Józef Antoniak (żołnierz)
 | |
 porucznik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1913–1921 i 1939–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
53 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych |
| Stanowiska |
dowódca kompanii piechoty |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
    | |
.png){kind=small}
Józef Antoniak (ur. 28 listopada 1894 w Szczerzecu, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – porucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się 28 listopada 1894 we wsi Szczerzec, w powiecie lwowskim, w rodzinie Wojciecha i Anastazji z Mociaków[1]. Ukończył Seminarium nauczycielskie w Samborze. W 1913 został powołany do cesarskiej i królewskiej armii. Walczył na froncie austriacko-włoskim, gdzie w 1917 dostał się do niewoli włoskiej.
Od 1 kwietnia 1918 pełnił służbę Oddziale Wywiadowczym włoskiej 4 Armii na stanowisku dowódcy sekcji polskiej. Wyróżnił się 24 października 1918 w walce pod Monte Pertico, za którą w późniejszym czasie, na wniosek kapitana Stefana Kluczyńskiego, został odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari[1].
W 1919 wstąpił do 11 pułku strzelców polskich, późniejszego 53 pułku piechoty Strzelców Kresowych. 20 czerwca 1919 awansował do stopnia podporucznika. W 1920 został awansowany na porucznika i przeniesiony do 54 pułku piechoty Strzelców Kresowych na stanowisko dowódcy kompanii. Walczył na froncie z bolszewikami. W 1921 powrócił do 53 pp. W sierpniu tego roku został przeniesiony do rezerwy. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W 1934 pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień w Tarnopolu. Posiadał przydział mobilizacyjny do 54 pp[2].
W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i osadzono go w obozie jenieckim w Kozielsku[3]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Katyniu i tam pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie po 60 latach otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[4][5]. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[6]. W czasie ekshumacji przeprowadzonej w 1943, odnaleziono jego bilety wizytowe, pismo urzędowe i kartę szczepienia[7], a zwłoki oznaczono numerem 1415[8]. Figuruje na liście wywózkowej LW 025/2 z 9 kwietnia 1940[3].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana[9][10][11]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[12][13][14].
Był żonaty z Janiną Kowernańkówną[3].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5633 – 27 września 1922[15][1][3]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
- Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986[16]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Józef Antoniak. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.63-5309 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-07-28].
- ↑ Rocznik oficerski Rezerw 1934 s. 15, 507.
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 7.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2024-06-27] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2024-11-17] (pol.).
- ↑ Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność., pbc.uw.edu.pl, 9 października 1948, s. 4 [dostęp 2024-11-17] (pol.).
- ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 205 [dostęp 2024-11-18] (niem.).
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 71 [dostęp 2024-11-18] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, miedzy prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
- ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
- ↑ Harmonogram odczytywania nazwisk osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie [online], policja.pl, s. 1-4 [dostęp 2024-08-28] (pol.).
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1922, s. 802.
- ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..
Bibliografia
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-05-14].
Linki zewnętrzne
- Wykaz ofiar na stronie internetowej katedry polowej Wojska Polskiego. katedrapolowa.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-13)].