Józef Dubiel
| Data i miejsce urodzenia |
23 września 1914 |
|---|---|
| Data śmierci |
1994 |
| Zawód, zajęcie |
działacz partyjny i państwowy, prawnik, publicysta |
| Alma Mater | |
| Stanowisko |
prezydent Chorzowa (1945), poseł do Krajowej Rady Narodowej/Sejmu Ustawodawczego (1945–1949), wiceminister Ziem Odzyskanych (1947–1949) |
| Partia | |
| Odznaczenia | |
 | |
Józef Dubiel (ur. 23 września 1914 w Zabrzu, zm. 1994[1]) – polski działacz partyjny i państwowy, prawnik i publicysta, prezydent Chorzowa (1945), poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy (1945–1949), podsekretarz stanu w Ministerstwie Ziem Odzyskanych (1947–1949).
Życiorys
Syn Pawła, działacza politycznego i wiceprezydenta Chorzowa, oraz Marii z domu Broszkiewicz. Brat polityka Pawła juniora[2]. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego (1938), w 1939 odbywał aplikację sądową w Sądzie Okręgowym w Katowicach. Podczas nauki należał do Związku Młodzieży Pracującej „Jedność” (1935–1936) i kierował uczelnianym Związkiem Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (1937/1938), w 1937 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. Działał w Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego, publikował także w prasie lewicowej pod pseudonimem „Józef Lubojański”[3][4].
Od 1940 do 1941 więziony w obozach koncentracyjnych KL Dachau i Mathausen-Gusen wraz z ojcem i bratem. Na skutek zabiegów synowej Pawła seniora uwolniono Józefa i jego brata Pawła juniora, jednak ich ojciec został zamordowany w 1941BŁĄD. Od 1941 do 1942 był buchalterem w Warsztatach Samochodowych „Fumak”. Na początku 1942 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej, od października 1942 do sierpnia 1943 przetrzymywany więzieniu Gestapo na Montelupich w Krakowie. Po ucieczce z więzienia ukrywał się na terenie Warszawy pod nazwiskiem Czesław Broszkiewicz[3].
Od listopada 1944 do stycznia 1945 pełnił funkcję dyrektora Biura Personalnego Resortu Sprawiedliwości w ramach Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w Lublinie. Po wyparciu Niemców ze Śląska przybył tam z grupą Aleksandra Zawadzkiego i od stycznia do sierpnia 1945 pełnił funkcję prezydenta Chorzowa, po czym został sekretarzem generalnym Polskiego Związku Zachodniego. 29 grudnia 1945 zgłoszony do Krajowej Rady Narodowej przez PZZ, znalazł się następnie w składzie Sejmu Ustawodawczego[4]. W 1946 został radcą w Ministerstwie Ziem Odzyskanych, następnie od marca 1947 do lutego 1949 pozostawał podsekretarzem stanu w tym resorcie[3]. Stanowisko utracił w związku z likwidacją resortu, osobiście oskarżony przez Bolesława Bieruta o działalność kontrrewolucyjną i zdradę w okresie okupacji[5]. 14 października 1949 zrzekł się mandatu poselskiego[4]. W latach 50. należał do grona założycieli Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich[6]. Opublikował kilka książek o tematyce politycznej i związanej z Niemcami[7].
Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[4].
Przypisy
- ↑ Józef Dubiel. myheritage.pl. [dostęp 2024-09-15].
- ↑ Paweł Dubiel. slazacy.pl. [dostęp 2024-09-15].
- 1 2 3 Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2024-09-15].
- 1 2 3 4 Józef Dubiel. Biblioteka Sejmowa. [dostęp 2024-09-15].
- ↑ Grzegorz Strauchold. Okoliczności likwidacji Ministerstwa Ziem Odzyskanych. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”. 1/2015. s. 119. ISSN 2719-8979.
- ↑ Bohdan Piętka: „Przegląd”: Narodowcy u Gomułki. Działacze obozu londyńskiego w Ministerstwie Ziem Odzyskanych. interia.pl, 31 grudnia 2019. [dostęp 2024-09-15].
- ↑ Józef Dubiel. Biblioteka Śląska. [dostęp 2024-09-15].