Józef Brzeziński (pilot)

Józef Brzeziński
major pilot major pilot
Data i miejsce urodzenia

3 lipca 1909
Suwałki

Data i miejsce śmierci

15 marca 1942
Bolt Head

Przebieg służby
Lata służby

19330-1942

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne

Formacja

Lotnictwo Wojska Polskiego
Armée de l’air
RAF

Jednostki

54. eskadra liniowa
51. eskadra liniowa
53. eskadra towarzysząca
143. eskadra myśliwska
151. eskadra myśliwska
dywizjon 306
dywizjon 317

Stanowiska

dowódca eskadry
dowódca klucza
dowódca dywizjonu

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa]

Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Medal Lotniczy (dwukrotnie)

Józef Brzeziński (ur. 3 lipca 1909 w Suwałkach, zginął 15 marca 1942 w Bolt Head) – major pilot Polskich Sił Powietrznych, organizator i dowódca 151. eskadry myśliwskiej, dowódca dywizjonu 317.

Życiorys

Syn Piotra i Anny z domu Dojnikowska. W 1930 r. zdał egzamin maturalny i zgłosił się do służby w Wojsku Polskim. Po szkoleniu unitarnym został przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa. Naukę w SPL zakończył w 1932 r. z 17. lokatą i specjalnością obserwatora, został przydzielony do służby w 54. eskadrze liniowej[1]. W kolejnych latach służył w 51. eskadry liniowej oraz 53. eskadrze towarzyszącej. W 1934 r. w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa przeszedł szkolenie pilotażowe, które uzupełnił rok później na kursie wyższego pilotażu w Grudziądzu. Otrzymał przydział do 143. eskadry myśliwskiej[2]. W grudniu 1935 r., podczas ćwiczebnej walki powietrznej, zderzył się z myśliwcem PZL P.7 z 3. pułku lotniczego ale zdołał wylądować na uszkodzonej maszynie[3]. Za swe umiejętności pilotażowe został wyróżniony pochwałą dowódcy pułku w rozkazie dziennym z 11 grudnia[4]. W 1936 r. został awansowany na stopień porucznika[5]. Jesienią 1937 r. powierzono mu zadanie organizacji 151. eskadry myśliwskiej, nad którą objął dowództwo[6].

Po wybuchu II wojny światowej ze swoją jednostką walczył w składzie lotnictwa SGO „Narew”[7]. Po agresji ZSRR na Polskę przekroczył granicę z Rumunią i przedostał się do Francji. Jako doświadczony pilot myśliwski został w styczniu 1940 r. zakwalifikowany na szkolenie myśliwskie w Montpellier[8]. Po jego ukończeniu w marcu objął dowództwo nad polskim kluczem nr 5 w GC 1/2[9]. 16 maja brał udział w przechwyceniu i zestrzeleniu bombowca He 111, ale zwycięstwo zaliczono lecącym z nim pilotom francuskim. Z powodu problemów zdrowotnych w maju trafił do szpitala i nie brał udziału w dalszych walkach pod niebem Francji[10].

Po upadku Francji został ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Zgłosił się do służby w Polskich Siłach Powietrznych, otrzymał numer służbowy RAF P-1466[11]. Początkowo latał w dywizjonie 306, następnie został przeniesiony do dywizjony 317, gdzie 12 listopada 1941 r. objął stanowisko dowódcy[12].

15 marca 1942 r. wracając z lotu eskortowego nie był w stanie zlokalizować swojego macierzystego lotniska w Exeter z powodu mgły i został skierowany do bazy RAF Bolt Head. Podczas poszukiwania lotniska zderzył się z nabrzeżnymi skałami i zginął na miejscu[13]. Został pochowany w kwaterze wojennej na Exeter Higher Cemetery (sekcja ZK, grób 52)[14].

Ordery i odznaczenia

Za swą służbę otrzymał odznaczenia[15]:

Przypisy

  1. ↑ Pawlak 2009 ↓, s. 109.
  2. ↑ Zieliński, Krzystek 2002 ↓, s. 30.
  3. ↑ Pawlak 1989 ↓, s. 274.
  4. ↑ Pawlak 1989 ↓, s. 275.
  5. ↑ Rybka, Stepan 2003 ↓, s. 332.
  6. ↑ Pawlak 1989 ↓, s. 319.
  7. ↑ Pawlak 1991 ↓, s. 123.
  8. ↑ Śliżewski 2010 ↓, s. 68.
  9. ↑ Belcarz 2012 ↓, s. 81.
  10. ↑ Belcarz 2012 ↓, s. 84.
  11. ↑ Krzystek 2012 ↓, s. 114.
  12. ↑ Pawlak 2009 ↓, s. 110.
  13. ↑ Sunday 15 March 1942. Aviation Safety Network. [dostęp 2025-02-16]. (ang.).
  14. ↑ JÓZEF BRZEZIŃSKI. Niebieska eskadra - groby, cmentarze, pomniki, miejsca pamięci polskich lotników. [dostęp 2025-02-15]. (pol.).
  15. ↑ Brzeziński Józef. Personel Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii 1940-1947. [dostęp 2025-02-15]. (pol.).

Bibliografia

  • Bartłomiej Belcarz: Grupa Myśliwska Montpellier 1940. Sandomierz: Wydawnictwo Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-65-8. OCLC 833931912.
  • Wacław Król: Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1990. ISBN 83-11-07695-2. OCLC 834110269.
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4. OCLC 69601095.
  • Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1991. ISBN 83-206-0795-7. OCLC 830072566.
  • Jerzy Pawlak: Absolwenci Szkoły Orląt: 1925-1939. Warszawa: Retro-Art, 2009. ISBN 83-87992-22-4. OCLC 69472829.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Kraków: Fundacja CDCN: „Księgarnia Akademicka”, 2003. ISBN 83-7188-691-8. OCLC 831137079.
  • Grzegorz Śliżewski: Gorzka słodycz Francji : polscy piloci myśliwscy wiosny 1940. Warszawa ; Piekary Śląskie: ZP Wydawnictwo - ZP Grupa, 2010. ISBN 978-83-61529-42-2. OCLC 750525221.
  • Józef Zieliński, Tadeusz Krzystek: Dowódcy dywizjonów Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie = Commanders of the Polish Air Force squadrons in the West. Poznań: Bellona, 2002. ISBN 83-11-09553-1. OCLC 52033660.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.