Gołąbek wierzb alpejskich

Gołąbek wierzb alpejskich
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

gołąbkowate

Rodzaj

gołąbek

Gatunek

gołąbek wierzb alpejskich

Nazwa systematyczna
Russula saliceticola (Singer) Kühner ex Knudsen & T. Borgen
Arctic and Alpine Mycology, First International Symposium on Arcto-Alpine Mycology, 1980 (Seattle): 224 (1982)

Gołąbek wierzb alpejskich (Russula saliceticola (Singer) Kühner ex Knudsen & T. Borgen) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1936 r. Rolf Singer jako podgatunek gołąbka torfowcolubnego (Russula sphagnophila subsp. saliceticola). W 1982 r. Robert Kühner, Henning Knudsen i Torbjørn Borgen podnieśli go do rangi gatunku[1]. Synonimy[2]:

  • Russula saliceticola (Singer) Kühner 1982
  • Russula saliceticola var. gaviae Bincol., Giac. & Ostellari 2011
  • Russula sphagnophila subsp. saliceticola Singer 1936

Polską nazwę zarekomendował w 2003 r. Władysław Wojewoda[3].

Morfologia

Kapelusz

Średnica 3–4 cm, płasko-wypukły z cienkim i lekko prążkowanym brzegiem. Powierzchnia ciemnofioletowa do głęboko winnofioletowej z lekkim brązowawym odcieniem, nieodbarwiająca się, naga, sucha, prawie matowa. Skórka łatwo daje się oddzielić[4].

Blaszki

Wolne do przyrośniętych, rzadkie do średnio gęstych, wąskie, o szerokości ok. 5 mm, głęboko kremowe do ochrowych. Krawędzie tej samej barwy, ale jaśniejsze[4].

Trzon

Wysokość do 3,5 cm, grubość 0,8–1,1 cm, równy, pełny. Powierzchnia matowa z lekko oprószonym szczytem, biała, lekko czerwonawo nabiegła[4].

Miąższ

Biały, lekko brązowawy ku podstawie, z fioletową strefą pod skórką. Pod działaniem FeSO4 szybko zmienia barwę na różową. Smak łagodny, w wysuszonych okazach zapach podobny do zapachu lejkówki żółtobrązowej (Infundibulicybe gibba)[4].

Wysyp zarodników

Kremowy lub jasnoochrowy[4].

Cechy mikroskopowe;

Zarodniki 8,7–12 × 7–9,5 µm, Q = 1,23, elipsoidalne, gęsto pokryte brodawkami o wysokości 0,5–0,8 µm, bardziej wyraźnie w kierunku wierzchołków zarodników. Brodawki połączone są łącznikami tworzącymi mniej lub bardziej wyraźną siatkę. Podstawki 43–48 × 11,3 µm, 4-zarodnikowe[4].

Występowanie i siedlisko

Podano stanowiska w Ameryce Północnej, Europie i Azji, najwięcej na Półwyspie Skandynawskim. Gatunek arktyczno-alpejski[5]. Do 2003 r. jedyne stanowisko w Polsce podali H. Knudsen i A. Roniker w Tatrzańskim Parku Narodowym[3].

Naziemny grzyb mykoryzowy występujący w tundrze i wysoko w górach, w towarzystwie wierzb karłowatych: w. zielnej, w. wykrojonej i w. żyłkowanej[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-02-23] (ang.).
  2. Species Fungorum [online] [dostęp 2025-02-23] (ang.).
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 613, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 6 Rostislav Fellnerand, Jaroslav Landa, Some species of Cortinariaceae and Russulaceae in the alpine belt of the Belaer Tatras – II, „Czech mycol.”, 47 (1), 1993, s. 51 [dostęp 2025-02-23] (ang.).
  5. Występowanie Russula saliceticola na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-02-23] (ang.).