Irena Półtorak

Irena Półtorak

Data i miejsce urodzenia	17 listopada 1933 Wildno
Data i miejsce śmierci	5 stycznia 2013 Sosnowiec
Zawód, zajęcie	trenerka piłki nożnej kobiet, działaczka sportowa
Odznaczenia

Irena Półtorak (ur. 17 listopada 1933 w Wildnie, zm. 5 stycznia 2013 w Sosnowcu) – trenerka piłki nożnej kobiet w Polsce, działaczka sportowa^[1], osoba najdłużej pracująca w polskiej reprezentacji piłki nożnej kobiet^[2].

Uczyła się w Szkole Podstawowej nr 1 w Lipnie^[1]. Pracę zarobkową zaczęła po II wojnie światowej w Powiatowej Radzie Związków Zawodowych^[1][3].

Gdy pracowała w Sosnowieckiej Odlewni Staliwa „SOSTAL”, zainteresowała się sportem. Przy zakładzie działał wielosekcyjny Górniczy Klub Sportowy „Czarni” Sosnowiec, w którym w 1962 zaczęła społecznie działać^[1]. Została asystentką dyrektora zakładu Maurycego Wieczorka, który w 1962^[2] lub 1968^[1] zaproponował jej opiekę nad sekcją tenisistów stołowych w klubie^[2]. Należała do zarządu klubu. W 1972 została kierowniczką drużyny trampkarzy^[1].

W 1974, gdy należała do Rady Sportu przy Wydziale Kultury Fizycznej w Sosnowcu, w odpowiedzi na anonimowy apel w lokalnej prasie^[2] i po zdobyciu przez Polskę III miejsca na Mistrzostwach Świata w Monachium^[1][4], zorganizowała spotkanie w celu powołania pierwszej żeńskiej drużyny piłki nożnej przy klubie „Czarni”. Spotkanie wzbudziło zainteresowanie blisko 100 kobiet^[1][5]. Powstanie tej drużyny jest uważane za początek futbolu kobiet w Polsce^[6], a Irena Półtorak za matkę piłki nożnej kobiet w Polsce^[7].

Drużyną w Sosnowcu kierowała do 1991^[1][8]. W tym czasie „Czarne”, począwszy od sezonu 1979/80^[7], ośmiokrotnie były mistrzyniami Polski. Ligę wygrały 12 razy, co oznacza, że są najbardziej utytułowaną drużyną w historii kobiecego piłkarstwa w Polsce^[2]. Irena Półtorak kierowała młodzieżowymi reprezentacjami U-15 oraz U-17^[9].

Od 1981^[6] Półtorak prowadziła reprezentację Polski w piłce nożnej kobiet^[1][10]. Była kierowniczką polskiej kadry narodowej kobiet w piłce nożnej w 78 oficjalnych meczach^[2]. Pracowała też z kadrami młodzieżowymi^[1].

Należała do Wydziału Piłkarstwa Kobiecego^[1]. Była przewodniczącą Wydziału Piłki Kobiecej Śląskiego Związku Piłki Nożnej^[6].

Otrzymała m.in. Srebrny Krzyż Zasługi^[1], Złoty Krzyż Zasługi (2004)^[11], Złoty Medal za Wybitne Osiągnięcia w Rozwoju Piłki Nożnej oraz Złotą Honorową Odznakę Polskiego Związku Piłki Nożnej^[1]. W 2009 jako jedyna kobieta w Polsce otrzymała najwyższe odznaczenie centrali Polskiego Związku Piłki Nożnej – Diamentową Odznakę^[1][7][12]. W 2011 wygrała konkurs na „Trenerkę Roku” zorganizowany przez Komisję Sportu Kobiet Polskiego Komitetu Olimpijskiego^[1][2][7]. Zwyciężyła w kategorii „Za całokształt pracy z kobietami”^[4].

Jej mężem był Czesław Półtorak, piłkarz AKS Niwka Sosnowiec^[13][14].

W 2013 w Lipnie odsłonięto poświęconą jej tablicę pamiątkową^[1][7].

W ramach Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w piłce nożnej kobiet (traktowana jako mistrzostwa Polski kadr wojewódzkich U-16) odbywa się Turniej Finałowy o puchar jej imienia^[7][15].

W 2023 jedna z sal budynku PZPN została nazwana jej imieniem^[16]. W Sosnowcu jej imię, z inicjatywy Janusza Mincewicza i na wniosek „Czarnych”, nadano jednemu z rond^[2][13].

W 2024 w Sosnowcu zorganizowano III Memoriał Ireny Półtorak dla reprezentacji U12 dziewcząt Podokręgów Śląskiego ZPN^[17].

Była jedną z 4 osób, spośród których wybrano patrona Liceum Ogólnokształcącego Mistrzostwa Sportowego w Nowinach^[18].