Przełęcz Gromadzka
 Tabliczki szlaków w rejonie przełęczy | |
| Państwo | |
|---|---|
| Wysokość |
938 m n.p.m. |
| Pasmo | |
Położenie na mapie Beskidu Sądeckiego  | |
Położenie na mapie Karpat  | |
 49°25′11″N 20°37′07″E/49,419722 20,618611 | |
Przełęcz Gromadzka[1] (938 m) – szeroka, mało wyraźna przełęcz położona w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w grzbiecie łączącym Wielkiego Rogacza poprzez Okrúhlę z Eliaszówką, na granicy polsko-słowackiej. Nie jest to przełęcz zwornikowa, jak podają niektóre przewodniki. Istotnie, w jej rejonie znajduje się zwornik 943,2 m dla grzbietu, który odbiega na południe do przełęczy Rozdziela, a następnie przechodzi w Małe Pieniny, jednak znajduje się on nieco na północny zachód od przełęczy. Ponieważ jednak zwornik ten znajduje się na niemal płaskim w tym miejscu grzbiecie, w terenie trudne jest dokładne zlokalizowanie Gromadzkiej Przełęczy i tegoż zwornika. Aby zaakcentować, że zwornik dla grzbietu do przełęczy Rozdziela nie znajduje się na Przełęczy Gromadzkiej, na nowych mapach wprowadzono wcześniej nie wyróżnianą i również zupełnie niewybitną przełęcz Obidza po zachodniej stronie tegoż zwornika[2][3].
Północne stoki Przełęczy Gromadzkiej opadają do doliny potoku Czercz, południowe do doliny potoku Wielki Lipnik[4]. Przełęcz Gromaszką uznaje się za umowną granicę między Pasmem Radziejowej a Pogórzem Popradzkim. Granica ta biegnie od Popradu doliną Czercza, przez Gromadzką Przełęcz i dolinę potoku Wielki Lipnik[5].
Przełęcz znajduje się w granicach miasta Piwniczna-Zdrój w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Dochodzą tu zabudowania przysiółka Obidza. Tuż poniżej przełęczy, na jej północnych stokach znajdują się dwa schroniska – gospodarstwa agroturystyczne: Bacówka na Obidzy i Chatka Wątorówka[4]. Z rzadkich w Polsce roślin w rejonie przełęczy występuje ostrożeń dwubarwny[6].
Przełęcz Gromadzka i pobliskie tereny są na dość dużym obszarze bezleśne, co sprawia, że są one dobrym punktem widokowym. Po północnej stronie Przełęczy Gromadzkiej znajduje się polana i przysiółek Obidza z widokami na Beskid Sądecki i dolinę Popradu, na głównym grzbiecie do Małego Rogacza znajduje się polana Litawcowa z widokami na Pieniny i Tatry, wzdłuż bocznego grzbietu od punktu zwornikowego do Szczoba po słowackiej stronie ciągnie się również długa polana. Jest tu ponadto węzeł szlaków turystycznych[4][7].
Szlaki turystyczne[4]
pieszy niebieski szlak turystyczny Tarnów – Wielki Rogacz na odcinku przełęcz Rozdziela – Przełęcz Gromadzka – Wielki Rogacz:
- z Rozdzieli 1 h (z powrotem 0:55 h)
- z Wielkiego Rogacza 0.45 h (z powrotem 0:55 h)
pieszy czerwony Jaworki – Gromadzka Przełęcz – Piwniczna-Zdrój:
- z Jaworek 2 h (z powrotem 1:35 h)
- z centrum Piwnicznej 2:45 h (z powrotem 2:15 h)
pieszy zielony Piwniczna-Zdrój – Eliaszówka – Przełęcz Gromadzka:
- z Eliaszówki 0:40 h (z powrotem 0:45 h), z centrum Piwnicznej 2:40 h (z powrotem 2.15 h)
rowerowy zielony Jaworki – Gromadzka Przełęcz – Wielki Rogacz – Kosarzyska
Transbeskidzki Szlak Konny na odcinku Jaworki – Gromadzka Przełęcz – Piwniczna-Zdrój
Przypisy
- ↑ Przełęcz Gromadzka. Identyfikator PRNG [online] [dostęp 2025-05-04].
- ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-05-08].
- ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2025-05-08].
- 1 2 3 4 Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000, wyd. 6, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-080-5.
- ↑ Jerzy Solon i inni, Physico-geographical mesoregions of Poland: Verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data, „Geographia Polonica”, 91 (2), 2018, s=143–170 + mapa załącznikowa (ang.).
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirek, Czerwona księga Karpat Polskich, Warszawa: Instytut Botaniki PAN, 2008, ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ Bogdan Mościcki, Beskid Sądecki i Małe Pieniny, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2001, s. 117, 79–125, ISBN 978-83-89188-65-6.