jest przedmiotem wielu dyskusji. Ten drugi gatunek związany jest z drzewami iglastymi, często występuje w górach, jego reakcja z gwajakolem jest bardziej wyrazista, zarodniki są nieco inne, ale przede wszystkim zapach przypomina zapach gołąbka kruchego (Russula fragilis) – jest podobny do zapachu octanu amylu[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska w Europie, Ameryce Północnej, Azji i na Nowej Zelandii, najwięcej w Europie[5]. W Polsce do 2003 roku jedyne stanowisko podano w Tatrzańskim Parku Narodowym[3], w późniejszych latach podano następne[6].
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje wysoko w górach w towarzystwie wierzby alpejskiej, wierzby wykrojonej i wierzby żyłkowanej[3].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-02-06] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-02-06] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 608, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 Russula laccata Huijsman [online], 2025-02-10.
- ↑ Występowanie Russula laccata na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-02-06] (ang.).
- ↑ Aktualne stanowiska Russula laccata w Polsce [online], grzyby.pl [dostęp 2025-02-06] (pol.).