Hirsz Oszerowicz

Hirsz Oszerowicz (ur. 25 czerwca 1908 w Poniewieżu, zm. 6 czerwca 1994 w Tel Awiwie) – poeta tworzący w jidysz.

Hirsz Oszerowicz urodził się 25 czerwca 1908 w Poniewieżu^[1]. Z początkiem I wojny światowej jego rodzina została wygnana na teren Donbasu, lecz w 1921 roku powróciła do Poniewieża^[2], gdzie Oszerowicz ukończył gimnazjum z hebrajskim jako językiem nauczania^[1][2]. Podczas studiów na wydziale prawa Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie współpracował z prasą, w tym z redakcją „Di jidisze sztime”^[1]. W 1934 roku – rok po ukończeniu studiów – ukazały się jego pierwsze utwory poetyckie^[1][2]. Jego pierwszy tomik poetycki Baginen ukazał się w 1941 roku, ale podczas wojny zaginęły wszystkie egzemplarze publikacji^[2].

Wojnę spędził w Związku Radzieckim, po czym osiadł w Wilnie^[2], gdzie przyjaźnił się m.in. z Rafaelem Chwolesem^[3]. Kierował sekcją żydowską przy litewskim związku pisarzy^[3]. W 1947 roku opublikował zbiór wierszy Fun klem arojs (Wyrwawszy się z ucisku)^[1][2], który został zaatakowany na łamach „Der Sztern” za „burżuazyjny nacjonalizm”^[2]. Dwa lata później Oszerowicz został skazany na 10 lat łagru^[1][2] za rzekomą antyradziecką działalność syjonistyczną^[1][3]. Zwolniono go w 1956 roku^[2].

Po powrocie do Wilna powrócił do pracy twórczej. Choć został jednym z najbardziej rozpoznawalnych sowieckich pisarzy tworzących w jidysz, jego twórczość ukazywała się głównie w tłumaczeniach na język litewski i rosyjski^[2]. Jego utwory na litewski przetłumaczyli m.in. Eduardas Mieželaitis, Justinas Marcinkevičius czy Algimantas Baltakis^[2], zaś na rosyjski Arsienij Tarkowski^[2]. Dopiero w 1969 roku ukazał się w jidysz zbiór Zunengang^[2] (Droga słońca)^[1].

W 1971 roku wyjechał do Izraela, gdzie jego twórczość została doceniona^[1]; wkrótce został wyróżniony nagrodą im. Jaakowa Fichmana, później otrzymał również nagrodę im. Icyka Mangera, a także szereg innych nagród^[1][2]. Jego wiersze ukazywały się w jidysz, jak i w tłumaczeniu na język hebrajski^[1][2], choć w większości były to utwory napisane jeszcze przed opuszczeniem Wilna^[2]. Do utworów opublikowanych w tym okresie należy poemat Majn Poneweż (Mój Poniewież)^[1].

Oszerowicz zmarł 6 czerwca 1994 roku^[1].

W swej twórczości poetyckiej Oszerowicz poruszał kwestie etyczne i filozoficzne, często czerpiąc tematy z biblijnej tradycji i dziedzictwa zachodniego kanonu, które zestawiał ze zniszczeniami płynącymi z tragedii XX wieku^[2]. Pozostawił po sobie tak krótką poezję liryczną, jak i dłuższe, refleksyjne utwory^[2].